به دلیل مصرف بیرویه روغن و شیوه نامناسب زندگی
بیش از نیمی از ایرانیها اضافه وزن دارند
افکار: بسیاری از بیماریهای غیر واگیر چون دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی، فشار خون، چربی خون، مشکلات تنفسی و بعضی سرطانها ارتباط مستقیمی با چاقی دارند
خوشاندام بودن امروز به یكی از دغدغههای مهم بخش قابل توجهی از مردم ایران بهخصوص شهرنشینها مبدل شده است. تلاش برای اطلاع از آخرین و موثرترین رژیمهای غذایی، خریدن جدیدترین دستگاههای ورزشی برای كوچكتر كردن شكم و حتی سر زدن به عطاریهایی كه با تبلیغات اغوا كننده سعی در جلب مشتری برای فروختن معجونها و قرصهایی برای لاغری - كه بسیاری از آنها برای انسان نه تنها مفید كه مضر است - تنها یك روی سكه است؛ اما روی دیگر سكه آن است كه هنگامی كه بسیاری از همین افراد از جلوی مغازههای عرضه كننده فست فود در خیابانها كه هر روز بر تعداد آنها افزودهتر میشود میگذرند، پاهایشان سست
میشود و لذت خوردن یك همبرگر را در روغنی كه بارها و بارها سرخ شده به رعایت رژیم غذایی نه چندان خوشمزه ترجیح میدهند و وسایل ورزشی هم بیشتر تبدیل به وسیلهای تزئینی میشود تا كاربردی.
به نوشته همشهری تندرستی، استفاده از روغنهای دارای کلسترول بالا از علل اصلی اضافه وزن، چاقی و البته بیماریهای قلبی است، هر چند که در سالهای گذشته از سوی وزارت بهداشت و بعضی رسانهها تلاش فراوانی برای جایگزین شدن روغن مایع گیاهی به جای روغنهای جامد حیوانی شده است و موفقیتهای چشمگیری هم در این رابطه به دست آمد؛ اما این روند در دو سه سال گذشته بهخصوص در شهرهای کوچک دیگر موفقیت گذشته را نداشته است.
چند روز پیش بود که زهرا عبداللهی - کارشناس دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت - در جمع مسوولان شبکههای بهداشت استان خراسان رضوی گفت: «۷۰ درصد مردم استان از روغن جامد استفاده میکنند و متاسفانه به علت حجم بالای روغن جامد موجود و نبود کارشناس تغذیه در بعضی شهرستانها، آموزشهای ما بینتیجه مانده است.»
جالب آنکه همزمان با اعلام این آمار، یکی از مسوولان ارشد دولتی به مردم توصیه کرد که برای حفظ سلامتی خود روغن دنبه مصرف کنند؛ اظهارنظری که با واکنش سریع متخصصان تغذیه و البته اعضای کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مواجه شد و آنها تاکید کردند که در بین انواع روغنها، آنهایی که دارای اسیدهای چرب غیر اشباع بالای ۲۵ درصد و ترانس کمتر از ۵ درصد باشد مورد تایید نیست که روغن دنبه با توجه به این ویژگیها از مضرترین روغنها محسوب میشود و این روغن در گروه روغنهایی قرار میگیرد که باید یک ضربدر قرمز روی آن کشید.
ایرانیها هر روز چاقتر از دیروز
کارشناس دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت در مورد چاقی و اضافه وزن آمار دیگری ارائه کرد گفت: «متاسفانه ۴۵ درصد افراد جامعه دارای اضافه وزن و چاقی هستند»، البته این آمار در کلانشهرها و بهخصوص تهران به گفته وزیر بهداشت و همچنین دکتر مهدی گلمکانی - مدیرکل سلامت شهرداری تهران - به ۶۰درصد میرسد.
