مهدی مهدوی کیا در گفت و گو با افکارنیوز:
فوتبال ایران دیمی است / مربیگری را از هامبورگ شروع میکنم
فوتبال ایران نقطه قوتی ندارد. تمام مسائل دیمی و لحظهیی است و ما برنامهریزی طولانیمدت نداریم. هر کس که میآید به فصل پیش رو فکر میکند چون اصلا فرصتی برای آینده ندارد. نگاه به فوتبال پایهها کمرنگ شده و پدیدهسازی مشاهده نمیشود.
کاپیتان تیم فوتبال پرسپولیس با سابقه حضور در فوتبال سطح اول دنیا از افرادی است که به خوبی می تواند شرایط فوتبال حرفه ای را درک کند و معتقد است فوتبال ایران دیمی و بی ساختار است. مصاحبه او با افکار نیوز را می خوانید.
شما تجربه بازی در باشگاههای آلمانی را در کارنامه دارید. به چه علتی فوتبال ایران و آلمان تا این حد از هم فاصله دارند؟ چرا فوتبال ایران نمیتواند به برنامهریزی مناسب برسد؟
ما در فوتبالمان ساختار نداریم. تمام ضعفهای ما به ساختار ضعیف ما برمیگردد که متاسفانه با وجود اینکه آن را میدانیم کمکی برای برطرف کردنش انجام نمیدهیم. در المپیک لندن هم دیدیم که کشورهای آسیایی تا مراحل پایانی رسیدند و جزو چهار تیم برتر رقابت هم شدند. این نشاندهنده برنامهریزی و پیشرفت آنها است. متاسفانه فوتبال ما خیلی فاصله دارد و باید تلاش بیشتری از خود نشان دهیم وگرنه روزبهروز این فاصله بیشتر و عقبماندگی ورزشی و فوتبالیمان بیشتر میشود.
یکی دیگر از ضعفهای فوتبال ما این است که باشگاهها خصوصی نیستند و امکانات مورد نیاز فراهم نیست. یک مدیر علاوه بر نگاه ورزشی باید منابع مالی و انسانی مناسبی هم در کنارش حضور داشته باشند و به تنهایی نمیتواند موفق شود. باید افراد شایستهیی در کنارش باشند و همسو و همفکر با او به برنامههای او عمل کنند.
وضعیت در فوتبال ایران بهگونهیی است که هیچکس از این فوتبال لذت نمیبرد. انگار همه میخواهند فوتبال زودتر تمام شود و این در حالی است که در همه دنیا، میخواهند از فوتبال لذت ببرند.
چگونه فوتبال ایران به این نقطه رسیده است؟
تمام ساختارهایمان با مشکل مواجه است. نداشتن امکانات سختافزاری، نداشتن یک چمن استاندارد و ندادن امکانات به تماشاچی از دلایل این مساله است. در ضمن سرعت در فوتبال ما کم است و بازیکنان در زمانبندی ارسال پاس و حرکات ترکیبی با مشکل مواجه هستند. اگر بتوانیم سرعت را افزایش دهیم میتوانیم یک فوتبال رو به جلو و جذاب را شاهد باشیم. دوندگی دیگر عنصر مفقوده فوتبال ما به حساب میآید. بسیاری از بازیکنان تا قبل از رسیدن توپ حرکت
خاصی انجام نمیدهند.
به هر حال کار زیادی در پیش داریم اما این زیاد مشکل نیست و میتوانیم با برنامهریزی و کار به چیزی که میخواهیم برسیم. یکی از مشکلات فوتبال ایران بحثهای فرهنگی است.
سال گذشته که برترین بازیکن اخلاق فوتبال ایران شدید به فرهنگسازی در فوتبال ایران اعتراض داشتید و اعتقاد داشتید که با جایزه نمیتوان فرهنگسازی کرد. عقبماندگی امروز فوتبال ایران به چه دلیل است و دنیا برای حل آن چه فکری کرده است؟
تمام مشکلات به صورت زنجیرهیی است و این اتفاقات ریز و درشت باید کارشناسانه بررسی شود. این اختلافات و معضلات زنجیروار ایراد دارد که تمام آن هم به ساختار ضعیف ورزش ما برمیگردد. اروپاییها و حتی تیمهای شرق آسیا خیلی وقت است این معضل را برطرف کردهاند ولی ما خیلی از دنیا عقب هستیم و فاصله داریم.
