اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز یکشنبه اعلام کرد دولت دونالد ترامپ قصد دارد در چارچوب تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، هر هفته تحریمهای جدیدی را علیه مؤسسات مالی که با تهران همکاری میکنند، اعمال کند.
بسنت این اظهارات را در آستانه نشست گروه ۲۰ در اشویل ایالت کارولینای شمالی مطرح کرد؛ نشستی که قرار است در حاشیه آن با وزرای دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی کشورهای بزرگ و اقتصادهای نوظهور دیدار و آنها را به همراهی با کارزار فشار آمریکا علیه ایران ترغیب کند.
وزیر خزانهداری آمریکا با تهدید طرفهای همکاریکننده با ایران گفت: «اگر لازم باشد، از ابزار فشار مالی استفاده خواهیم کرد. ما به آنها نشان میدهیم که میدانیم چه کسانی هستند و خودشان هم میدانند چه کسانی هستند؛ این روند باید متوقف شود.»
وی افزود وزارت خزانهداری آمریکا احتمالا هر هفته تحریمهای ثانویه جدیدی را با هدف افزایش فشار اقتصادی بر ایران اعلام خواهد کرد و بانکها در مرحله نخست هدف این تحریمها خواهند بود.
بسنت گفت واشنگتن به بانکها هشدار خواهد داد که نگهداری منابع مالی ایران یا کمک به دولت این کشور قابل قبول نیست و اگر بانکها و مؤسسات مالی به روابط اقتصادی خود با تهران ادامه دهند، با تحریمهای ثانویه آمریکا مواجه خواهند شد.
این اقدام تازهترین تلاش واشنگتن برای هدف قرار دادن شبکههای مالی ایران است. مقامهای آمریکایی مدعیاند تهران از شبکههای بانکی غیررسمی برای انتقال پول، خرید تسلیحات، تأمین مالی نیروهای همسو در منطقه و دور زدن تحریمهای آمریکا استفاده میکند.
دولت ترامپ در حالی از تغییر رویکرد خود و حرکت از حملات نظامی به سمت فشار اقتصادی علیه ایران خبر داده که جنگ وارد ششمین ماه خود شده است. واشنگتن وعده داده است فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد و آنچه را «پیروزی اقتصادی» علیه ایران میخواند، رقم بزند.
با این حال، همزمان با افزایش فشارهای اقتصادی، تنشهای نظامی میان دو کشور نیز بار دیگر بالا گرفته است. نیروهای آمریکایی، بامداد امروز مواضع پرتاب موشک ایران در تنگه هرمز را هدف قرار دادند؛ اقدامی که نخستین عملیات نظامی آمریکا علیه ایران طی یک ماه گذشته بود و به دوره آرامش نسبی درگیریها پایان داد.
ایران نیز در واکنش به این حمله، دو پایگاه آمریکایی در اردن را با موشکهای بالستیک هدف قرار داد.
چین؛ حلقهای که آمریکا نمیتواند بهراحتی قطع کند
با وجود تهدیدهای مکرر واشنگتن برای تشدید تحریمها، برخورد با شرکای اصلی تجاری ایران، بهویژه چین، همچنان یکی از نقاط ابهام در کارزار فشار آمریکا علیه تهران است.
چین بزرگترین شریک تجاری ایران و مهمترین خریدار نفت این کشور به شمار میرود؛ موضوعی که اجرای کامل سیاست فشار حداکثری آمریکا علیه تهران را با چالش مواجه میکند.
بسنت در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام کرد که در نشست گروه ۲۰ با مقامهای چینی دیدار خواهد کرد. وی درباره احتمال اعمال تحریم علیه چین به دلیل ادامه خرید نفت ایران نیز گفت: «همه گزینهها روی میز است.»
وزیر خزانهداری آمریکا همچنین گزارشها درباره تردید دولت ترامپ برای رویارویی با چین را رد کرد و این گزارشها را «روایتی کاملاً نادرست» دانست که از سوی رسانهها مطرح شده است.
بسنت مدعی شد آمریکا و چین باید درباره ضرورت بازگشایی تنگه هرمز و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای با یکدیگر به توافق برسند.
نخستین اقدام رسمی وزارت خزانهداری آمریکا در چارچوب دور جدید فشار اقتصادی نیز روز جمعه اعلام شد. بر اساس این پیشنهاد، در صورت تصویب، شعبههای بانک دولتی مصر در امارات متحده عربی از دسترسی به نظام مالی آمریکا محروم خواهند شد. واشنگتن این بانک را به مشارکت در معاملات مالی مرتبط با ایران متهم کرده است.
با این حال، خودداری دولت ترامپ از اعمال فوری تحریم علیه این بانک، نشانهای از احتیاط واشنگتن در برخورد با برخی شرکای تجاری مهم ایران تلقی میشود؛ بهویژه چین و هند که نقش مهمی در تجارت و خرید نفت ایران دارند.
به این ترتیب، در حالی که آمریکا از تحریمهای هفتگی و فشار فزاینده بر شبکه مالی ایران سخن میگوید، نحوه برخورد با چین میتواند آزمون اصلی سیاست اقتصادی جدید واشنگتن باشد؛ چرا که بدون همراهی پکن، بخش مهمی از فشارهای آمریکا برای محدود کردن تجارت و صادرات نفت ایران با مانع روبهرو خواهد شد.