در عین حال دکتر رویا کلیشادی - معاون پژوهشی مرکز تحقیقات قلب و عروق اصفهان - نیز در همایش یکروزه دیابت و شهرنشینی با تایید - این آمار گفت: «در طرح غربالگری که روی ۹۰۰ هزار نفر از کودکان ایرانی در ابتدای ورود به مدرسه انجام گرفت، این نتیجه حاصل شد که نزدیک به ۱۷ درصد از کودکان به کمبود وزن و ۱۷ درصد نیز به اضافه وزن مبتلا هستند.»
وی با بیان اینکه اضافه وزن در مردم ایران بیشتر در بانوان مشاهده میشود، اضافه کرد: «بر اساس تحقیقات انجام شده به این نتیجه رسیدهایم که نژاد مردم آسیا بیشتر از نژاد مردم اروپا نسبت به بروز چاقی شکمی و دیابت استعداد دارد.»
کلیشادی تصریح کرد: «احتمال ابتدای یک فرد آسیایی به دیابت با بروز چاقی شکمی به ۳۰ برابر میرسد در حالی که یک فرد اروپایی ممکن است با افزایش چاقی شکمی ۱۰ برابر بیشتر مبتلا به دیابت شود.»
معاون پژوهشی مرکز تحقیقات قلب و عروق اصفهان همچنین اظهار کرد: «به دلیل وجود برخی باورهای غلط و نادرست در خانواده، زمینه بیتحرکی در کودکان و افراد ایجاد شده و تعداد بیشتری از کودکان به دیابت و اضافه وزن مبتلا میشوند.»
در این همایش با اشاره به رابطه چاقی و دیابت تاکید شد که کاهش مصرف قند و چربی، ۳۰ دقیقه پیادهروی در روز و استفاده از ۴۰ گرم میوه و سبزیجات در روز به همراه استفاده از روغنهای گیاهی احتمال بروز دیابت در افراد مستعد را کاهش میدهد.
ارمغان چاقی؛ از بیماری قلبی تا کمر درد
براساس بررسیها و تحقیقات جهانی، ثابت شده است که بسیاری از بیماریهای غیر واگیر چون دیابت، بیماریهای قلبی و عروقی، فشار خون، چربی خون، مشکلات تنفسی و بعضی سرطانها ارتباط مستقیمی با چاقی داشته و حتی چاقی افراد موجب وارد شدن فشار بیشتری به مفاصل و بروز مشکلات ارتوپدی در افراد میشود.
در سه هفته اخیر، از سوی مراکز علمی و متخصصان داخلی نیز آمارها و اظهارنظرهایی در تایید این عوارض منتشر شد. به عنوان نمونه طبق آمار واحد پیشگیری و آموزش همگانی مرکز قلب دانشگاه علوم پزشکی تهران از هر چهار فرد بالای ۱۸ سال یک نفر به فشار خون دچار میشود. این مرکز افزایش سن و ابتلا به چاقی و دیابت را از علل اصلی فشار خون عنوان کرده است.
از سوی دیگر سیدعلی مرعشی - عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز - گفت: «مهمترین علت کمردرد در کشور چاقی و اضافه وزن است که موجب افزایش گودی کمر و ضعیفشدن عضلات پشت میشود.»
اما درباره رسیدن به اندامی متناسب، اكثر متخصصان نظر یكسانی دارند؛ به گفته آنها تغییرات شیوه زندگی، كاهش فعالیت و تحرك افراد، ولع و پرخوری و مصرف مواد غذایی چرب، شیرین و پركالری، مصرف بیرویه فست فودها و فناوری و استفاده از ریموتها كه مانع از تحرك و فعالیت كافی افراد است، باعث چاقی میشوند ولی با اصلاح روش زندگی، تحرك بدنی، اعتدال در خوردن، استفاده از مواد غذایی حاوی روغن و قند كمتر، استفاده از لبنیات كم چرب و خوردن مواد گوشتی به صورت آب پز یا كبابی به شرط آنكه روی زغال، كبابی نشده باشد موجب رسیدن به وزن متعادل میشود.