از منظر دیگر هم میتوان این مساله را بررسی کرد که تماشاگری که با هزار مشکل خود را به استادیوم رسانده بالاخره مشکلات جامعه را با خود به استادیوم میآورد. مشکلات فرهنگی باعثمیشود جو چندان خوبی را شاهد نباشیم و هیچکس از این اتفاق راضی نباشد. متاسفانه ورزشگاههای ما هم امکاناتی اولیه مورد نیاز تماشاگر را برطرف نمیکند و باید در پارهیی از اوقات به آنها حق داد که با کوچکترین مشکل عنان خود را از دست بدهند و این اتفاقات را به وجود بیاورند.
این ضعفها همیشه همراه فوتبال بوده است و نمیتوان برای ریشهکن کردن آن یک هفتهیی اقدام کرد. اگر از شعار فاصله بگیریم و با دیدی کارشناسی وارد این بحثشویم میتوانیم بهتر عمل کنیم و این مساله را ضمن ریشهیابی تا حدود زیادی ریشهکن هم کنیم.
با اینکه فوتبال ایران شاید چهارمین قدرت برتر آسیا باشد اما شرایط بهگونهیی است که تیمهای بالاتر از ایران با برنامهریزی مناسب به ثبات رسیدند ولی فوتبال ایران همچنان روزمره است. روزمرگی به این معنا که مثلا با خیال آسوده صعود نمیکنیم با ساختار فوتبال در تیمهای پایه همچنان با مشکلات قدیمی دستوپنجه نرم میکند. علت این اتفاقات چه میتواند باشد؟
یکی از معضلات فوتبال ما این مساله است که تغییر و تحولات زیادی را شاهد هستیم. مدیران میآیند که در کوتاهمدت نتیجهگیری داشته باشند و بتوانند در پست خود باقی بمانند. در صورتی که در کنار نتیجهگیری باید آینده را هم ساخت. به طور مثال من چندی پیش مقاله را مطالعه میکردم که در آن نوشته شده بود فدراسیون فوتبال آلمان با قدمتی بالای ۱۲۰ سال کمتر از ۱۰ مدیر داشته و به همین تعداد هم تقریبا مربی تیم ملی و کادرفنیشان را تغییر دادند. ما هیچوقت برنامهریزی نداشتهایم و همیشه چوب این بیبرنامگیمان را خوردهایم. نتیجهگیری در کوتاهمدت خوب و مناسب است اما یک
نتیجهگیری با ثبات و درازمدت نیازمند برنامهریزی و کمک به زیرساختها و ساخت امکانات است.
ورود افراد حرفهیی و بهکارگیری ذهن خلاق و حرفهیی میتواند به فوتبال کمک کند. یک زمانی ما جزو قدرتهای برتر آسیا بودیم و حداقل در جدال با حریفان درجه سه مشکلی نداشتیم اما اکنون حریفی درجهبندیشده وجود ندارد. تمام تیمها خود را بالا کشیدهاند. به طور مثال ژاپنیها یک زمان خیلی از ما عقب بودند اما الان نهتنها در آسیا پیشرفت چشمگیر داشتهاند بلکه در خیلی از لیگهای کشورهای صاحب سبک بازیکن تاثیرگذار دارند. ما یک زمانی این مساله را
داشتیم اما نتوانستیم به رشد خودمان پیشرفت ببخشیم و حتی متوقف هم شدهایم.
تعریف شما از فوتبال ایران چیست؟
فوتبال ایران نقطه قوتی ندارد. تمام مسائل دیمی و لحظهیی است و ما برنامهریزی طولانیمدت نداریم. هر کس که میآید به فصل پیش رو فکر میکند چون اصلا فرصتی برای آینده ندارد. نگاه به فوتبال پایهها کمرنگ شده و پدیدهسازی مشاهده نمیشود. ما از نظر فوتبال پایه شرایط خوبی نداریم و این میتواند در آینده ما را با مشکل جدیتری رو به رو کند. ضعف در باشگاهداری و اداره حرفهیی آن از دیگر ضعفهای فوتبال ما است. ظهور پدیده دلالیسم که در سالهای اخیر درباره آن بحثهای زیادی شده اما نتیجه خاصی گرفته نشده یکی دیگر از ضعفهای پنهان ولی خطرناک فوتبال و حتی ورزش ما به حساب
میآید.
