مهدی خرسند، کارشناس سیاست آمریکا در یادداشتی درباره اثر جنگ روی اقتصاد آمریکا به همشهری آنلاین گفت:
افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، تورم و نگرانی از هزینههای زندگی، به یکی از مهمترین دغدغههای رایدهندگان آمریکایی تبدیل شده است؛ وضعیتی که میتواند موقعیت جمهوریخواهان را در انتخابات پیش رو تحت فشار قرار دهد.
مسئله اقتصاد به اولویت اول رایدهندههای آمریکایی تبدیل شده است. این مسئله را میتوان در نظرسنجیها و تحلیلهایی که منتشر میشود، مشاهده کرد. یکی از نمونههای مهم در این زمینه، نظرسنجی اخیر شبکه فاکس نیوز درباره اولویتها و نگرانیهای مردم آمریکاست.
اهمیت این نظرسنجی از آن جهت است که فاکس نیوز شبکهای محافظهکار و متمایل به جمهوریخواهان است و مخاطبان اصلی آن را جمهوریخواهان و مستقلهای متمایل به جمهوریخواهان تشکیل میدهند. این شبکه از پربینندهترین شبکههای آمریکاست. بنابراین، وقتی در نظرسنجی فاکس نیوز موضوعی به ضرر جمهوریخواهان مطرح میشود، میتوان نتیجه گرفت که وضعیت برای این حزب و نامزدهای آن جدیتر است.
بر اساس این نظرسنجی، وقتی از مردم درباره مهمترین نگرانیهایشان در انتخابات و شرایط فعلی کشور پرسیده شده، ۸۸ درصد فساد در دولت را مهمترین نگرانی خود دانستهاند. پس از آن، تورم و قیمتهای بالای کالاهای اساسی با ۸۵ درصد، قیمت بنزین با ۸۳ درصد، بهداشت و درمان و بیمههای درمانی با ۸۰ درصد و جنگ ایران با ۷۵ درصد قرار دارند.
اگر به این اولویتها نگاه کنیم، متوجه میشویم که بخش مهمی از نگرانیهای مردم به اقتصاد و جنگ ایران مربوط است. حتی مسئله فساد ترامپ و اطرافیانش نیز با اقتصاد و جنگ ارتباط پیدا میکند. بر اساس گزارشها، پسران ترامپ از قراردادهایی که شرکتهایشان با پنتاگون بسته بودند، با اعمال نفوذ حدود ۶ میلیارد دلار سود کردهاند. بنابراین، مسئله فساد و منفعت مالی ترامپ و اطرافیانش از جنگ نیز جزو نگرانیهای مردم است.
در بحث قیمت بنزین نیز، علاوه بر نظرسنجی فاکس نیوز، نظرسنجیهای موسسات دیگر نشان میدهد که اقتصاد و قیمت سوخت جزو اولویتهای مردم آمریکاست. پیش از جنگ، میانگین قیمت ملی بنزین برای هر گالن حدود ۲.۹ دلار و کمتر از ۳ دلار بود، اما در دوران پس از جنگ به حدود ۴.۵ دلار رسیده است. البته در ایالتهایی مانند کالیفرنیا، قیمت بنزین به بیش از ۵ دلار نیز رسیده است.
در کنار بنزین، مسئله مهم دیگر گازوئیل است. میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا اکنون حدود ۶.۵ دلار برای هر گالن است و در مناطقی مانند کالیفرنیا، این رقم به حدود ۸ دلار و حتی بیشتر میرسد.
اهمیت افزایش قیمت گازوئیل در این است که تاثیر بیشتری بر شاخصهای اقتصادی و تورم میگذارد؛ چراکه چرخه تامین کالا و قیمت تمامشده محصولات به هزینه حملونقل وابسته است. برای مثال، اگر قرار باشد محمولهای از ذرت از ایالت آیووا به تگزاس منتقل شود، هزینه حمل آن به میزان قابل توجهی افزایش پیدا میکند. قیمت گازوئیل نسبت به قبل از جنگ حدود ۷۵ درصد افزایش داشته و این افزایش، هزینه جابهجایی کالاها را نیز بالا میبرد.
در بحث بنزین، بعضی گزارشها و روایتهای مردم نشان میدهد که آنها برای صرفهجویی در هزینهها، مصرف خودرو و استفادههای غیرضروری خود را کاهش دادهاند. اما در زمینه گازوئیل، مسئله متفاوت است؛ مردم نمیتوانند به همین شکل هزینههای حملونقل کالاها را کاهش دهند. در نتیجه، افزایش قیمت گازوئیل به هزینههای تامین و توزیع کالا منتقل میشود و در نهایت بر قیمت کالاها و تورم تاثیر میگذارد.
در همین شرایط، تورم ماه گذشته به ۳.۷ درصد رسید که نشاندهنده افزایش این شاخص است. این اعداد نشان میدهد که فشارهای اقتصادی در حال تاثیرگذاری هستند و وضعیت به سمت کنترل این فشارها پیش نمیرود. ترامپ نتوانسته در زمینه کنترل وضعیت اقتصاد و مدیریت آن موفق عمل کند و این مسئله به یکی از نگرانیهای مهم مردم تبدیل شده است.
در یک نظرسنجی سیانان نیز از مردم درباره عملکرد دولت در مدیریت قیمت بنزین پرسیده شده بود که ۹۲ درصد از آنها با عملکرد دولت مخالف بودند. در برخی نظرسنجیها که بهصورت جزئیتر به موضوعات اقتصادی پرداختهاند، میزان نارضایتی حتی به اعداد بالاتری میرسد. این مسئله نشان میدهد که قیمت سوخت و وضعیت اقتصادی به یکی از محورهای مهم نارضایتی رایدهندگان تبدیل شده است.
این شرایط و نارضایتی اقتصادی در نظرسنجیهای انتخاباتی نیز خودش را نشان میدهد. در رقابتهای مجلس نمایندگان، وضعیت به شکلی پیش رفته که رقابت بسیار نزدیک شده و جمهوریخواهان با خطر شکست مواجه هستند.
در مجموع، اقتصاد به یکی از اولویتهای اصلی رایدهندههای آمریکایی تبدیل شده و افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و کالاهای اساسی، در کنار تورم و نگرانی از هزینههای زندگی، فشار زیادی بر دولت ترامپ وارد کرده است. از طرف دیگر، جنگ ایران نیز در میان نگرانیهای اصلی مردم قرار دارد و حتی مسئله فساد و منافع مالی اطرافیان ترامپ از این جنگ، به این نگرانیها پیوند خورده است.
بنابراین، نمیتوان تاثیر فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ را بر فضای سیاسی آمریکا نادیده گرفت. این فشارها به نارضایتی مردم دامن زدهاند و میتوانند در انتخابات پیش رو، موقعیت جمهوریخواهان را با چالش جدی مواجه کنند.