آیاتی که به شهادت امام حسین(ع) تاویل شده
طبق روایات زیادی که در بحارالانوار و کتاب های تفسیری و روایتی دیگر، وارد شده آیات زیادی، به شهادت امام حسین(ع) و جنگ در رکاب آن حضرت و آن نفس مطمئنه تأویل شده است.
الف. آنجا که خداوند فرمود: «الم تر الی الذین قیل لهم کفوا ایدیکم و اقیموا الصلاه و آتوا الزکاه فلما کتب علیهم القتال اذا فریق منهم یخشون الناس کخشیه الله او اشد خشیه و قالوا ربنا لم کتبت علینا القتال لو لا اخرتنا الی اجل قریب قل متاع الدنیا قلیل و الاخره خیر لمن اتقی.»[۱] یعنی؛ آیا ندیدی آنان را که به ایشان گفته شد دستهایتان را نگهدارید و نماز را برپا دارید و زکات دهید، و هنگامی که پیکار برایشان نوشته شد یکباره گروهی از ایشان از مردم بترسیدند چون ترس خدا، یا ترسی بیشتر و گفتند: پروردگارا چرا بر ما پیکار را مقرر داشتی و چرا ما را تا زمانی نزدیک مهلت ندادی، بگو کالای
دنیا اندک است و آخرت برای کسی که پرهیزکار باشد بهتر است. ب. و آنجا که فرمود: «و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا فلا یسرف فی القتل انه کان منصورا»[۲] یعنی؛ و هر کس به ستم کشته شود ما ولی او را تسلطی قرار داده ایم اما در کشتن زیاده روی نکند که او نصرت یافته است. ج. و آنجا که خدا می فرماید: «یا ایتها النفس المطمئنه ارجعی الی ربک راضیه مرضیه فادخلی فی عبادی و ادخلی جنتی»[۳] یعنی؛ تو ای نفس مطمئن خوشنود و پسندیده به سوی پروردگارت بازگرد و در صف بندگان من درآی و به بهشت من وارد شو. در کتاب کامل الزیاره به سندش از امام صادق(ع) روایت کرده که فرمود هنگامی که فاطمه(ع) به حسین
حامله شد، جبرئیل به نزد رسول خدا(ص) آمد و عرض کرد: «ان فاطمه ستلد ولدا یقتله امتک من بعدک.»
براستی که فاطمه به زودی فرزندی خواهد زایید که امت تو او را پس از رحلتت می کشند؟[صفحه ۱۹۱] فاطمه که از ماجرا مطلع شد و به حسین حامله گردید از آن حمل و زاییدن ناراحت شد، و امام صادق(ع) دنباله ی این حدیثفرمود: «آیا تا کنون دیده اید مادری را که فرزندی را بزاید ولی از او ناراحت و بدحال باشد؟ اما فاطمه این چنین بود چون می دانست او را می کشند و در همین باره این آیه نازل شد: «و وصینا الانسان بوالدیه احسانا حملته امه کرها و وضعته کرها و حمله و فصاله ثلاثون شهرا.»[۴] یعنی؛ و سفارش کردیم به انسان درباره ی پدر و مادرش به نیکی، مادرش با اکراه او را حمل می کرد و با اکراه او را بر زمین
نهاد و مدت حمل و شیرخوارگی او سی ماه است.[۵].
و اما روایاتی که در این باره رسیده به حدی زیاد است که اگر کسی بخواهد همه ی آنها را که از طریق شیعه و اهل سنت رسیده جمع آوری کند کتاب جداگانه ای خواهد شد و ما روایات زیادی در این باره در بخش اول و دوم این کتاب ذکر کرده ایم که آنها را تکرار نمی کنیم؛[۶] و در مورد روایات دیگر نیز ناچاریم آنها را دسته بندی کرده و از هر دسته یکی دو حدیثرا به عنوان نمونه برای شما ذکر کنیم، و قبل از نقل آنها بد نیست این گفتار را از ابن عباس بشنوید که می گوید: «ما کنا نشک و اهل البیت متوافرون ان الحسین بن علی یقتل بالطف»[۷] یعنی؛ ما شک نداشتیم و خاندان رسول خدا(ص) نیز همگی می دانستند که حسین بن علی
در سرزمین «طف» کشته خواهد شد. طبق این روایت معلوم می شود که مطلب به قدری روشن و معروف بوده که آنها شکی در این باره نداشته اند و پرواضح است که این اطمینان و عدم تردید در این باره به خاطر شنیدن از رسول خدا(ص) بوده و از منبع وحی الهی سرچشمه گرفته است و حکایت از تواتر و کثرت روایات وارده در این باره می کند.
[۱] سوره ی نساء، آیه ۷۷.
[۲] سوره ی اسراء،
آیه ی ۳۳.
[۳] سوره ی فجر، آیه ی ۳۰ – ۲۷.
[۴] سوره ی احقاف، آیه ی ۱۵.
[۵] بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۳۱.
[۶] به بخش اول و دوم از همین جلد مراجعه کنید.
[۷] احقاق الحق، ج ۱۱، ص ۳۶۳ – که گفتار مزبور را از کتاب مستدرک، حاکم و مقتل الحسین، خوارزمی و خصائص کبری سیوطی، اهل سنت نقل کرده اند.
منتخب کتاب زندگانی امام حسین ( علیه السلام )