آدمخواری؛ نتیجه احتمالی پروژه احیای ببر ایرانی
پروژه احیاء ببر ایرانی که با مرگ ببر روسی در باغ وحش تهران رو به خاموشی میرفت با اعلام خبر وارد کردن چهار قلاده ببر دیگر از روسیه، دوباره جان گرفته، غافل از اینکه این پروژه در شرایط فعلی زیستگاههای ایران و ویژگی ببر سیبری امکان پذیر نبوده و رها سازی این حیوان در طبیعت به دلیل نبودن طعمه، باعثآدم خواری آن میشود.
ببر سيبري كه طي يك مبادله پاياپاي با رنگ و بوي سياسي ۸ ماه پيش در ازاي از دست دادن دو قلاده پلنگ، از طرف روسها و در زمان غير پيشبيني شده به ايران تحويل داده شد در حالي كه جفت خود را به دليل بيماري مشمشه از دست داده و براي زنده ماندن در شرايط نا مناسب باغ وحش تلاش مي كند كه به گفته كارشناسان، احياء دوباره آن در طبيعت ايران اصلا امكان پذير نبوده و نگهداري آن تنها در قفس امكان پذير است كه با توجه به شرايط نامناسب باغ وحش سرنوشتي جز جفت خود در انتظارش نيست.از طرفي حيوان نگهداري شده در قفس و خارج از شرايط زيستگاه طبيعي در تقسيم بندي تعداد جانوران حيات وحش محسوب نشده و
احياء آن به صورت واقعي انجام نمي شود.
به گزارش میراث، " اسماعیل کهرم " کارشناس حیات وحش در این باره به CHN گفت: «ببرهای سیبری با ببرهای مازندران فرق دارند. ببرهای سیبری ۶۰ کیلوگرم بزرگتر از ببر مازنداران بوده و تعداد موهای آنها در سانتی متر مربع ۳ برابر بیشتر از همتای ایرانی خود است لذا آنها برای زندگی در مناطق سردسیر ساخته شدهاند و در گرمای بیش از ۴۲ درجه سانتی گراد در تابستانهای میانکاله نمی توانند زندگی کنند.»
وی با اشاره به اینکه شرایط قفس نیز در صورت رعایت تمام استاندارد ها باز هم برای این حیوان مناسب نبوده و حیات آن را تهدید می کند خاطر نشان کرد: «ببر سیبری جانوری قلمرو طلب بوده و محدوده آن از قلمرویی که سایر زیرگونههای ببر در اختیار دارند بزرگتر است. از آن گذشته ببر سیبری به خاطر چثه بزرگ خود نیاز به غذای بیشتری دارد لذا نگهداری حیوان در قفس آن را به شدت محدود کرده و عمر آن را کوتاه می کند.»
کهرم ادامه داد: «در حال حاضر در کل دنیا ۸۰۰۰ قلاده ببر وجود دارد که نصف آنها در قفس هستند و حیوانی که در قفس است جزء حیات وحش نیست. برای اینکه بتوانیم گونهها را در طبیعت احیاء کنیم حتما باید در طبیعت و زیستگاه اصلی آن رها سازی شود.»
باغ وحشی که جان می گیرد
تلف شدن جفت نر ببر سیبری در باغ وحش تهران بر اثر شیوع بیماری خطرناک مشمشه و پیش از آن مرگ دو قلاده شیر بر اساس این بیماری، با دیگر ضرورت رسیدگی و اهمیت به وضعیت نامناسب باغ وحشهای ایران را دوچندان می کند.
در باغ وحش تهران حدود ۲۹۰ گونه حیوانی نگهداری می شود که در گروههای گوشت خواران، علف خواران و همه چیزخواران، دانه خواران، خزندگان و آبزیان تقسیم شده اند. این تعداد گونه حیات وحش درحالی در مساحت ۵ هکتاری و فاقد استاندارد های بین المللی نگهداری میشوند که طبق ضوابط هر باغ وحش باید ۳۰ هکتار زمین مساحت داشته باشد.
تغذیه و شرایط نا مناسب نگهداری حیوانات و نبود مدیرت کارامد از مشکلات فعلی باغ وحش تهران است. به گفته کهرم اگر وضعیت به این شکل ادامه پیدا کند تعطیلی باغ وحش بهتر از باز بودن آن است. به خصوص اینکه با اثبات صد در صدی عامل مرگ ببر سیبری بر اساس بیماری خطرناک و واگیر دار مشمشه سرنوشتی جز مرگ در انتظارگوشت خوران و سمداران باغ وحش نخواهد بود چراکه این بیماری به شدت همه گیر بوده و حتی از حیوانات به انسان منتقل می شود.
گذشته درخشان میانکاله در حافظه ببرمنقرض شده مازندران
میانکاله با وسعت ۶۸۸۰۰ هکتار یکی از ۹ذخیرگاه بیوسفری ایران است که در ۱۲ کیلومتری شمال بهشهر و در منتهیالیه جنوب شرقی دریای خزر واقع شده است. این منطقه یکی از پناهگاههای منحصر به فرد حیات وحش و زیستگاه ببر منقرض شده ببر ایرانی محسوب میشود. اما میانکاله نیز همانند بسیاری از مناطق حفاظت شده طی سالهای اخیردستخوش تخریب ناشی از فعالیتهای عمرانی و اقتصادی شده و حیات آن در معرض تهدید قرار گرفته است.
میانکاله روزگاری زیستگاه غنی از گونههای جانوری و گیاهی به شمار آمده و تبدیل به شکارگاه اختصاصی سلاطین برای شکار ببر مازندران شده بود. به طوریکه بنا به نقل کتاب تاریخ مسعودی، ظل السلطان در یک سفر به میانکاله ۳۵ ببر شکار کرد!
از سال ۱۳۳۲تا کنون نه تنها نسل ببر مازندارن منقرض شده بلکه زیستگاه این جانور تبدیل به زمینهای کشاورزی وچراگاه گوسفندان شده و دیگر خبری از انبوه نیزارها و گلههای وسیع گوزن و مرال نیست.
در این حالت و با از بین رفتن زیستگاه ببر ایرانی، احیاء دوباره آن برابر با نابودی خود گونه بوده و در صورت زنده ماندن، به دلیل نبود طعمه به میزان کافی باعثنزدیک شدن آنها به مناطق زندگی انسانها و حمله به دام ها و حتی منجر به آدم خواری می شود.
کهرم در این باره معتقد است: «هیچ کدام از زیستگاههای ایران آمادگی پذیرش گونه جدید را ندارند. زیستگاه میانکاله نیز توسط دام اشغال شده و زمین ها تصاحب شده اند. از این رو اگر این حیوان را در میانکاله رها کنند چون طعمه های آن از بین رفته و بسیار کم است جوابگوی تغذیه حیوان نبوده و ممکن است به آدم خواری روی بیاورند.»
احياء ببر سيبري به جاي ببر مازنداران و تلاش براي پيشبرد پروژه با وجود تمام موانع و اشكالات آن و اهداف متوليان از جمله ساماندهي وضعيت زيستگاه ميانكاله به واسطه حضور ببر سيبري، در حالي مطرح ميشود كه گونههاي بسياري به خاطر عوامل تخريب و توسعه ناپايدار در معرض تهديد قرار گرفته و جا دارد مسئولان به جاي صرف هزينه هاي ميلياردي براي احياء گونه منقرض شده كه سرنوشت آن از پيش معلوم است، همت و توان خود را براي حفظ گونههاي باقي مانده در خطر انقراض به كار بگيرند.