همه خداحافظی های غم انگیز؛
اسطوره های ورزش ایران چگونه خداحافظی می کنند؟
بسیاری از مردم هنوز وقتی او را تنها می یابند، امضا و عکس یادگاری میخواهند و هنوز برخی صاحبان رستورانها نمی گذارند دست در جیبش کند. اما دیگر سوت پایان برایش به صدا درآمده و به جز برخی رفقایش که میگویند در اوج خداحافظی کن، برخی اوقات نگاه های گزنده یا حرفهای درگوشی را می شنود که «نمی خواد خداحافظی کنه، بسه دیگه، پیر شده» باید در ورزش یلی باشی تا سر پیری بتوانی دوام بیاوری و این غرغرها را در سی و چند سالگی بشنوی وگرنه در همان دوران جوانی با پیراهن تیمملی وداع خواهی کرد.
به گزارش خبرنگار سرويس ورزشي افكار عباس جدیدی را با دوبنده كشتی شاید هنوز در یادها داشته باشیم، چه یلی بود آن دوران كه در سنگین وزن كشتی آزاد برای ایران می جنگید و اگرچه همیشه قهرمان نبود اما دست خالی هم تشك كشتی را ترك نمی كرد و زنگ پایان وقت قانونی كشتی كه به صدا در می آمد، عباس یك جایی روی سكوها داشت. قهرمانی جهان ۹۸ كه در دوازده هزار نفری آزادی تهران برگزار شد، روزهای اوجش بود و همان روزها بعضی نوشتند یا روی شانه عباس زدند كه پسر وقت خداحافظی ات رسیده و عده ای در صف هستند كه جایت را بگیرند. او می خواست نقره ای كه در المپیك آتلانتا گرفته بود را در سیدنی به طلا
مبدل كند اما سال قبل از المپیك و در جهانی آنكارا برنز گرفت و در المپیك ۲۰۰۰ بهتر از چهارمی نصیبش نشد و در آخر مقابل علیرضا رضایی مغلوب شد و به اجبار از تیم ملی كنار رفت. عباس باید همان ۹۸ چهارگوشه تشك را می بوسید.
علی دایی که امروز مربیگری می کند، شاید برجسته ترین قهرمانی باشد که نتوانست از پیراهن تیم ملی دل بکند. او اگرچه بسیاری از افتخارات را برای سال های متمادی در کارنامه خود ثبت کرد اما در نهایت با تحقیر فراوان و پس از صدها کاریکاتور که برخی حقیقتاً توهین آمیز بودند، مجبور به وداع با تیم ملی شد. هنوز از روزگاری که به علی دایی پاس نمی دادند و تیم ملی فوتبال فلج شده بود و در نهایت پایان نه چندان شیرینی در آخرین حضورش در جام جهانی داشت، خاطراتی هست. دایی اشتباه کرد و تاوان اشتباهش را خودش به مردم احساسی ایران داد.
برخی از اطرافیان حسین رضازاده در سال ۲۰۰۶ که او هم قهرمان بازیهای آسیایی دوحه شد و هم در جهانی سانتادومینگو گردن آویز طلا به سینهاش چسبید، توصیه کردند که پیراهن یا ابوالفضلش را ببوسد و با دنیای قهرمانی وداع کند اما حسین یک طلای المپیک دیگر می خواست تا با سه نشان زرین به عنوان پرافتخارترین قهرمان تاریخ ایران نامش ثبت شود. او اما با آنچنان حواشی و مصائبی روبهرو شد که در نهایت به شکلی نه چندان مطلوب مجبور به وداع از تیم ملی شد. رضازاده دیر دریافت که باید در اوج و روی سکو، وزنه ها را می بوسید و کنار می رفت.
علیرضا حیدری هم باید پس از قهرمانی در بازیهای آسیایی دوحه ۲۰۰۶ با دوبنده تیم ملی خداحافظی می کرد اما او هم ماند. حیدری هم لابد مدال طلای المپیک را می خواست اما در روزگاری که میان مربیگری و قهرمانی غوطه ور بود، ابتداً مجبور به دل کندن از صندلی کنار تشک شد و پس از آن با پیروزی در انتخابی تیم ملی و در روزگاری که دوران فرودش فرارسیده بود، به یک باره در مقابل دیدگان حیرت زده همگان خداحافظی کرد. او اگرچه با این هوشمندی باعثشد چنین تعبیر شود که در اوج دوران قهرمانی وداع کرده اما همگان میدانستند عرصه برای قهرمانی مرد شش مداله کشتی آزاد ایرانی در جهان تنگ شده و بسیاری
گفته بودند، کاش علیرضا در همان دوحه پایان قهرمانی را تجربه می کرد.
