قانون تفاضل گل یکی از معضلات لیگ‌های فوتبال در ایران است. در سال‌های گذشته بارها پیش آمده که تیم‌ها در هفته‌های آخر تبانی کرده‌اند و با گل‌های زیاد بازی را به حریف باخته‌اند تا با توجه به قانون تفاضل گل در صورت برابری امتیاز تیم‌ها، سرنوشت جدول رده‌بندی تغییر کند.

حسن کامرانی‌فر، سرپرست دبیرکلی فدراسیون فوتبال به‌ تازگی اعلام کرده است «از فصل آینده در مسابقات لیگ‌های فوتبال رده‌های مختلف کشور، قانون تفاضل گل در تعیین جایگاه تیم‌ها حذف و نتیجه دیدارهای رودررو در لیگ‌های مختلف تعیین‌کننده خواهد بود. فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ برنامه‌ریزی کردند تا از این پس تفاضل گل در بحث جایگاه تیم‌ها در لیگ‌های مختلف تأثیرگذار نباشد و از فصل آینده نتیجه بازی رودررو اعمال خواهد شد. این باعث می‌شود تا یک‌سری اتفاقات در بازی‌های مختلف رخ ندهد و گل‌های زیاد دیگر تأثیری در جایگاه تیم‌ها نداشته باشد. این قانون در تمام لیگ‌ها اعمال خواهد شد و تنها مختص لیگ برتر نیست».

شبی که قهرمانی پرسپولیس با این قانون پرید

بعد از حرف‌های کامرانی‌فر و تغییر این قانون در لیگ، بررسی کرده‌ایم که در ادوار گذشته لیگ برتر اگر این قانون بین دو تیم وجود داشت، چه تیم‌هایی می‌توانستند در پایان فصل قهرمان شوند و چه تیم‌هایی به دسته پایین‌تر سقوط نمی‌کردند.

 
 

وقتی پرسپولیسی‌ها با تفاضل گل قهرمان نشدند

لیگ پانزدهم پرسپولیس همراه با برانکو ایوانکوویچ این فرصت را داشت که اولین قهرمانی خود با این مربی کروات را به دست بیاورد. شاگردان برانکو هفته آخر میزبان راه‌آهن بودند و استقلال خوزستان هم باید به مصاف ذوب‌آهن می‌رفت. دو تیم بازی پایانی فصل خود را با برتری پشت سر گذاشتند و در پایان فصل هم‌امتیاز شدند.

پرسپولیسی‌ها ۲ بر یک از سد راه‌آهن گذشتند و استقلال خوزستان هم ۲ بر صفر مقابل شاگردان یحیی گل‌محمدی در تیم ذوب‌آهن به برتری رسید. دو تیم در پایان فصل ۵۷ امتیازی شدند و استقلال خوزستان با تفاضل گل بهتر نسبت به پرسپولیس قهرمان لیگ پانزدهم شد.

خوزستانی‌ها در حالی قهرمان لیگ پانزدهم شدند که اگر به جای تفاضل گل قانون بازی رودررو قهرمان لیگ را مشخص می‌کرد، پرسپولیس قهرمان فصل می‌شد؛ سرخ‌پوشان بازی رفت را در اهواز با نتیجه ۲ بر یک باخته بودند و در بازی برگشت میهمان خود را با دو گل شکست داده بودند تا در بازی‌های رودررو عملکرد بهتری نسبت به استقلال خوزستان داشته باشند.

پرسپولیس بعد از نایب‌قهرمانی در لیگ پانزدهم، پنج فصل پیاپی قهرمان لیگ شده است؛ اما اگر قانون این فصل در آن زمان هم وجود داشت، سرخ‌پوشان حالا شش قهرمانی پیاپی در لیگ برتر داشتند.

ضرر سایپا و پیام

این فصل از رقابت‌های لیگ برتر در حالی با سقوط دو تیم ماشین‌سازی و سایپا به دسته پایین‌تر به پایان رسید که سایپایی‌ها به دلیل تفاضل گل کمتر نسبت به ذوب‌آهن مسافر لیگ یک شدند.

اگر قانون بازی رودررو این فصل اجرا می‌شد، در پایان فصل ذوب‌آهن به جای سایپا به دسته پایین‌تر سقوط می‌کرد، سایپایی‌ها بازی رفت را از ذوب‌آهن ۲ بر یک برده بودند و بازی برگشت دو تیم در اصفهان به تساوی یک بر یک انجامید تا عملکرد سایپا در بازی رودررو بهتر باشد.

در لیگ هشتم هم پیام مشهد در حالی به دسته پایین‌تر سقوط کرد که با ابومسلم هم‌امتیاز با این تیم در پایان فصل بود و پیام به دلیل تفاضل گل کمتر راهی دسته پایین‌تر شد. در آن فصل هم اگر به جای تفاضل گل، بازی رودررو ملاک برای مشخص‌شدن جایگاه تیم‌ها در صورت مساوی‌شدن امتیازات بود، این تیم ابومسلم بود که به جای پیام به دسته پایین‌تر سقوط می‌کرد. پیام بازی رفت را از همشهری خود با یک گل برده بود و در بازی برگشت دو تیم به تساوی بدون گل رضایت داده بودند.