چرا زورگیری روند صعودی دارد؟
یکی از جرایم ویژه شهری که در دهه اخیر روند صعودی پیدا کرده است جرم زورگیری میباشد؛ از نگاه آسیبشناسی اجتماعی زورگیری یعنی اقدام علیه امنیت اجتماعی افراد و سرقت اموال آنان با توسل به خشونت و سلاح سرد یا گرم که در پارهای از اوقات باعثایجاد زیانهای جانی و حتی مرگ میشود.
به گزارش افکار نیوز به نقل از جوان انلاین،در كالبد شكافي زورگيري توجه به چند نكته ضروري ميباشد:
۱ / طیف سنی زورگیران معمولا بین ۱۶ تا ۲۷ سال است که ۸۵ درصد از آنها معتاد به مواد مخدر به ویژه مواد روانگردان هستند و اغلب زورگیران برای اجرای هدفهای خود از چاقو، کارد، پنجه بوکس و یا اسلحه گرم استفاده میکنند.
۲/۸۴ درصد از زورگیران مرد و ۶ درصد از آنها زن هستند که به عنوان ترکنشین و دستیار سارقین نقش خود را اجرا میکنند.
۳ / انواع شکلهای زورگیری عبارتست از زورگیری یا خفتگیری در کوچهها و خیابانها، سرقت در غالب مسافرکشی، دزدی با استفاده از مواد غذایی بیهوشکننده، دزدی طلاهای کودکان، سرقت در لباس مامورین مبارزه با مواد مخدر یا سایر شکل مامورها، سرقت از اماکن خصوصی و ورود به آنها به عنوان مامور آب، برق یا گاز و امثال اینها.
۴ / علل رفتاری زورگیری از نگاه جامعهشناسی عبارتند از عوامل اقتصادی مانند بیکاری، فقر و اعتیاد و عوامل فرهنگی مانند پایینبودن اخلاق اجتماعی، کمرنگشدن ارزشهای دینی، ضعف تربیت خانوادگی که بر این اساس معمولا ۹۵ درصد از زورگیران فاقد تحصیلات بالاتر از دیپلم هستند و اکثریت آنها ترک تحصیل کرده و یا تحصیلات را رها کردهاند.
لازم به توجه است که علیرغم کشفیات نیروی انتظامی زورگیری روند صعودی پیدا کرده است.
۵ / علت اصلی روانی در زورگیری اعتیاد به مواد مخدر مخصوصا مواد روانگردان صنعتی به ویژه شیشه است چرا که استفاده از این ماده باعثنوعی سلب اراده و کاهش شعور در افراد میشود که عاقبت کار خود را ارزیابی نمی کنند.
از نگاه رفتاری زورگیران دارای رفتارهای سادیسمی بوده که از آزار دیگران توام با خشونت و ضرب و جرح لذت میبرند.
علل محیطی زورگیری: معمولا خلوتبودن خیابانها یا کوچهها، کمبودن حضور پلیس در اینگونه معابر و تاریکبودن آنها از علل اصلی محیطی در زورگیری میباشد.
علل وجودی زورگیری: همراهداشتن پول نقد، اشیاء قیمتی، ضعیف و بیدفاعبودن افراد است.
متاسفانه علی رغم تذکرات مکرر پلیس به شهروندان برای رعایت اصول ایمنی هنگام گرفتن پول از بانک یا خروج از آنجا و همراه نداشتن اموال قیمتی یا عدم استفاده از وسایل نقلیه غیر مجاز باز هم شاهد تکرار اینگونه رفتارها هستیم.
در ۴۰ درصد زورگیریها مجرمین اقدام به شروع آزار جنسی کرده و در ۱۵ درصد موارد موفق به تجاوز و آزار جنسی می گردند.
همچنان که گفته شد، حلقه اجرایی زورگیری عبارتند از یک، زاغ زن که این افراد وظیفه شناسایی سوژه را بر عهده داشته در مقابل بانکها، طلافروشیها و یا کوچهها و خیابان های خلوت افراد را شناسایی کرده و با تلفن همراه به همکاران خود اطلاع میدهند.
خفت گیر که معمولا یک یا دو نفر از اعضای تیم که همه او را به این نام میشناسند به سمت طعمه میآیند و با سلاح سرد یا موارد دیگر او را تحت فشار قرار میدهند.
قاپ زن نیز فرد دیگری است که وظیفه قاپیدن را دارد و هنگام خفتگیری خود را به صحنه رسانیده و دار و ندار فرد را غارت میکند.
در کنار هر گروه زورگیری یک موتورسوار حاضر است که در اصطلاح شغل زورگیری به آن " در رو " میگویند یعنی عامل فرار فرد زورگیر با موتور که در صحنه حاضر شده و همکار خود را همراه با پول و طلا از صحنه فراری میدهد.
فرد دیگر سیاهباز است که معمولا در اینگونه جرائم دو یا چهار نفر به عنوان سیاهباز به کنار طعمه میآیند و با بازی کردن نقش در غالب دلسوزی در ظاهر به فرد کمک میکنند و با داد و فریاد درخواست پلیس مینمایند اما در واقع به فرار دوستان خود کمک کرده و اجازه فعالیت به قربانی نمیدهند.
طبق آمار موجود شمال غرب و شمال تهران بیشترین زورگیریها را دارند چرا که در این نقاط به علت خلوت بعضی از این مناطق این جرم اتفاق میافتد.
برای زورگیران جنسیت قربانی خیلی مهم نیست اما در حال حاضر زنان بیشترین آمار قربانیان را دارا میباشند.
ایجاد گشتهای سیار در معابر خلوت و استقرار کانکسهای پلیس در اینگونه خیابانها و کوچهها میتواند به ناکامشدن اینگونه سرقتها کمک اساسی نماید.
متاسفانه مقاومت قربانیان در پارهای از موارد به جراحات سنگین و حتی مرگ آنان منجر میشود.
۸۹ درصد از زورگیریها در تهران، فارس، خراسان رضوی، اصفهان و کرمان و قم اتفاق میافتد.
بیکاری، اعتیاد و افزایش خشونت در جامعه زمینههای رفتاری تشدید این بزهکاری است.
تصویت قوانین، تشدید مجازات زورگیران، بالابردن سطح آموزش اجتماعی از عوامل پیشگیریکننده بوده و شهروندان با رعایت راهنماییهای پلیسی میتوانند به کاهش زورگیری کمک کنند.
در خاتمه باید یادآورشوم که این پدیده نا به هنجار و خشن فیزیکی در بسیاری از موارد تبدیل به زورگیری یقه سفیدان گردیده یعنی رشوهگیری و غارت بیتالمال به شکلهایی که در ماههای اخیر شاهد آن بودیم.
بسیاری از افراد اظهار میدارند که زورگیران یقه سفید مرتکب جرائم سنگین تری میشوند که باید مجازات آنها سنگینتر باشد چرا که اینگونه بزهکاران باعثافزایش شکاف اجتماعی و فاصله طبقاتی میشوند که عامل اصلی از نظر رفتاری میباشد.
اما از نظر روانشناختي نيز سرخوردگيهاي اجتماعي، ناكاميها، احساس تبعيضها عامل ايجادكننده رواني در زورگيري است و ۷۹ درصد از زورگيران داراي سابقه بزهكاري ميباشند كه هستههاي اصلي باند خود را در زندانها تشكيل داده اند.