تبلیغات
کد خبر: ۳۷۶۷۵۳

چرا امیرالمؤمنین(ع) بنی امیه را فتنه نامید؟

چرا امام حسین(ع) با یزید مذاکره نکرد؟

شاید بتوان گفت مقصود حضرت از فتنه خواندن بنی‏امیه این باشد که آنها یک پدیده‏ای چند پهلو و غیر قابل شناخت در جامعه اسلامی هستند.

به گزارش افکارنیوز، با توجه به توضیحاتی که در مورد خصایص بنی‏امیه داده شد، شاید بتوان گفت مقصود حضرت از فتنه خواندن بنی‏امیه این باشد که آنها یک پدیده‏ای چند پهلو و غیر قابل شناخت در جامعه اسلامی هستند که به صورت مرموزانه‏ای جامعه اسلامی را از درون استحاله می‏کنند و بار دیگر جامعه الهی را به جامعه جاهلی باز می‏گردانند و ساختار و شاخصه‏ های عصر جاهلیت عرب را دوباره احیا می‏کنند. وقتی که حضرت می‏خواست سپاهش را به جنگ اهل شام تحریک کند، ‏فرمود:

أیّها الناس سیروا إلی أعداء الإسلام، سیروا إلی من حارب محمداً قدیماً و جماع طغام، سیروا إلی المؤلّفة قلوبهم کیما تکفوا عن المسلمین بأسهم فطال والله ما صدوا عن سبیل الله و بغوالإسلام عوجا، تخالفوا و تحاربوا علی رسول‏الله(ص) و المسلمین و جعلوا لهم المراصد و وضعوا لهم المسالح و رموهم بالمناسر و الکتائب و صدوا رسول‏الله(ص) و المسلمین عن المسجد الحرام و قتلوا الذین یأمرون بالقسط من الناس و جدّوا فی إطفاء نور الله حتّی أظهره الله و هم کارهون؛ ۳۷ ای مردم! به سوی دشمنان اسلام حرکت کنید؛ به سوی کسانی که در گذشته قدیم با محمد جنگیدند، سیر کنید، مردمانی که احمق هستند، به سوی کسانی که با پرداخت مالی از بیت‏المال نسبت به آنها تألیف قلوب شد تا از مسمانان دست بردارند….

در مکتب اهل‏بیت(س) افشای سوابق سوء افراد و گروههای اجتماعی، در حالت عادی عملی قبیح و ناپسند است و حتی شاید در جایی که موجب هتک حرمت افراد شود، مستوجب عقاب هم ‏باشد. از این‏رو به بهانه آزادی بیان نباید آبروی یک مؤمن را ریخت؛ اما اگر افرادی که سوابق سویی دارند، با همان هویت سابق اما همراه با رنگ و لعابی مذهبی و خیرخواهانه، مصالح کلی اسلام و جامعه اسلامی را به خطر انداخته و یا در صدد ایجاد فتنه در جامعه باشند، در این صورت وظیفه هر مسلمان آگاه و بصیر این است تا با افشای سوابق سوء آنها پیش از بروز فتنه‏ها، سرچشمه‏های آن را با روشنگری بخشکاند.

امیرمؤمنان(ع) می‏دید امویان به عنوان یک حزب زرسالار و دنیامدار امروزه پر و بال گرفته و بر مفصل‏های مهم حکومت اسلامی پنجه انداخته و در لباس یک مؤمن و مسلمان در کمین ذبح اسلام و جامعه اسلامی هستند. از این‏رو به مردمان حجاز و عراق و یمن که سال‏ها پس از فتح مکه ایمان آورده و چهره سفاک و کینه‏توز بنی‏امیه را از نزدیک ندیده بودند و نمی‏دانستند پشت این چهره‏های آراسته به زیور و نشانه تدین و گفتارهای ملایم و آمیخته با ادبیات دینی چه نیات و نقشه‏های شومی نهفته است، از طریق بیان سوابق سوء آنان جرأت می‏بخشید تا در جنگ با آنان عزمشان را جزم کنند و هیچ تردیدی به خود راه ندهند. ادبیات امیرمؤمنان(ع) به گونه‏ای است که گویی می‏خواهد به مردم بفهماند جنگ با نفاق، عین جنگ با کفر است و اسلام ظاهری و نمای نوین منافق هیچ تأثیری در زدودن کفر باطنی‏اش ندارد. روی این جهت آنها را در عین قرائت نماز و قرآن و اتیان حج و عمره و روزه، «دشمن اسلام» یعنی کافر می‏خواند.

