ماجرای انتخاب بهترین موزه سال
هشت موزه برگزیده که توسط کمیته ملی ایکوم معرفی شده بودند هر یک در جریان اطلاع رسانی به مخاطبان نام خود را به عنوان موزه برگزیده سال اعلام کردند که همین موضوع باعثایجاد شبهه برای موزه داران شده است.
به گزارش افکارنیوز به نقل از مهر، مراسم روز جهانی موزه روز ۳۱ اردیبهشتماه در سالن "جلیل شهناز" خانه هنرمندان ایران برگزار و از برترین موزه های کشور در هشت حوزه عمرانی، معرفی، بازدید، آموزش، گردآوری، حفاظت و مرمت و مستندسازی، توسعه اداری و شعار موزه و خاطره تقدیر شد.
از همان روز تا کنون، هر یک از موزه های انتخابی در بحثاطلاع رسانی این موضوع به مخاطبان خود، از عنوان موزه برتر استفاده کرده و آن را به صورت ایمیل و یا پیامک و یا درج خبر، استفاده کرده اند و اینگونه در جامعه رواج پیدا کرده که گویا یک موزه، به عنوان برترین انتخاب شده است. همچنین برخی دیگر به نحوه انتخاب موزه برتر به دلیل ناآگاهی از چگونگی داوری اعتراض داشتند به همین دلیل، رضا دبیرنژاد، دبیر هیات اجرایی ایکوم به خبرنگار مهر درباره انتخاب موزه های برتر توضیح داد: با بررسی فعالیت های حوزه ها و رای داوران در هشت حوزه انتخابی، فعالترین موزه در هر حوزه انتخاب شد. که در
واقع تعداد حوزه ها ۹ حوزه بود اما از آنجایی که هیچ موزه ای در بخش پژوهش و ارائه عملکرد در این حوزه نامزد نشد، عملا این بخش را نیز حذف کردیم.
وی گفت: سال گذشته فراخوانی اعلام کردیم تا موزه ها، افراد فرهنگی و هر کسی که صاحب نظر است، موزه انتخابی خود را اعلام کند. این آرا تجمیع و بعد از مشورت و در شورای تخصصی به بحثگذاشته شد و در این میان موزه هایی که هیچ شاخصی را در نظر نگرفته بودند حذف شدند تا اینکه در نهایت ۵۰ موزه باقی ماند و از مدیران این موزه ها خواسته شد تا فعالیت های یک ساله اخیر خود را به ایکوم ارائه کنند.
دبیرنژاد گفت: قرار بود که تنها یک موزه را از هشت حوزه مورد نظر انتخاب کنیم اما در نهایت به منظور تشویق موزه داران برای تلاش بیشتر رتبه های دوم و سوم نیز تقدیر شدند.
وی درباره انتخاب بهترین موزه ها در بخش عمرانی گفت: مجموعه فعالیت موزه ها در بخش تکمیل تجهیزات، ایجاد فضاهای ساختمانی، تسهیلات آن، به روز کردن موزه ها، ایجاد بخشهای جدید، افزایش اطلاعات و … در این بخش مورد بررسی قرار گرفت.
دبیرنژاد با اعلام اینکه موزه فقط آثار و ساختمان نیست بیان کرد: ساختار می تواند در رشد خدمات موزه ای نقش داشته باشد از سوی دیگر نظام مند کردن سیستم های اداری، اساس نامه و موارد دیگر می تواند نشان دهنده مدیریت مناسب در موزه باشد به همین دلیل حوزه مدیریت نیز در این حوزه ها جای گرفت.
وی تصریح کرد: بررسی آنچه که موزه در راستای تکمیل مجموعه خود در قالب های مختلف انجام داده و افزایش داده های پژوهشی، فعالیت هایی که برای ساماندهی و حفظ و مرمت آن انجام شده است، ملاکی برای انتخاب موزه برتر در حوزه گردآوری بود.
دبیرنژاد گفت: بررسی اینکه چقدر موزه ها در زمینه کار خود جریان سازی و نوآوری کرده و تاثیرگذار بوده اند و ارائه بیشترین داده برای معرفی بیشتر موزه ها از دیگر ملاکهای انتخاب موزه برتر بود.
وی گفت: در حوزه بازدید نیز مجبوریم قیاس نسبی کنیم اما منظور از بازدید، تعداد بازدیدکنندگان نیست بلکه کیفیت آن مد نظر است.
