تفسیر آیاتى از سوره روم در بیان امام باقر(ع)
این سخن تأویلى دارد که جز خدا و راسخان در علم از خاندان محمد صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم آن را ندارند.
سرویس مذهبیافکارنیوز- ابو عبیده مى گوید: از امام باقر علیه السّلام پیرامون این آیه شریفه: الم* غُلِبَتِ الرُّومُ فِی أَدْنَى الْأَرْضِ … پرسش کردم. حضرت فرمود:
اى ابو عبیده! این سخن تأویلى دارد که جز خدا و راسخان در علم از خاندان محمد صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم آن را ندارند. هنگامى که پیامبر اکرم صلّى اللَّه علیه و آله و سلّم به مدینه هجرت کرد و اسلام فیروزى یافت، نامه اى به پادشاه روم نوشت و آن را همراه پیکى بفرستاد و پادشاه روم را به اسلام فرا خواند، و نامه اى نیز به پادشاه ایران نوشت و آن را نیز با فرستادهاى گسیل داشت و او را هم به اسلام خواند.
پادشاه روم نامه پیامبر اکرم را بزرگ داشت و بر فرستاده او عزت نهاد، در حالى که پادشاه ایران نامه پیامبر را ناچیز شمرد و آن را پاره کرد و پیک پیامبر را خوار کرد. در آن روز پادشاه ایران با پادشاه روم در حال جنگ بود و مسلمانان آرزو مى کردند پادشاه روم بر پادشاه ایران چیرگى یابد و به او امید بیشترى از پادشاه ایران مى بردند. و چون پادشاه ایران در این جنگ چیرگى یافت، مسلمانان را خوش نیامد و بدین سبب غمگین شدند و لذا این آیه فرو فرستاده شد: الم* غُلِبَتِ الرُّومُ فِی أَدْنَى الْأَرْضِ … یعنى ایران بر روم پیروز شد در نزدیکترین سرزمین که عبارت بود از شامات و اطراف آن وَ
هُمْیعنى ایرانیان مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ یعنى رومیان سَیَغْلِبُونَ یعنى مسلمانان بر ایشان چیرگى یابند فِی بِضْعِ سِنِینَ لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ وَ یَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ* بِنَصْرِ اللَّهِ یَنْصُرُ مَنْ یَشاءُ …، و چون مسلمانان با ایرانیان جهاد کردند و ایران را گشودند مسلمانان به یارى خداوند شاد شدند.
او مى گوید: من گفتم: آیا چنین نیست که خداوند مى فرماید در ان سال، با اینکه مؤمنان سالهاى بسیار با پیامبر گذرانیدند و دوران خلافت ابو بکر را هم پشت سر گذاشتند و در دوران خلافت عمر بر ایران چیرگى یافتند؟
امام علیه السّلام در پاسخ فرمود: آیا نگفتم که این آیه تاویل و تفسیرى دارد اى ابا عبیده! و قرآن ناسخى دارد و منسوخى آیا نشنیدى که خداوند فرمود: لِلَّهِ الْأَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَ مِنْ بَعْدُ یعنى اختیار با اوست که پس اندازد یا پیش بدارد و پیش بدارد، آنچه را در سخن پیش انداخته است تا آن روزى که به طور حتم مقرر گردد که نصرت و یارى به مسلمانان رسد، و این است همان سخن پروردگار که: وَ یَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ* بِنَصْرِ اللَّهِ یَنْصُرُ مَنْ یَشاءُ یعنى روزى که فرمان نصرت حتمى گردد.
منبع:بهشت كافى / ترجمه روضه كافى، ص316.