تبلیغات
کد خبر: ۱۲۴۵۶۶

چرا ماه رمضان بدین نام نامیده شد؟

در شماری از روایات، علت نامگذاری ماه رمضان را به سبب نقشی دانسته‌اند که ماه رمضان در پاکسازی آیینۀ جان از آلودگی‌های گناهان و پاکسازی روان از زنگار خطاها دارد.

چرا ماه رمضان بدین نام نامیده شد؟

سرویس مذهبی افکارنیوز- واژه رمضان به چه معناست و چرا ماه رمضان بدین نام نامیده شد؟ واژه رمضان از ریشه رمض به معنای بارانی که اول پاییز میبارد و هوا را از خاک و غبارهای تابستان پاک میکند و یا به معنای داغی سنگ از شدّت گرمای آفتاب است.

ماده رمض در هر وزن و باب از اوزان و ابواب زبان عربی به کار رود، معنایی از گرما و سوزاندن در آن وجود دارد، اما درباره اینکه چرا این نام بر یکی از ماه‌های سال گذاشته شده است، اقوال مختلفی مطرح شده است:

۱. هنگامی که ماه‌ها را نامگذاری کرده و از زبان‌های قدیمی به عربی بر می‌گرداندند. این ماه با ایّام گرمای سوزان مطابق شد، بنابراین رمضان نامیده شد.

۲. ارماض به معنای احراق و سوزاندن است و از این رو که در ماه رمضان گناهان بندگان با اعمال نیک و شایسته سوزانده می‌شود، این ماه به رمضان نام بردار شد.

۳. دلهای روزه‌داران در این ماه حرارتی از موعظه و تفکر در امر آخرت به خود می‌گیرد چنان که ماسه و سنگ حرارت خورشید را به خود می‌گیرد. از این رو این به ماه رمضان نامگذاری شد.

۴. گویا عرب‌ها این نام را به خاطر داغ شدنشان از حرارت گرسنگی و تشنگی و چشیدن سختی آن بر این ماه نهاده‌اند.
وجه تسمیه‌های دیگری نیز در کتاب‌های حدیثی و تفسیری برای نام ماه رمضان آمده است.

در شماری از روایات، این نامگذاری را به سبب نقشی دانسته‌اند که ماه رمضان در پاکسازی آیینۀ جان از آلودگی‌های گناهان و پاکسازی روان از زنگار خطاها دارد. از پیامبر گرامی اسلام(ص) روایت شده است: «إِنَّما سُمِّیَ رَمَضانُ؛ لانَّهُ یُرمِضُ الذُّنوبَ: این ماه را رمضان نامیده‌اند، چون گناهان را می‌زداید.»(کتاب ماه خدا، حدیث۳۴) همچنین در روایات است که از پیامبر خدا(ص) پرسیدند: رمضان چیست؟ فرمود: خداوند در آن گناهان مؤمنان را می‌سوزاند و می‌آمرزد.(الدرالمنثور، ج ۱، ص ۴۴۴)

این وجه در نامگذاری، از یک سو با ریشه لغوی «رمضان» و از سوی دیگر با برکات، رهاوردها و آثار آن هماهنگ و متناسب است. شماری از احادیثشیعه و اهل سنّت، صراحت دارند که «رمضان» از نام‌های خدای سبحان است. برای نمونه در روایتی از امام باقر(ع) نقل شده است: رمضان نامی از نام‌های خداوند است(معانی الاخبار، ص ۳۱۵) از همین روست که نهی شده است که آن را بدون افزودن واژۀ «ماه» به کار ببرند، بدین گونه که سزاوار نیست انسان بگوید: رمضان آمد، رمضان رفت، رمضان را روزه گرفتم و ….


در روایتی از یکی از یاران امام باقر(ع) آمده است: ما هشت نفر بودیم که نزد امام حضور داشتیم. سخن از رمضان به میان آمد. ایشان فرمود: نگویید: این رمضان است و رمضان آمد و رفت؛ زیرا رمضان اسمی از اسم‌های خداوند عزیز و جلیل است … بلکه بگویید: ماه رمضان. ماه به اسم اضافه شده است و اسم، اسم خداوند است.(الکافی، ج ۴، ص ۶۹)، لیکن این روایات با مشکلات متعددی رو به رویند، زیرا هم سندشان مخدوش است و هم دلالتشان نارسا است با این توضیح که:

۱. هیچ یک از روایات مورد اشاره، از نظر سند، معتبر نیست.

۲. با مراجعه به روایاتی که به شمارش نام‌های خداوند پرداخته‌اند و نیز مراجعه به ادعیه و مناجات‌ها، چنین نامی میان نام‌های خداوند، دیده نمی‌شود.

۳. در بسیاری از روایاتی که از پیامبر و اهل بیت(ع) نقل شده است، کلمه «رمضان» بدون آن که لفظ «شهر» در اول آن باشد به کار رفته است و بسیار بعید است که راویان از پیشِ خود این کلمه را از همۀ این روایات حذف کرده باشند(ر. ک: المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۲، ص ۲۶). بنابراین به نظر می‌رسد نظر درست تر آن است که واژه «رمضان» از نام‌های خداوند، نباشد. *

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
*حجت الاسلام والمسلمین سیدمحسن موسوی

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات