موسوی گرمارودی؛ «شعرفروش» نیست
وزیر ارشاد؛ موسوی گرمارودی را انسانی چندبعدی خواند. بهاءالدین خرمشاهی میگوید جدیت او در کارترجمه کمنظیر است. کامران فانی نیز گرمارودی را چهرهی تاثیرگذار فرهنگی در ۳۰ سال اخیر میداند.
ایلنا: مراسم بزرگداشت سيدعلي موسوي گرمارودي، شب گذشته؛ سهشنبه ۱ شهريورماه؛ در انجمن آثار و مفاخر فرهنگي كشور برگزار شد و سخنراناني همچون سيدمحمد حسيني وزير ارشاد، مهدي محقق، كامران فاني و بهاءالدين خرمشاهي در وصف فعاليتهاي فرهنگي ايشان سخنراني كردند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، در ابتدای این مراسم محمدجواد ادبی(رییس انجمن آثار و مفاخر کشور) پشت تریبون رفت و گفت: خاطرم هست که نخستین بار که موضوع برگزاری این مراسم را با آقای گرمارودی مطرح کردیم، ایشان خشوع و تواضع کردند و گفتند این مراسم را برای کسانی که از من شایستهترند بگیرید. اما همین تواضع در ایشان ما را مصر کرد تا این بزرگداشت را در ماه مبارک رمضان برپا کنیم.
وی افزود: انجمن ما به عنوان رسمیترین نهاد مفاخر و اثار فرهنگی در کشور، وظیفهاش تجلیل از چهرههای برجستهی علوم و معارف بوده و این امر برای ما حایز افتخار است. در همین راستا و از آنجایی که آقای موسوی گرمارودی در کنار جایگاه والایی که به عنوان مترجم قران کریم دارند، شاعر انقلابی و تاثیر گذاری در طول سه دههی اخیر بودهاند، بر ما وظیفه بود تا این مراسم را برای ایشان برگذار کنیم.
ادبی اضافه کرد: امیدوارم برگزاری چنین برنامههایی وسیلهای شود تا جوانان بتوانند با مفاخر سرزمینشان آشنا شده و از دانش و تجربیاتشان استفاده ببرند.
سپس بهاالدین خرمشاهی در جایگاه حاضر شد و گفت: این مجلس، برای من بسیار با ارزش است و برایم باعثمباهات است که در این مراسم، کلام یا شعری را در منغبت موسوی گرمارودی بگویم و بخوانم.
وی ضمن باین این مطلب که همچنین از وظایف خطیری که ایشان تا به حال داشتهاند، رایزنی فرهنگی ایران در تاجیکستان بود، ادامه داد: من ۴۰ سال است که در محضرایشان هستم و برگزیدهی اشعارشان را با نام «نخبه» توسط انتشارات مروارید به دست چاپ رساندهام. همچنین کاملا آگاهم که ترجمهی قران چقدر برای ایشان کاری جدی بوده. ترجمهی او از قرآن که با تلاش فراوان ایشان همراه بودهاست، ترجمهای خوشخوان و دقیق است.
خرمشاهی افزود: من مطلع هستم که ایشان بدون وضوی روحانی و وضوی جسمانی کار ترجمهی کتابهای مقدسی چون قران، صحیفه سجادیه و حالا هم نهجالبلاغه را آغاز نمیکند. کار ایشان دشواریهای فراوانی دارد و خصوصا اینکه به اعتقاد من ترجمهی صحیفه و نهجالبلاغه به یک معنای خاص، حتی از ترجمهی قران دشوار تر است.
بهاءالدین خرمشاهی در پایان سخنانش قصیدهای ۳۰بیتی در تجلیل از موسوی گرمارودی قرائت کرد.