از اینها که بگذریم، برخی هم وداع کرده اند اما دوباره به صحنه قهرمانی بازگشته اند که شاید نمادش امیررضا خادم باشد. خادم که دو نشان برنز المپیک داشت، می دانست شانس چندانی برای قهرمانی ندارد اما پنجمین حضورش در المپیک، رکوردی در تاریخ ورزش بود و همین باعثشد در آن دوران به صحنه بازگردد و برای شرکت در المپیک آتن تلاش کند. مسئله ای که نه تنها با نقدهای تند افکارعمومی روبهرو شد، بلکه سیاسیون و نمایندگان مجلس نیز امیررضا را به نقد گرفتند که شأن نماینده مجلس چنین نیست اما گوش قهرمان بدهکار نبود تا اینکه پس از شکست مقابل مجید خدایی در یک تورنمنت بینالمللی در ترکیب تیم
ملی قرار نگرفت و برای همیشه به ورزش حرفهای خاتمه داد. خادم در زمان مناسب خداحافظی کرده بود اما اشتباه کرد و بازگشت.
آخرین اشتباه را شاید بتوان به پای آرش میراسماعیلی نوشت. هادی ساعی، امیررضا خادم و بسیاری از رفقایش به آرش گفتند که به میدان بازنگردد اما او دلش می خواست در المپیکی دیگر شرکت کند. میراسماعیلی حتی دیرتر از موعد وداع کرد اما هنوز وقت خوبی بود و بسیاری به او گفتند که انتخاب درستی داشته اما به تحریک و درخواست اهالی جودو، آرش به صحنه بازگشت و همان اتفاقی برایش افتاد که برای دیگر قهرمانان شاخص رخ داده بود. میراسماعیلی همچون دیگر ملی پوشان در چند میدان ناکام ماند اما آنچه به چشم می آمد، ناکامی او بود و نه سایر جودوکاهای تیمملی و در آخر آرش کنار گذاشته شد و جای تعجب
نداشت که قهرمان قلبش بگیرد.
بودند اشخاصی که روزگاری تا آخر خط در پی مدال نمی دویدند اما نباید توقع داشت همه چون او باشند و بتوانند با ظاهر دل فریب افتخار به سادگی وداع کنند. «غلامرضا تختی» نماد این تفکر بود؛ تفکری که میگوید قهرمانی همچون تابستان و موعد برداشت محصول فصلی دارد و در انتهای فصل نمی توان مقابل برگ ریزان ایستاد. جهان پهلوان تختی طی ۱۴ سال حضور در عرصه قهرمانی همواره اوج نشینی معیار ادامه حضورش در میدان قهرمانی بود و حتی زمانی که رژیم از او خواست تا از دنیای قهرمانی خداحافظی کند، تختی که همچنان در اوج بود، نپذیرفت تا شاه مخلوع به شدت از پاسخ تختی برآشفته شود.
زنده یاد غلامرضا تختی در سال ۱۳۴۰ مصادف با ۱۹۶۱ میلادی در دفترچه یادداشتش نوشته است: «۱ - در صورتی که در مسابقات جهانی ژاپن اول نشوم دیگر کشتی نخواهم گرفت. ۲ - اگر چنانچه اول شوم، تا المپیک توکیو، بعد از سال آینده کشتی خواهم گرفت.» این سند به خوبی نشان می دهد تختی برخلاف بسیاری از پیشینیان و آیندگانش که قهرمانی جهان را تجربه کرده بودند، حتی برای وقت وداعش از دنیای قهرمانی برنامه داشت و در طمع مدال نمی خواست تا آنجا که ممکن است، خودش را به آب و آتش بزند. تختی در مسابقات قهرمانی جهان یوکوهامای ژاپن که سال ۱۹۶۱ برگزار شد، قهرمان شد و به کشتی گرفتن ادامه داد. در قهرمانی
جهان تولدو ۱۹۶۲ با آنکه از ۸۷ کیلوگرم به رده ۹۶ کیلوگرم رفته بود، باز هم نایب قهرمان جهان شد اما یک سال دوری تختی از کشتی باعثشد او در المپیک ۱۹۶۴ توکیو که آخرین میدان در نظر گرفته شده تختی برای خودش بود، نتواند سکونشین شود و چهارمین مدال المپیکیاش را به دست آورد. تختی عیار خودش را با اصرار بر ماندن در میدان پس از این پایین نیاورد و تلاش نکرد تا المپیک بعد بماند. کاش قهرمانان پس از او و قهرمانان این دوران و پس از این نیز مشی تختی را پیش بگیرند و در اوج بمانند.
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به روزنامه تهران امروز بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلا مانع است.
هایپر مدیا مرکز جامع خدمات رسانه ها / نگارش روزنامه