شورای امنیت سازمان ملل متحد پاییز امسال فرآیند انتخاب دبیرکل بعدی را آغاز میکند؛ مأموریتی خطیر و دشوار که پس از یک دهه مأموریت آنتونیو گوترش پرتغالی به پایان میرسد.
این انتخابات در شرایطی برگزار میشود که سازمان ملل با بحران مشروعیت، تورم ساختاری و مضیقه شدید مالی مواجه است.
ریچارد گوان، مدیر بخش امور بینالملل در گروه بینالمللی بحران، این فرآیند را انتخابی حیاتی خوانده و تأکید دارد که رهبر جدید اگرچه با مسیری بسیار ناهموار روبهرو است، اما در صورت کارآمدی میتواند تنها مانع از سقوط و بیثباتی کامل این نهاد بینالمللی شود.
طبق سنت غیررسمی چرخش منطقهای و اجماع عمومی بر سر انتخاب رهبری از آمریکای لاتین، احتمال میرود که سازمان ملل برای نخستین بار در تاریخ خود یک دبیرکل زن را برگزیند.
نتایج نظرسنجی محرمانه اعضای شورای امنیت که در پایان ماه ژوئیه برگزار شد، نشان میدهد ربکا گرینسپن، معاون سابق رئیسجمهور کاستاریکا، با کسب ۱۰ رای «موافق» در صدر قرار دارد.
پس از او، کارولین رودریگز-بیرکت، وزیر خارجه سابق گویان، با کسب ۹ رای مثبت در جایگاه دوم است.
رافائل گروسی، مدیرکل آرژانتینی آژانس بینالمللی انرژی اتمی با ۷ رای موافق و مکی سال، رئیسجمهور سابق سنگال، با ۶ رای موافق از دیگر گزینههای مطرح در این رقابت هستند.
با این حال، مواضع واشنگتن و پنج عضو دارای حق وتو نقش تعیینکنندهای در حذف یا صعود نامزدها دارد.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، تصریح کرده که دولت ترامپ خواهان رهبری اصلاحطلب است که نهادهای موازی را حذف کرده و مانع مواضع نژادپرستانه و ضداسرائیلی در سازمان ملل شود.
این شرط عملاً شانس میشل باشله، رئیسجمهور سابق شیلی و کمیسر عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل را به صفر رسانده است؛ چرا که واشنگتن و تلآویو به دلیل قطعنامههای او درباره تحقیقات جنگی در غزه، حضور او را خط قرمز خود دانسته و قطعیت وتوی او را اعلام کردهاند.
از سوی دیگر، پیشنهادات حاشیهای مانند مطرح شدن نام جیانی اینفانتینو، رئیس فیفا، از سوی ترامپ نیز غیرجدی تلقی شده و با مخالفت شدید بریتانیا و فرانسه روبهرو شده است.
بحران مالی سازمان ملل پس از آن عمیقتر شد که دونالد ترامپ از فوریه ۲۰۲۵ بودجههای پرداختی آمریکا به این نهاد را به حالت تعلیق درآورد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده که پرداخت مجدد سهم واشنگتن مشروط به کاهش دستمزدهای هنگفت، حذف شغلهای زائد و بازگرداندن سازمان ملل به مأموریت اصلی خود یعنی حفظ صلح و امنیت است.
نکته قابل توجه همراهی همجهت چین با آمریکا در موضوع کاهش دیوانسالاری زاید است؛ اگرچه کارشناسان هشدار میدهند قدرتهای بزرگ ممکن است عمداً به دنبال انتصاب انتخابی ضعیف باشند تا قدرت مانور سازمان ملل را در پروندههایی چون جنگ اوکراین و غزه بیش از پیش تضعیف کنند.
