" دایی وانیا " دغدغه محیط زیست دارد
اکبر زنجانپور بازیگر و کارگردان نمایش " دایی وانیا " با اشاره به اینکه چخوف در آثارش دغدغه حفاظت از محیط زیست دارد، عنوان کرد هیچگاه خودش را از نسل جوان جدا ندانسته است.
به گزارش افکارنیوز، نشست رسانهای نمایش " دایی وانیا " صبح امروز یکشنبه ۳ آذرماه در سالن کنفرانس تئاتر شهر با حضور اکبر زنجانپور کارگردان و بازیگر نمایش و محسن حسینی، شمسی فضل الهی، مسعود دلخواه و نجمه کاظم زاده بازیگران نمایش برگزار شد.
در ابتدای این نشست رسانه ای زنجانپور با اشاره به دلایل انتخاب این متن نمایشی گفت: این نمایشنامه جزو آثار درخشان تئاتر جهان و یکی از سخت ترین و انسانی ترین متونی است که آنتوان چخوف به نگارش درآورده است. من از دوران دانشجویی عاشق چخوف بودم و تا کنون از پنج اثر چخوف چهار نمایشنامه او را روی صحنه برده ام.
وی ادامه داد: مهمترین مسئله ای که چخوف در نمایشنامه هایش مطرح می کند مسئولیت انسان در مقابل تاریخ، جامعه و طبیعت است. او جزو متفکرانی است که مدافع حفظ محیط زیست هستند و در " باغ آلبالو " صراحتا به این مقوله اشاره می کند. در واقع در این نمایشنامه از نظر او درختها انگار آرزوهای انسانی هستند که در حال نابودی اند. چخوف علاقمند است که انسانها مسئولیت پذیر باشند تا محیط زیست را حفظ کنند. خداوند محیط زیست را خلق کرده تا انسان ها بهتر زندگی کنند. من هم به عنوان کسی که داعیه هنرمند بودن دارد در مقابل محیط زیست مسئولم چون ما باید جهان را سالم به آیندگان تحویل دهیم.
وی درباره انتخاب بازیگران این اثر نمایشی گفت: دغدغه همیشگی من این بوده که برای کارگردانی یک اثر نمایشی مخصوصا چخوف باید به سراغ بازیگرانی رفت که به نقش نزدیک باشند. بنابراین به سراغ این دوستان رفتم که هرکدام نیز بازی های درخشانی ارائه دادند.
در ادامه محسن حسینی درباره همکاری با زنجانپور گفت: من از دوران دبیرستان با کار اکبر زنجانپور آشنا بودم و این اتفاق شگفت انگیزی است که ۴۰ سال بعد توانستم به عنوان بازیگر در خدمت وی باشم. خوشبختانه این نمایش اجرای اثری از چخوف است و مثل آثاری که این روزها باب شده از واژه هایی مثل بازخوانی بهره نبرده و به روح اثر وفادار بوده است. بسیار خرسندم که زنجانپور دغدغه محیط زیست دارد چون تخریب طبیعت در کشور ما بسیار رخ می دهد.
شمسی فضل الهی نیز که در جلسه حضور داشت با اشاره به تفکرات چخوف گفت: امروز باید این پیام را به چخوف بدهیم که بعد از سالها هنرمندان ما هنوز هم از او و عقایدش یاد می کنند چون چخوف بحثکرامت انسانی را مطرح می کند و تا وقتی کرامت انسانی وجود داشته باشد از افرادی مثل چخوف یاد می شود.
مسعود دلخواه نیز با ابراز خرسندی از حضور در این نمایش گفت: این روزها تئاتر کار کردن با گروهی که اولویتشان تئاتر باشد و بخواهند از یک نویسنده بزرگ اثری را کار کنند بسیار سخت شده است. من در این نمایش نقش آستروف را ایفا می کنم که مسئله محیط زیست بیش از همه کاراکترها دغدغه اش است.
وی متذکر شد: به مسئله محیط زیست از دو جنبه طبیعت گرایانه و انسان گرایانه می توان نگاه کرد به قول آستروف شاید زمانی که انسانها به خوشبختی مد نظرشان برسند به شیوه زندگی مبتذل و احمقانهشان بخندند. زنجانپور رویکرد تازه و نوینی به متن دارد و خودش را اصلا درگیر یک اجرای سنتی، کلاسیک و قابل پیش بینی نکرده است.
