دزفول؛ شهری از سپیدهدم تاریخ
عضو انجمن دوستداران میراثفرهنگی و گردشگری دزفول گفت: شهرستان دزفول یکی از قدیمیترین شهرهای ایران است و ویژگیهای ارزشمند بسیاری دارد که میتوانند در سطح ملی و جهانی مطرح شوند، داشتههایی که تا کنون کمتر در حد شایسته به آنها پرداخته شده است.
به گزارش افکارنیوز،محمد آذرکیش اظهار کرد: با مطالعهی توانمندیهای دزفول به این نتیجه میرسیم که کمتر شهرستانی در کشور وجود دارد که تمام ویژگیهای دزفول را بهطور همزمان و یکجا داشته باشد؛ از ظرفیتهای بالای باستانی تا بناهای متنوع تاریخی و مذهبی، از شخصیتها و علمای وارسته تا سرداران شهید و ایستادگی مثالزدنی مردم این شهر در دوران دفاع مقدس، از جاذبههای طبیعی متنوع و زیستمحیطی کمنظیر تا چاههای نفت و زمینهای حاصلخیز کشاورزی، همه در کنار هم شهری کمنظیر، اما غریب و گمنام را در شمال خوزستان به نام دزفول خلق کرده است.
او یادآوری کرد: با نگاهی به تاریخ چندهزار سالهی شهرستان دزفول و آثاری که بهعنوان اثر ملی به ثبت رسیدهاند، میتوان چند اثر مهم را معرفی کرد؛ اولین اثر مهم که ارزش مطرح شدن در سطح ملی و جهانی دارد، تپهی باستانی «چغامیش» است که در سال ۱۳۴۴ در فهرست آثار ملی ثبت شد. این محوطه، آثار چند تمدن را از چندهزار سال پیش از میلاد مسیح(ع) تا شکوفایی تمدن شوش دارد.
وی ادامه داد: از جمله آثار کشفشده در این تپهها که حاصل کاوشهای باستانشناسان دانشگاه شیکاگو است میتوان به سه اثر مهم اشاره کرد؛ اولین و قدیمیترین خشتهای پخته در عصر پیدایش خط در این منطقه یافت شدهاند که چغامیش دزفول را بهعنوان اولین مرکز خط و کتاب ایران مطرح میکنند. از دیگر ویژگیهای چغامیش، کشف مهری گلی در آن است که کهنترین سند دریانوردی ایرانیان است. همچنین قدیمیترین لوح همنوازی موسیقی جهان در این محوطههای باستانی پیدا شده است که قدمت هریک به بیش از پنجهزار سال میرسد و بهخاطر قدمت و ارزش این محوطه، باستانشناسان دزفول را شهری از
سپیدهدم تاریخ نامیدهاند.
آذرکیش توضیح داد: از شهر باستانی «جندیشاپور» میتوان بهعنوان دومین اثر مهم تاریخی شهرستان دزفول نام برد؛ شهری باستانی که در آن، اولین دانشگاه جهان تأسیس شد و نماد پیشگامی ایران در عرصهی علم و اهمیت آموزش در بیش از ۱۷۰۰ سال پیش است که خرابههای باقیمانده در آنجا ۲۴ شهریورماه ۱۳۱۰ به ثبت ملی رسید.
وی اظهار کرد: سومین اثر تاریخی مهم دزفول، پل باستانی استواری است که شکوه و اقتدار ایرانیان را نزدیک به ۱۸ قرن بهنمایش میگذارد و به رخ جهانیان میکشد و ۱۵ دی ۱۳۱۰ ثبت ملی شده است. از این پل میتوان بهعنوان قدیمیترین پل استوار جهان نام برد.
او دربارهی دیگر آثار مهم دزفول، توضیح داد: چهارمین اثر مهم تاریخی، مسجدجامع این شهر است؛ یادگاری گرانبها از قرون اولیهی اسلامی که ۱۲ اسفند ۱۳۱۵ به ثبت ملی رسید و همواره در طول حیاتش، کانون تحولات مهم منطقه بوده است. پنجمین اثر مهم تاریخی، مقبرهی سردار و شهریار نامی ایرانی، یعقوب لیثصفاری است که در تاریخ این سرزمین، نام او در راستای زنده نگه داشتن و حفظ هویت ملی ایرانی میتواند همردهی نامدارانی مانند فردوسی قرار گیرد.
این دوستدار میراثفرهنگی گفت: دزفول شهر سازههای آبی است و قدیمیترین سیفون جهان در دورهی ساسانی، قدیمیترین سیستم آبرسانی رودخانهیی جهان و آسیابهای آبی - تاریخی در سطح ملی، حرفهای بسیاری برای گفتن دارند. همچنین در شمال شهرستان، آبشار شوی، عنوان بزرگترین و زیباترین آبشار خاورمیانه را دارد و میتواند بهعنوان نماد مهمی از آثار طبیعی ایران مطرح شود. کمتر منظرهای در کشور وجود دارد که چنین باشکوه طبیعت را جلوهگر شده باشد.
او بیان کرد: در زمینهی معماری، بافت تاریخی دزفول یکی از ارزشمندترین بافتهای تاریخی کشور است که دهها اثر ملی از آن به ثبت رسیدهاند. بافتی آجری با معماری غنی بومی که بخش مهمی از معماری اصیل و ارزشمند ایرانی را دارد و به «ونیز خشک»(موزهی آجری ایران) معروف است.
وی ادامه داد: در شمال این شهرستان، روستای «لیوس» با بافت سنگی یکپارچه و چند صد سال قدمت و معماری بینظیر، شکوه همزیستی با طبیعت را به رخ بازدیدگنندگان میکشد و در کشور کمنظیر است. همچنین صنایع دستی دزفول با قدمتی طولانی و پشتوانهای غنی از هنر، ذوق و اصالت ایرانی، بخصوص در سه رشته، در کشور حرفهای بسیاری برای گفتن دارد. دزفول در رشتهی خراطی موفق به دریافت مهر اصالت از یونسکو شد و در زمینهی کپوبافی و ورشوسازی، با ارائهی محصولاتی متنوع به قطب مهمی بدل شده است.
آذرکیش گفت: آستانهی متبرکه سبزقبا علیهالسلام(برادر تنی امام رضا علیهالسلام) در دزفول ظرفیتهای معنوی و فرهنگی بسیار بالایی دارد. دزفول نیز مانند قم و شیراز میتواند بهعنوان چهارمین حرم معنوی کشور طرح شود. همچنین علمای عظیمالشأنی مانند خاتم الفقهاء و المجتهدین، شیخ مرتضی انصاری دزفولی، شاعران توانمندی مانند ناهیدی و کاشف دزفولی، جای مطرح شدن در سطح ملی را دارند و لازم است به شایستگی از آثار ارزشمند آنها بهرهبرداری شود. قلم نی دزفول نیز سالها است بهعنوان مرغوبترین قلم در سطح ملی و جهانی مطرح است.
این دوستدار میراث فرهنگی افزود: این پتانسیلها و ویژگیهای برجسته در نام دزفول جا گرفته است و فراتر از یک شهر ساده، بهعنوان سیامین شهر پرجمعیت کشور قابلیت مطرح شدن بهعنوان یک شهر ملی را دارد؛ اما متأسفانه جایگاه آن در بسیاری موارد مانند کتابهای درسی، رسانهها، سایتها، کتابچهها و تورهای گردشگری کشوری خالی است.