سفرهای یکروزه؛ کم هزینه اما دردسرساز
تورهای یکروزه به دلیل هزینه و زمان کمتری که دارند، این روزها هم زیاد تبلیغ میشوند و هم مردم بیشتری به آنها گرایش پیدا کردهاند؛ اما چه اتفاقی افتاده که سفرهای سریع جایگزین سفرهای طولانی مدت شده و خیلیها را هم مثل یک شیرینی خوشمزه جذب خود کرده است؟
به گزارش افکارنیوز،طبیعت معمولا پاتوق سفرهای یکروزه است که استاندارد این سفرها را هم مجریان تور تعریف میکنند. خیلیها در هنگام اجرای این تور به آنچه آموزش دیدهاند، مقیدند، خیلیها هم که مجوز ندارند، بدون هیچ تقیدی هر کاری که دلشان میخواهد انجام میدهند و مسافران را هم شریک جرم خود میکنند و مجریان دیگر تورها را هم به پای خود میسوزانند.
تور یکروزه در اصل ماهیت تایید شدهای دارد و در همه جای دنیا مرسوم است، دلیلاش هم شرایطی است که مردم در زندگی سخت و پرمخارج امروز دارند، برای همین چند سالی است که خیلی از آژانسهای گردشگری دست به کار شدهاند و جاذبههای نزدیک محل زندگی مردم را به یک مقصد سفر کوتاه مدت تعریف کردهاند؛ اما ظاهرا این کار خیلی هم از آسیبها درامان نمانده است.
امیر الهمانی، مدیر یکی از آژانسهای طبیعتگردی که اجرای تورهای یک تا دو روزه در برنامهی سفرهایش بسیار دیده میشود، انگیزهی اصلی از اجرای این تورها را علاقهی مردم به طبیعت و فرار آنها از زندگی ماشینی دانست و به خبرنگار ایسنا گفت: اگر حساب دو دو تا هم کنیم، بیشتر مردم فقط یک روز آخر هفته را به عنوان زمان خالی دارند و همین مساله باعثافزایش استقبال آنها از سفرهای کوتاه مدت یکروزه شده است.
وی اضافه کرد: مردم زیادی دوست دارند شب کویر را تجربه کنند؛ اما از سوی دیگر زمان زیادی در طول هفته ندارند، برای همین ما، در برنامهی تورهایمان، تور یک روزهی کویر را هم تعریف کردهایم، درحالی که خودمان آن را پیشنهاد نمیدهیم؛ چون کیفیت و شکل تورهای کویرنوردی با سفر یک روزه چندان همخوان نیست؛ ولی ما این کار را برای پاسخ دادن به نیاز مردم انجام دادهایم.
او در عین حال اظهار کرد: سود تور یک روزه کمتر از تورهای چند روزه است و در کل اجرای آن برای آژانس زیاد صرفهی مالی ندارد و دستکم برای ما حکم تبلیغی برای تورهای چند روزهمان است.
الهمانی در توضیح بیشتر تفاوت سود تورهای یکروزه با چند روزه، گفت: طبق مصوبات سازمان میراثفرهنگی و گردشگری ما برای تورهای چند روزه ۲۰ درصد سود در نظر میگیریم، درحالی که تورهای یکروزه ۱۰ تا ۱۵ درصد سود دارند، بازهی تبلیغاتیشان بین یک هفته تا چهار روز محدود است و عایدی آنها فقط پاسخگوی نیاز آژانس است.
او اضافه کرد: البته نزدیک به یک سال است که نمیتوانیم سود زیادی روی تورها بکشیم، چون هم رقابت و هم قیمتها زیاد شده است و با اضافه کردن سود فقط مسافر را از دست میدهیم، برای همین ما حتا برای تورهای چند روزهی نوروز هم سودی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد را در نظر گرفتیم.
این مجری تور در ادامه به فعالیتهای غیرمجاز زیادی که در جریان برگزاری تورهای یکروزه اتفاق افتاده است، اشاره کرد و گفت: اشخاص و موسسات غیر مجازی که به برگزاری این تورها اقدام میکنند، چون هیچ یک از هزینهها و مخارج آژانسهای دارای مجوز را ندارند، هزینههای حاشیهای آنها پایینتر تمام میشود و تمام سود کار مال خودشان است و چون به استاندارد هم اعتقادی ندارند، با استانداردهای متفاوتی این تورها را اجرا میکنند، مثلا ما تورهای یکروزهی خود را با ۱۵ نفر؛ ولی آنها با بالاترین جمعیت گاه تا ۵۰ نفر اجرا میکنند. این گروههای غیر مجاز معمولا با ۱۵ نفر
اول هزینهی ماشین و با باقی اشخاص سود خود را تامین میکنند و چون به ظرفیت اعتقاد ندارند و قیمتشان پایین و سودشان بیشتر میشود.