در ادامه از سیدمحمد حسینی، وزیر ارشاد خواسته شد تا ضمن حضور در جایگاه درمورد ویژگیهای شخصیتی و فرهنگی گرمارودی صحبت کند. وی با اشاره به ابعاد شخصیتی ایشان گفت: یکی از بارزههای اخلاقی و شخصیتی ایشان همین است که تک بعدی نیستند. تاریخ زندگی ایشان فعالیتهای متعدد و وسیعی را نشان میدهد. حتی قبل از انقلاب اسلامی ایشان سابقه‘ مجاهدتهای انقلابی و اسیر شدن در زندان ساواک را دارند و این نشانگر احساس مسوولیت همه جانبهایست که به سرزمین و مردم خود دشاته و دارند.
وی ادامه داد: بعد از انقلاب اسلامی هم با همین احساس مسوولیت به سرایش شعر شمغول شدند. ایشان برای مردم و جامعهی خود شعر میگفتن؛ نه اینکه همچون برخی از شعرا در گوشهای بنشینند و برای دلشان بنویسند.
حسینی درمورد سابقه رایزنی گرمارودی گفت: ایشان سالها رسالت رایزنی فرهنگی ایران در کشور تاجیکستان را به نحو احسن به دوش داشتند، آنچنانکه حتی هنوز هم وقتی سفرا و یا نمایندگانی از تاجیکستان به ایران میایند سراغ ایشان را از ما میگیرند.
وزیر ارشاد اضافه کرد: یکی از استعدادها و ویژگیهای علمی ایشان، احاطه بر زبان عربیست که به ایشان امکان ترجمهی آثار بزرگی همچون قران کریم و صحیفهی سجادیه را دادهاست. اصولا ترجمه کار سادهای نیست؛ چه برسد به اینکه ترجمه‘ کلام وحی باشد. خیلیها علیرغم اینکه سواد ترجمه دارند اما جرات نمیکنند که در این عرصه پا بگذارند زیرا ترجمه کلام آسمانی، مثل کتابهای دیگر نیز که با ترجمهای آزاد به اتمام برسانیمش بلکه احتیاط و دقت فراوانی میطلبد. همینطور ترجمهی صحیفهی سجادیه که به زبور آل محمد(ص) و یا انجیا اهل بیت معروف است.
وی ضمن باین این مطلب که آمادگی برگزاری مراسمی شایسته جهت رونمایی از ترجمهی نهج البلاغهی موسوی گرمارودی را دارد، گفت: از یال ۵۷ تا ۸۰،۲۰ ترجمه‘ قران در ایرا منتشر شد و از سال ۸۰ تا ۹۰ این عدد به ۲۸ ترجمه رسید که این رشد نشانگر اهمیت کتاب خدا بین علماست. نهجالبلاغه نیز برای ما شیعیان حایز اهمیت است و ما در نمایشگاه قران کریم که هماکنون در حال برگزاریست، به جهت این اهمیت والا، جایگاهی را برای نهجالبلاغه درنظر گرفتهایم.
وزیر ارشاد سخنان خود را با اشاراتی به خطبهی شقشقیه نهجالبلاغه و سرایش بندهایی از شعرهای موسوی گرمارودی با موضوعیت شهیدان، رزمندگان و … به اتمام رساند.
بعد از آن، مهدی محقق، رییس هیات مدیرهی انجمن آثار و مفاخر کشور در جایگاه حاضر شد و ضمن ذیفنون خواندن موسوی گرمارودی، گفت: او هم شاعر است، هم نویسنده و هم مترجم. شعرهایش سرشار از پند و اندرز و مسایل اخلاقی و ذکر بزرگی خاندان پیامبر است. او از کسانینیست که به قول ناصرخسرو «شعر فروش» باشد.
وی ادامه داد: در قرآن کریم آمده که خداوند به پیامبرانش شاعری نیاموخت زیرا شایستهی آنها نمیدید. در جای دیگر نیز آمدهاست مه گراهان دنبال شعر میروند. اما یادمان باشد که منظور در قرآن کریم، شعر بدآموز و بنیان برانداز است. آنچنانکه فرخی سیستانی در وصف پادشاه زمانهی خود بسایر نوشت، حتی وقتی به دستور پادشاه ۲۰۰ دانشمند را در شهر ری به دار کشیدند، سیستانی به مدح شاه برآمد. بنابر این منظور قران از شعر، این نوع شعر بوده.