بنابراین اگر در جامعه اسلامی، جریان نفاق حکومت دینی را تهدید کند، وظیفه مسلمانان این است که با آنها مثل کفار برخورد کنند و هیچ تردیدی در جهاد با آنان در خود راه نداده و با کمال صراحت، پیشینه سوء و گذشته پوشالی آنها را به مردم گوشزد نمایند. از همین روست که پیشوای متقیان وقتی به امویان می‏رسد، تقوا را در افشاگری و بیان مفاسد آنان دیده و می‏فرمایند: «وأیم الله مازلنا لهم علی‏الإسلام متّهمین و لأحداثهم فیه خائفین حتّی نجمت منهم هذه الأمور التی ترون». ۳۸ «قسم به خدا ما همواره از آنها بر اسلام بیمناک بوده‌ایم و نسبت به کارهایشان در آن هراس داشته‌ایم تا این که این امور از آنها سربرآورد که می‌بینی»
با همه این تلاش‏ها باز برخی در جنگ صفین از میدان جنگ فرار می‏کردند؛ تو گویی لاک دینی امویان به قدری مقاوم بود که اصحاب امیرمؤمنان(ع) در استمرار جنگ تردید می‏کردند. حضرت برای روشن شدن آنها قسم یاد کرده، می‌فرمودند:

والّذی بعثمحمداً بالحقّ لقد قاتلت معاویة و أباه علی تنزیل الکتاب و أنا الیوم أقاتله و أشیاعه علی تأویل الکتاب؛ قسم به کسی که محمد را به حق به رسالت مبعوثکرد، من در گذشته با معاویه و پدرش بر سر تنزیل قرآن جنگیده‏ام و امروز با او و طرفدارانش بر سر تأویل بردن مفهوم قرآن می‏جنگم.
این سخن نشانگر آن است که در مکتب علی(ع)، گناه انکار نزول قرآن مساوی تحریف آن است؛ چرا که هر دو منجر به انحراف بشریت از وحی می شود، که صراط مستقیم سلوک إلی ‏الله و نیل به سعادت است و این در حقیقت انکار خدا و رسول به شمار می‏آید که عین کفر است، اما در لباس ایمان.

بازتاب دیدگاه امیرمؤمنان(ع) در میان اصحاب آن حضرت
اصحاب امام علی(ع) از حیثدرک سیاسی و بینش اجتماعی دو دسته بودند: دسته اول، که اکثریت اصحاب امیرمؤمنان(ع) را به خود اختصاص داده بودند، از هوش سیاسی پایینی برخوردار بودند. در میان این گروه کسانی بودند که تنها به ظاهر رفتار دو سپاه علی(ع) و معاویه می‏نگریستند و وقتی می‏دیدند هر دو شعائر ظاهری اسلام را رعایت می‏کنند، بر سر دوراهی قرار می‏گرفتند. همین گروه بودند که در خلال جنگ صفین با مشاهدة قرآن‏های سپاه شام دست از جنگ با شامیان شستند. این گروه اگر هم می‏خواستند شاید نمی‏توانستند ماهیت سپاه شام را کشف کنند و با خیال آسوده با آنها بجنگند.

اما در میان سپاه حضرت یاران خاصی پیدا می‏شدند که با بصیرت به آن چیزی که امیرمؤمنان(ع) از آن ابراز خطر می‏کرد، پی بردند. یکی از این افراد هوشمند و بافراست، مالک اشتر است. مالک در مورد امویان قسم یاد کرده و می‏گفت:

قسم به خدا! بنی‏امیه جز خیانت، چیزی به اسلام نیفزودند و برای اهل اسلام چیزی جز بغض و کینه به یادگار نگذاشتند. اگر برخی از آنها بر طائفه‏ای از مسلمانان سلطه پیدا کنند، خداوند را به خشم آورده و با اعمالشان زمین را تیره و تاریک می‏کنند؛ سنت پیامبر | را می‏میرانند و بدعت‏ها را زنده می‏کنند. ۳۹

مالک با همین دیدگاه روشن که کاملاً منطبق بر نظریه امیرمؤمنان(ع) در مورد امویان می‏باشد، در جنگ صفین دلیرانه با سپاه معاویه می‏جنگید و تا پای چادر معاویه پیش می‌رفت و سرش را حواله دشمن می‏کرد؛ چرا که هیچ تردیدی در حقانیت خویش و باطل بودن دشمن نداشت. از این‏رو می‏گفت: «فعجل النُهوض بنا إلیهم؛ با سرعت ما را به سوی آنها ببر».

۳۷ - یا أمیرالمؤمنین إنکمش إلی عدوّنا و لاتعرج فوالله إن جهادهم أحب إلیّ من جهاد الترک و الروم لإدهانهم فی دین الله و استذلالهم أولیاء الله من أصحاب رسول الله صلی الله علیه و سلّم و آله و التابعین بإحسان إذا غضبوا علی رجل حبسوه أو ضربوه أو سیّروه أو حرّموه، و فیئنا[لهم] فی أنفسهم حلال.(المعیار و الموازنه، ص ۱۲۷؛ وقعه صفین، ص ۹۳، با کمی تغییر).
۳۸ - و ما لنا ألّا نقاتل فی سبیل‏الله و قد أخرجنا من دیارنا و أبنائنا و أموالنا الذین یشربون الخمور و یلبسون الحریر، و یفترشون الدیباج و یزعمون أن فیئنا لهم حلال.(المعیار و الموازنه، ص ۱۲۹.)
۳۹- بنگرید به: اسدالغابه، ج۳، ص ۱۸۴.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات