آفتهایی که علماء را گرفتار می کند
خشیت(خوف در مقابل عظمت پروردگار متعال) نتیجه و اثر علم است، و علم از اشعه معرفت و قلب ایمان است …
سرویس مذهبیافکارنیوز- خشیت(خوف در مقابل عظمت پروردگار متعال) نتیجه و اثر علم است، و علم از اشعه معرفت و قلب ایمان است(و معرفت شناسائى تحقیقى و دقیق است).
و کسى که از خشیت محروم است، عالم نخواهد بود؛ اگر چه موى را به متشابهات علم بشکافد، و چنان در علوم متداوله و اصطلاحات علمیه استاد باشد که به تمام فروع و شقوق و جزئیات مسائل آگاه باشد.
خداوند متعال مى فرماید: اینست که تنها علماء هستند که در مقابل عظمت و جلال پروردگار متعال خشیت پیدا مى کنند.
و براى علماء ده نوع آفت و گرفتگى پیدا مى شود:
۱ - صفت طمع: که به آنچه دارد و به آنچه از راه مشروع به دست مى آید قناعت نکرده، و به مال و عنوان و ملک دیگران طمع بورزد.
۲ - صفت بخل: که راضى نشود دیگرى از مال و علم و عنوان و مقام ظاهرى و معنوى او استفاده کند.
۳ - ریا: که علم و عبادت و محاسن اعمال و محامد صفات خود را بخواهد به دیگران نشان داده، و نیت او آلوده باشد.
۴ - عصبیت: در آراء و عقاید و افکار و اعمال خود، صفا و حریت و حقیقت و روحانیت را کنار گذاشته، و روى خیالات موهوم و وابستگى هاى ظاهرى و انتساب عرفى و اسم و شهرت و علایق دیگر، خود را محدود و مقید کرده، و از روش مخصوص و افکار و اعمال معینى طرفدارى کند.
۵ - حب مدح: که هدف او در همه رفتار و گفتار و کردار بزرگداشت خود و عنوان و اسم و رسم پیدا کردن باشد.
۶ - وارد شدن و بحثاز مسائلى که در آنها و فهمیدن حقیقت آنها براى او محال است، و نتیجه اى به جز انحراف فکرى ندارد، مانند بحثاز جزئیات و خصوصیات عالم آخرت، یا مقامات معنوى که هنوز از آن مراحل اطلاعى ندارد، نفیا یا اثباتا.
۷ - تکلف در سخن گفتن و یا نوشتن: که عادت به تزیین کلام و عبارت - پردازى و قافیه سازى و مجاز گویى پیدا کرده، و توجه او از حقیقت و معنى منحرف گشته، و به ظواهر بپردازد.
۸ - حیاء نداشتن: در مقابل حرکات ناشایست و اعمال زشت و کارهاى نامشروع و نامناسب که کاملا بى پروا و بى باک باشد، و هیچ گونه آداب و ظواهر احکام و برنامه دینى و اخلاقى را رعایت نکند.
۹ - افتخار: روى عناوین و جهات دنیوى و امور مادى افتخار و مباهات نمودن، و خود را به دیگران امتیاز دادن و بالا بردن.
۱۰ - سستى کردن در مقام عمل: که به دانسته خود عمل نکند، و از علم خود نتیجه و ثمر عملى نگیرد، و روش و کردار او بر خلاف علم او باشد.
حضرت عیسى(ع) فرمود: شقى ترین و بدترین مردم آن کسى باشد که در میان مردم با علم و فضل شهرت پیدا کرده، ولى در مقام عمل مقصر و سست و مجهول باشد.
منبع:مصباح الشريعة / ترجمه مصطفوى،ص276.