یکی از مشکلات مدیران ایرانی این است که اصلا اهمیتی برای برنامهریزی قائل نیستند و برای همین سیستمی به وجود نمیآورند. چه باید کرد؟
چون آنها ثبات ندارند و نمیخواهند کارنامهشان به مشکل بخورد، به همین دلیل قبول نمیکنند که به این موضوع ورود کنند. در کل مشکلات زیادی است و نمیتوانیم در چند جمله آن را خلاصه کنیم. نیاز به بحثکارشناسی و کمک تمام ارکان فوتبال است. از افراد کارشناس و آشنا استفاده نمیکنیم. ضعف در تمام بدنهها دیده میشود؛ در بازیکن، در باشگاه و حتی در رسانههای ما هم ضعف دیده میشود.
مدیران برای اینکه به نتیجه برسند از تمام ابزارها استفاده میکنند و نتیجه برای آنها از کیفیت مهمتر است. میتوان با یک برنامهریزی طولانیمدت فوتبال را از این حالت سکون نجات داد اگر
نگاه ورزشی و حرفهییتری به مقوله فوتبال داشته باشیم.
اگر فوتبال ایران را با فوتبال کشورهای توسعهیافته در آسیا مقایسه کنید، چه تفاوتهایی بین این دو هست؟
تفاوت زیاد است و ما اگر به همین روند ادامه بدهیم روزبهروز از آنها بیشتر عقب میمانیم. یکی پایین بودن سرعت و ریتم بازی است که باید برای آن چارهیی بیندیشم. همچنین نداشتن زمینهای مناسب تمرینی و بازی که کیفیت بازیها را پایین میآورد و در سطح ملی هم همین مساله را شاهد هستیم. در شرق باشگاهها خصوصی هستند، تماشاگر تعریف شده و استادیوم خصوصی دارند و این امکانات کمک زیادی به بالا رفتن کیفیت میکند. بیشتر باشگاههای ما از این مساله رنج میبرند.
یکی از مشکلات فوتبال ایران در این روزها بحثجام حذفی است. نظر شما درباره این موضوع چیست؟
به نظر من تصمیمهای روزانه در فدراسیون گرفته میشود. از اول راضی بودیم تا مثل همه جای دنیا جام حذفی برگزار شود. یکی از مهمترین جامها و کوتاهترین راه برای رسیدن به قهرمانی، جام حذفی است. همیشه در جام حذفی شگفتیهایی به وجود میآید که قشنگ و جذاب است. مثلا تیمهای دسته دو یا دسته سه با خودنمایی شگفتی میآفرینند و تیمهای بالاتر را شکست میدهند. به نظرم این یک میدان و رقابت بسیار خوب برای تیمهای پایینتر است. در همه جای دنیا جام حذفی بسیار جدی گرفته میشود اما مثل اینکه در ایران قضیه فرق دارد. ما باید جام حذفی را جدی بگیریم و امسال هم آن را با قدرت
برگزار کنیم.
اما آقای کفاشیان گفته احتمالا این جام بدون حضور ملیپوشان برگزار خواهد شد…
برای چه باید ملیپوشان در جام حذفی بازی نکنند؟ من صحبتهای آقایان را درباره جام حذفی نمیفهمم. تیم ملی ما در خردادماه باید بازی کند و تا آن وقت لیگ هم تمام میشود چرا نباید ملیپوشان در جام حذفی بازی کنند. لطفا دلیلش را بگویید که ما هم بفهمیم. باشگاهها پول بازیکنان را هر سال میدهند و در قبالش یک بازیکن باید برای باشگاه بازی کند، مثل همه جای
دنیا. هیچ کجای دنیا شما نمیتوانید این حرف غیرمنطقی را بزنید که جام حذفی بدون حضور ملیپوشان برگزار شود. تا خرداد تیم ملی ما درگیر هیچ بازیای نیست و شاید یک بازی مقابل لبنان در چارچوب جام ملتها داشته باشیم. به نظرم دلیلش اصلا مشخص نیست یا من متوجه نمیشوم. حالا شاید آقایان دلیل منطقی دارند و میدانند چرا ملیپوشان نباید بازی کنند. این
تصمیم بسیار عجیب و غریب است.
بحثبازگشتت به فوتبال آلمان اینبار به عنوان سرمربی مطرح شده است. ماجرا از چه قرار است؟
چیزی قابل پیشبینی نیست. از مسئلهای که مطمئن هستم این است که قطعا از فوتبال جدا نخواهم شد. می خواهم همانطور که فوتبال را به صورت پایهای طی کردم و بالا آمدم در مربیگری نیز تمامی مدارک را طی کرده و کارم را آغاز کنم. همیشه با هامبورگ ارتباط خوبی داشتم. صحبتهایی شد. دوست دارم کار مربیگریام را از آلمان آغاز کنم و بعد از طی مدارج و پیشرفت پله پله در این عرصه بالا بیایم.