نجمه کاظم زاده بازیگر جوان این گروه نیز در ادامه یادآور شد: چخوف از دیدگاه من انسانیترین نمایشنامهنویس است چون انسانها را در همه ابعادشان به تصویری می کشد. مسئله محیط زیست یکی از دغدغه های انسان معاصر است و خود انسان نیز که جزئی از این طبیعت است می تواند هم مخرب باشد و هم سودمند عمل کند.
در بخش دیگری از این نشست خبری زنجانپور درباره رویکرد جدید به متن در عین وفاداری گفت: متاسفانه مسئله ای که دامنگیر اجراهای ماست این است که می خواهیم کارهای عجیب و غریب و محیرالعقول انجام دهیم در صورتی که وظیفه تئاتر این است که به جای پیچیده کردن مسائل دست به کشف بزند. من برای اجرای این اثر متن را زیر و رو نکردم تا بگویم دارم کاری متفاوت و پیچیده انجام دهم.
وی متذکر شد: به هر حال تلاش کردم با حفظ جهان بینی چخوف اثرش را کشف کنم در واقع این کشف ارتباطات وظیفه گروه اجرایی یک اثر نمایشی است. در اغلب رویکردهایی که در گذشته نسبت به آثار چخوف شده است تلاش شده با آنالیز جز به جز شخصیتها داستان های تازه ای فرای متن اصلی در ارتباط با آنها خلق و در اختیار بازیگران قرار گیرد تا به اصطلاح آنها با همه ویژگی های شخصیتها آشنا شوند اما من معتقدم این کارها دست و پاگیر است.
زنجانپور ادامه داد: در این اثر من بدون آنالیز شخصیتها و بدون اینکه برای آنها یک دنیای فرضی به وجود بیاورم اثر را روی صحنه خواهم برد ما قرار نیست تحلیلمان را به اجرا تحمیل کنیم و ادعای کارهای عجیب و غریب هم نداریم بلکه تلاش کردم با ضرباهنگ هایی که از انسان ها می شناسم به کشف آنها برسم.
کارگردان " سیر طولانی روز در دل شب " درباره قرارداد این نمایش و کمک هزینه ای که دریافت کرده است، گفت: متاسفانه رویم نمی شود مبلغ کمک هزینه و قرارداد را اعلام کنم چون انقدر مبلغش نازل است که خجالت می کشم آن را به زبان بیاورم.
زنجانپور در پاسخ به این پرسش که آیا کارهای نسل جوان را قبول ندارد و به همین دلیل جزو نسل پاستوریزه تئاتر به حساب می آید؟ گفت: من هیچگاه مرزبندی بین خودم و نسل جوان قائل نشدم اگر اینطور بود که از آنها در نمایشم استفاده نمی کردم. هیچگاه خودم را تافته جدابافته احساس نکردم. اگر کشف حقیقت به معنای پاستوریزه بودن است پس من پاستوریزه هستم. مگر می شود که آدم خرجش را از نسل دیگر جدا کند. این عین تحجر است.
وی تصریح کرد: من اگر می گویم برخی در تئاتر می خواهند کارهای محیرالعقول انجام دهند منظورم نسل جوان نیست بلکه افرادی است که همه نوع امکانات و حامیان مالی در اختیار دارند و به عنوان نماینده ایران هم در جشنواره های خارجی حضور می یابند. افرادی که نشانه ای از رنج انسان در آثارشان یافت نمی شود.
وی با اشاره به دلایل دیگری که باعثشده این نمایشنامه را برای اجرا انتخاب کند، گفت: علاوه بر مسئله محیط زیست یکی دیگر از دغدغه های من مسئولیت انسان در مقابل زندگی است که در این اثر به درستی بیان شده است. ما خلق شدیم تا مسئولیتی را که بر دوشمان گذاشته شده بارور کنیم. انسان یک بار به دنیا می آید و در این یک بار باید سالم زندگی کند بنابراین در کنار محیط زیست دغدغه اصلی من خود انسان است.
این بازیگر تئاتر و سینما در پایان صحبتهایش متذکر شد: چخوف آنقدر در میان نویسنده ها والا مقام است که می توانیم مثل حافظ با او ارتباط برقرار کنیم چخوف می تواند مردم عادی را هم به خود جذب کند. از آنجا که من تئاتر شهر را مرکز اصلی تئاتر ایران می دانم و تلاش می کنم ارتباطم با قشر اصلی تئاتر و دانشجویان حفظ شود تصمیم گرفتم به مکان هایی چون ایرانشهر و سالن های خصوصی برای اجرا مراجعه نکنم.