پایگاه اطلاعرسانی شبکه الجزیره (الجزیره نت) در گزارشی ضمن تکرار ادعاهای عربی درباره نوع روابط پیشین ایران و سوریه نوشت: تحولات و سقوط حکومت بشار اسد در اواخر سال ۲۰۲۴، نهتنها وضعیت داخلی سوریه بلکه جایگاه منطقهای این کشور را دستخوش تغییر اساسی کرد و به نزدیکی گسترده سوریه و ایران که از سال ۱۹۷۹ آغاز شده بود پایان داد.
پس از سقوط اسد، روابط دمشق و تهران کامل قطع شد و حکومت جدید سوریه همان رویکرد خود در قبال روسیه را با ایران در دستور کار قرار نداد.
در بخشی از این گزارش آمده است: مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد اظهار کرد کشورش به دلیل ذهنیتهای موجود تاکنون نتوانسته با حکومت جدید سوریه رابطه برقرار کند. او خواستار آن شد که دمشق بر اساس «اسلام و عدل» رفتار کند؛ موضعی که نشاندهنده تمایل تهران برای ارزیابی امکان ترمیم روابط است.
فراس الیاس، کارشناس مسائل ایران، در گفتوگو با الجزیره تاکید کرد: «سخنان پزشکیان اعترافی تلویحی است مبنی بر اینکه ایران دیگر نمیتواند روابط را به سطح دوران اسد بازگرداند، اما تلاش میکند آمادگی دمشق را برای گشودن صفحهای جدید بسنجد.»
پاسخ سوریه به پیام پزشکیان که از سوی محمد الجفال، مشاور امور آفریقا-آسیای وزارت خارجه سوریه، مطرح شد، حاوی نوعی نرمش بود. او اصل برقراری روابط در آینده را رد نکرد، اما آن را مشروط به «بازنگری ایران در سیاستهای گذشته و احترام به حاکمیت ملی سوریه» دانست.
عباس شریفه، پژوهشگر سوری، دراینباره گفت: تنشزدایی با همه کشورها یک استراتژی برای سوریه است، اما مدعی شد بازگشت به محور ایران مطلقاً مردود است.
به نوشته این رسانه، منافع ایران در سوریه میتواند در جلوگیری از تبدیل سوریه به دشمنی استراتژیک، حفظ روزنهای به سمت لبنان و مدیترانه، همکاریهای اقتصادی (انتقال انرژی) و موازنه قدرت در برابر حضور اسرائیل و ترکیه باشد. در حالی که منافع سوریه نیز در بهرهبرداری از مسیرهای ترانزیت بینالمللی و پروژههای انرژی جاده ابریشم خواهد بود.