شهرام شکیبا:
ادبیات طنز در دور باطل افتاده است
شهرام شکیبا معتقد است: در سال ۹۰ هیچ اتفاق تازهای در ادبیات طنز رخ نداده و این ادبیات در یک دور باطل افتاده است.
به گزارش افکار نیوز، اين طنزپرداز در گفتوگو با ايسنا، در ارزيابي خود از ادبيات طنز در سالي كه گذشت، عنوان كرد: امسال متأسفانه هيچ اتفاق بزرگي در زمينهي طنز نيفتاده و به شكلي ميتوانم بگويم سال خاص و خوبي نبود.
او در ادامه افزود: امسال در زمینهی طنز، نه اثر مهمی به چاپ رسید و نه در مطبوعات آثار چشمگیری دیدهایم. نمیدانم دلیلش چیست؛ اما شرایط آن چیزی که باید باشد، نیست. در عرصهی سینما هم همینطور بود و فیلم کمدی خوبی ندیدیم. در تلویزیون هم اتفاق خوبی نیفتاد و سریال «قهوهی تلخ» هم که متوقف شد.
شکیبا با اشاره به ساختار و محتوای ادبیات طنز در سال گذشته، بیان کرد: در ساختار هیچ اتفاق مهمی برای ما نیفتاده است. ما نویسندگانی داریم که یا از روی دست هم و یا از روی دست قدیمیها مینویسند و این طبیعتا هیچ اتفاق مهمی را رقم نمیزند. در بحثمحتوایی هم اتفاق مهمی نیفتاده است. علت آن هم این است که ما اساسا آدم بزرگی نداریم که بخواهد اثر بزرگی خلق کند. آدم بزرگ باید صاحب جهانبینی و شکل تازهی نگاه به دنیا باشد. این شرایط در عرصهی ادبیات داستانی و شعر هم وجود دارد. در طنز مطبوعاتی هم اتفاق خاصی نیفتاده است. چند نویسنده که در سال ۸۹ مینوشتند، بعضیهاشان در سال ۹۰
هم نوشتهاند و متأسفانه من ندیدهام هیچ اتفاقی در فرم و محتوا رخ داده باشد.
او سپس در ارزیابی خود از آثار طنزنویسان جوان، عنوان کرد: وقتی میگویند نویسندگان جوان، آدم انتظار خلاقیت و انتظار جوان بودن در شکل نگاه و فرم را دارد؛ اما من امسال چیزی ندیدم. شاید طنز ما به یک «نیما» نیاز دارد؛ همانطور که شعر ما روزگاری منتظر نیما بود؛ در طنزمان هم باید اتفاقی بیفتد تا نوعی نگاه تازه به وجود بیاید.
این طنزپرداز در پاسخ به این سؤال که به نظر شما چه کارهای خوبی در زمینهی ادبیات طنز در سال ۹۰ منتشر شده است، گفت: من هیچ کتاب خوب طنزی که ویژه باشد، در سال ۹۰ نخواندم.
او همچنین با اشاره به اینکه جای نگاه فلسفی به موضوعات در ادبیات طنز خالی است، گفت: ما اساسا فاقد طنزنویسی هستیم که عمیقتر به موضوعات روز و هر موضوعی نگاه کند. طنزنویسان ما دچار روزآمدی هستند و با مصداقها کار دارند؛ نه با موضوعات کلی. همین طنز ما را دچار روزمرگی کرده؛ چندان که خود من ترجیح دادم چند ماه سال آخر چیزی ننویسم تا در فرم و محتوای کارهایم بتواند یک اتفاق بیفتد. دوستان فرمهای تازه را نمیپسندند و طنزهای مطبوعاتی که دربارهی رخدادهای روز باشد، مورد علاقهشان است. اما با نوشتن از اتفاقهای روز، اثر بزرگی خلق نمیشود.
شكيبا در ادامه متذكر شد: خلق اثر بزرگ، آدم بزرگ ميخواهد و آدم بزرگ، فكر بزرگ ميخواهد. فكر بزرگ هم معنا دارد؛ با يك نگاه دگرگونه به جهان و با يك جهانبيني عميق اتفاق ميافتد. ما اساسا در ايران آدمهاي بزرگي نيستيم و نويسندگان ما هم اغلب آدمهاي عميقي نيستند. من در دوستان جوان نوآوري نديدهام. دوستان به كار كردن براي كسب درآمد افتادهاند. كسي كار نميكند كه بماند؛ همه كار ميكنند كه زنده بمانند. اين دو با هم متفاوت هستند. خود من هم دچار همين شرايط هستم. طنز مينويسيم كه برنج بخريم و مرغ بخريم و بخوريم. فقدان جهانبيني مشكل ادبيات ماست. چه در داستان، چه در شعر و چه در طنز،
نگاه عميق نداريم و فقط با فرمهاي بازي ميكنيم و به بطن مفاهيم راه پيدا نميكنيم. بازي با فرم ما هم اصالت ندارد. زماني بازي با فرم اصيل است كه حاصل نگاه و نگرش شما به جهان باشد؛ در حاليكه براي ما يك بازي است.