محقق گفت: در باب نویسندگی ایشان هم همین بس که مقالات فاخرشان در مجلهیگلچرخ گواه است. ایشان یکی از مجلس درسهای مرا با بیانی شیوا توصیف و زمانی در مجله چرخگل منتشر کردند که حتی خود مرا به تحیر انداختند.
کامران فانی، دیگر سخنرانی بود که پشت تریبون رفته و گفت: انسانهایی هستند که همواره ارج و قدر انها از سوی ما و دیگران به درستی شناخته نمیشوند و من هنوز معتقدم موسوی گرمارودی را به درستی نشناخته و درک نکردهام.
وی افزود: حضور ۳۵ سالهی ایشان در عرصهی فرهنگ کشور و فعالیت در عرصههای مختلف گواه بر این مدعاست که ایشان چهرهی تاثیر گذاری بودهاست. گرمارودی که بیشاز پیش به عنوان یک شاعر شناخته شدهاست، در تمام قالبهای شعری یدی طولا دارد و فعالیت جدی داشتهاست.
فانی گفت: آنشنایی و قرابت من، بیش از پیش به همان زمان انتشار مجلهی گلچرخ برمیگردد که نشریهی بسیار با ارزشی بود و من شاهر بودم که آقای گرمارودی گاهی یکتنه آنرا پیش میبرد. او بعضا ایثار فرهنگی میکرد و هزینهها و ضرر و زیان فراوانی هم متحمل شد. به تمام این اوصاف، امیدوارم مقدمات انتشار دوبارهی این مجله مهیا شود.
در پایان مراسم، موسوی گرمارودی در جایگاه حاضر شد و ضمن دانشجو خواند خود و افتخار حضور در محضر اساتید حاضر، گفت: من چند درس را در طول چند سال متوالی، در محضر جناب محقق شاگردی کردم که تا زنده هستم این شاگردی باعثمباهات و افتخار من است.
وی به احترام لیالی قدر و ایام شهادت امام علی(ع) یکی دوبند از شعر «سایه سار نخل ولایت» را قرائت کرد. او از خوانش پاسخ قصیدهی بهاالدین خرمشاهی به دلیل کمبود وقت، گذشت و شعر طنزیس را برای مراسم تولد کامران فانی سروده بود را خواند.
گرمارودی در پایان سخنانش به خاطرات همکاری با زندهیاد مهدی اخوان ثالثاشاره کرده و گفت: من از سال ۱۳۵۸ رییس فرانکلین(بزرگترین موسسه انتشاراتی وقت) شدم و از مهدی اخوان به علت دانش بالایش خواستم تا به عنوان سرویراستار به مجموعه کمک کند. در انزمان من ماهانه ۴هزارتومان حقوق میگرفتم اما برای ایشان مبلغ ۷هزارتومان را درنظر گرفتیم اما بعد از مدتی اعضای انجمن اسلامی، حرفهایی زدند که باعثرنجش ایشان و ترک همکاریاش شد و بدتر از همه اینکه این مساله را از چشم من میدید.
وی ادامه داد: اخوان به من گفت، انجمن اسلامی گفتهاست که چرا فلانی گیسهایش بلند است و یا چرا در نماز جماعت شرکت نمیکند و این حرفها. او فکر میکرد من میخواستهام او را از سر باز کنم و انجمن اسلامی را دستمایه قرار دادهام. او حتی ۳۰ بیت شعر در مقام گلایه به من نوشت.
گرمارودي اضافه كرد: من كه نتايج كارهايي را كه او به من سپرده بود را به ايشان نشان دادم، به او ثابت شد كه من بيتقصير بودهام. در ادامه نيز شعر ۳۰ بيتي ايشان را با تمتم جزئيات با شعري ديگر پاسخ گفتم.