این کارشناس موزه داری افزود: اعضای هیئت داوری متشکل از پیشکسوتان موزه داری، مدیران، کارشناسان و … بودند بنابراین سعی شد از همه صاحبنظران این حوزه برای داوری استفاده شود و داوری ها تنها محدود به قشر و یا افراد خاصی نباشد.
وی افزود: برخی از موزه ها، کلاس های جانبی برگزار می کنند اما بسیاری از آنها ربطی به فعالیت موزه ها ندارند اما برخی از موزه داران نیز برای کارکنان خود و برای ارتقای آنان به منظور خدمات دهی بیشتر به بازدیدکنندگان، دوره های آموزشی برگزار می کنند که این موضوع نیز در جای خود بسیار ارزشمند و لایق تقدیر است. از سوی دیگر برخی موزه داران در راستای تحقق شعار سال گذشته یعنی موزه و خاطر، نمایشگاه جشنواره و برنامه های جانبی برگزار کردند.
دبیرنژاد گفت: متاسفانه در جریان ارائه عملکرد توسط موزه ها، برخی خوب متوجه موضوع نشده بودند و گزارش آنها مرتبط نبود. برخی دیگر نیز در خلال عملکرد سال ۹۰، فعالیتهای سالهای گذشته را نیز جای داده بودند که از مرحله داوری حذف شدند.
وی درباره اینکه چرا در طول سال نظارت بر موزه های کشور وجود ندارد تا در روز جهانی موزه ها براساس فعالیت یک ساله و نظارت مداوم، بهترین موزه تقدیر شود گفت: ایکوم به تعداد موزه های کشور هم عضو ندارد درحالی که این اقدام به نیروی انسانی زیادی احتیاج دارد ولی سازمانهایی مانند میراثفرهنگی و موزه آستان قدس و … می توانند در این باره کمک بسیاری کنند.
در جلسه شمارش آرا هیات داوران انتخاب موزه های برگزیده سال ۱۳۹۰ که در آخرین روز اردیبهشت ماه برگزار شد، نتایج زیر به دست آمد.
۱ - حوزه عمرانی:
موزه موسیقی: ۴۳.۵ امتیاز، موزه فرش آستان قدس رضوی: ۳۸ امتیاز، غار موزه وزیری: ۳۳ امتیاز
۲ - حوزه توسعه مدیریت:
موزه ملی ملک: ۵۵ امتیاز، موزه موسیقی ۳۶ امتیاز، کاخ موزه گلستان ۲۴ امتیاز
۳ - حوزه گردآوری:
موزه آیینه خانه مفخم: ۴۹.۵ امتیاز، موزه موسیقی: ۴۵.۵ امتیاز، موزه میراثروستایی گیلان: ۴۲.۵ امتیاز
۴ - حوزه حفاظت و مرمت و مستند نگاری:
موزه فرش آستان قدس رضوی و موزه موسیقی و موزه ملی ملک: ۴۵ امتیاز، موزه آیینه خانه مفخم: ۴۳ امتیاز، موزه قاجار و موزه درگز: ۳۲ امتیاز
۵ - حوزه آموزش:
موزه ملی ملک: ۵۴ امتیاز، موزه موسیقی: ۴۷ امتیاز، موزه هنر امام علی: ۳۶ امتیاز
۶ - حوزه شعار سال: موزه و خاطره
موزه موسیقی ۵۱ امتیاز، موزه ملی ملک ۴۰ امتیاز، اداره خزانه های موسسه فرهنگی موزه های بنیاد: ۳۴ امتیاز
۷ - حوزه بازدید:
موزه کاخ رامسر: ۴۳ امتیاز، موزه تاریخ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان: ۴۰ امتیاز، موزه فرش آستان قدس رضوی و موزه مردم شناسی ایلام: ۳۲ امتیاز
۸ - حوزه معرفی:
موزه ملی ملک: ۶۰.۵ امتیاز، کاخ گلستان ۵۷.۵ امتیاز، موزه موسیقی ۵۱ امتیاز
موسسه ایکوم قصد دارد در سال آینده انتخاب موزه های برتر را دو مرحله ای کند و نماینده از شرکت کنندگان در مقابل داوران به دفاع از گزارش عملکرد خود بپردازند.