او برای نمونه به تفاوت توری که سه سال پیش در کویر مصر خودش اجرا کرد با توری که توسط یک شخص بدون مجوز برگزار شد، اشارهای کرد و افزود: سه سال پیش ۱۲ مسافر را به قیمت هر نفر ۱۸۰ هزار تومان به کویر مصر بردیم که هزینهی راهنمای آن روزانه ۵۰ هزار تومان و سودش برای آژانس ۱۵۰ هزار تومان شد، همان زمان یکی از مسافران قدیمی ما که مجوز اجرای تور هم نداشت این سفر را برای ۴۰ نفر به قیمت هر نفر ۹۰ هزار تومان آن هم بدون اینکه خدمات اقامتی و حمل و نقل مناسبی بدهد، برگزار کرد که حساب کردیم سود این تور برای آن شخص، حدود دو میلیون تومان شده بود.
او در عین حال با اشاره به آسیبهای محیطی که این تورهای غیر مجاز دارند، افزود: این اشخاص و گروههای بدون مجوز به «ظرفیت پذیرش محل» اعتقادی ندارند و از راهنمای آموزش ندیدهی بدون کارت استفاده میکنند که چیزی هم از چگونگی برخورد با طبیعت، هنجارها و فرهنگ جامعهی میزبان نمیداند، برای همین آسیب آنها دو چندان است، این طور میشود که در مناطقی، مثل الیمستان، کویر مرنجاب و یا روستای ابیانه، دیگر گردشگران را راه نمیدهند، چون به فرهنگ مردم محلی از سوی همان تورهای غیر مجاز احترام گذاشته نشده است.
الهمانی ادامه داد: البته این گروههای غیر مجاز ماندگار هم نیستند، چون این کار برای بیشتر آنها شغل دوم محسوب میشود. وقتی هم این آسیبها وارد میشود، آنها براحتی این کار را کنار میگذارند، مثل مسافرکشهای شخصی. کار آنها فقط خراب کردن بازار، قیمت، طبیعت و فرهنگ جامعهی میزبان است.
وی همچنین گفت: ما به خاطر تخریبهایی که تورهای غیر مجاز بهجا گذاشتهاند، دیگر جرات نداریم مکان جدیدی را معرفی کنیم. فقط کافی است، منطقهی جدیدی را در سایت اینترنتیمان قرار دهیم، آنوقت همه به آنجا تور برگزار میکنند، چرا باید به خاطر این اتفاق ما از اجرای تور در مناطق جدید واهمه داشته باشیم.
اما از دیدگاه سهند عقدایی، مدیر یکی از دفاتر خدمات مسافرتی، که شاخص اقتصاد را عاملی اثرگذار در رونق تورهای یکروزه دانسته است، سادگی این تورها در اجرا و همچنین نبود نظارت از سوی مراکز قانونی سبب ورود اشخاص غیرمتخصص در این فعالیتها شده است.
او ادامه داد: تورهای یکروزه چون فاکتور اقامت را ندارند، پس ارزانترند، بنابراین تورگردان آن هم به تبحری برای اقامت دادن مسافران در طبیعت احتیاجی ندارد و همین کار را برای خیلیها ساده میکند که بدون هیچ مجوز و تخصصی به راهاندازی این تورها اقدام کنند.
اعقدایی گفت: این افراد هیچ تعهدی به محیط زیست و فرهنگ جامعهی میزبان ندارند، اصول خاصی را در تور اجرا نمیکنند و کارشان را سرپایی و با یک موبایل و یا سایت اینترنتی انجام میدهند که حتما آسیبهایی را برای این صنعت، طبیعت و مردم به همراه دارند، این در حالی است که ما حتما از راهنمایان دارای کارت و آموزشدیده در تورها استفاده میکنیم، برای آموزش مسافرانمان حین سفر وقت میگذاریم، بروشور بینشان توزیع میکنیم و در طول مسیر قوانین برخورد با طبیعت را توضیح میدهیم، به طوری که خیلی از آنها داوطلبانه خود را مسوول جمعآوری زبالههای ریخته شده در طبیعت میدانند.