انواع جوگیری؛ از دربی تا پروفایل های فیس بوک
«چه دفاعی از خودم بکنم جناب قاضی؟ من بیدفاعم. من شریف تربیت شدم. من شریف بزرگ شدم. نه کسی منو میشناخت، نه کسی بنده رو میدید.
به گزارش افکارنیوز، جوان نوشت: نه ثروتمند بودم و نه هیچ چیز دیگر. همه سهم من از زندگی کار کردن در زیرزمین اداره بایگانی بود، لای پروندهها. من ساده بودم. من همه چیز رو باور میکردم. من با هیچ مخالفت نمیکردم. سرم به کار خودم بود و شریف بودم. من نمیخواستم به بانک برم، من نمیتونستم طبیب باشم، من نمیتونستم سرهنگ باشم، من نمیخواستم شعر بگم. من مقاومت کردم تا حد توانم، اما توانم کم بود، بنده ضعیف بودم.»
اینها آخرین دفاعیات مسعود شصتچی، شخصیت نقش اول مجموعه «مرد هزار چهره» در دادگاه است. همان مسعود شصتچی که عینک ته استکانی به چشم داشت و تمام مصیبتها و بدبختیهایش حاصل جوگیر شدنش بود. او نه میخواست پزشک شود، نه دوست داشت سرهنگ اداره پلیس باشد و نه علاقهای به استاد شدن در شعر و شاعری داشت. او یک شخصیت ساده داشت که کارش را در اداره بایگانی انجام میداد و قرار بود به زودی با دختر مورد علاقهاش ازدواج کند. اما اراده و اعتماد به نفس کافی را نداشت و خیلی زود تحت تأثیر شرایط جدیدش قرار میگرفت و جوگیر میشد و شخصیت جدیدی پیدا میکرد.
در دنیای حقیقی هم مصداقهای زیادی مانند مسعود شصتچی وجود دارد. برای هر کدام از ما زیاد اتفاق افتاده که کاملاً شخصیتمان عوض شود و در حد مسعود شصتچی جوگیر شویم. به عنوان مثال با دوستانتان برای تشویق تیم محبوبتان به ورزشگاه رفتهاید و مانند یک طرفدار باشخصیت و بافرهنگ در حال تشویق تیمتان هستید. دقیقه ۶۰ بازی است و مسابقه به دلخواه هواداران پیش نمیرود. نفر اول بلند میشود و علیه تیم شعار میدهد و پشت او هم عدهای دیگر هر ناسزایی را که از کودکی یاد گرفتهاند نثار تیم محبوبشان میکنند. شما هم که قرار بوده مثل یک طرفدار متعصب روی صندلیتان بنشینید و
فقط تیمتان را تشویق کنید مانند آن عده دیگر حسابی جوگیر میشوید و از خجالت مربیان و بازیکنان مورد علاقهتان در میآیید.
جوگیریهای مرگبار
از این نمونههای جوگیری تا دلتان بخواهد فراوان است. یکی از این نمونهها که میتوان از آن به عنوان بدترین مدلهای جوگیری نام برد و ممکن است به از دست دادن جان طرف مقابل تمام شود جوگیری جوانان با وسیله نقلیه است. حتماً زیاد با چنین صحنههایی مواجه شدهاید که فرد راننده، دوستانش را سوار ماشین میکند و در حال رفتن است که ناگهان جوگیر میشود و در خیابان اقدام به لایی کشیدن و ویراژ دادن میکند که اگر خوش شانس باشد، باید دعا کند که با جدولهای کنار خیابان و ماشینهای جلویی و کناری یکی نشود. یا خودش به تنهایی در حال رانندگی است که راننده دیگری به او جو میدهد و با
هم به مسابقه و رالی بازی در خیابان میپردازند.
یک مدل جوگیری دیگر که از مورد قبلی خیلی بدتر است جوانانی هستند که با دیدن چند نفر پشت موتور جوگیر میشوند و شروع به تک چرخ زدن و ژانگولر بازی میکنند. یک نمونهاش را که خودم به تازگی مشاهده کردم این بود که جوان موتورسوار چنان جوزده شده بود که دستانش را رها کرده بود و با پاهایش فرمان موتور را گرفته بود. حالا خودتان حساب کنید در این حالات ممکن است چه اتفاقی برای طرف بیفتد.
یا باز هم بدتر از موارد قبلی کسانی که بر اثر جو گرفتگی و به خاطر خودنمایی در جمعی که حضور دارند اقدام به دعوا و درگیری میکنند تا باقی عمرشان را به خاطر یک جوگیری ساده پشت میلههای زندان بگذرانند.
جوگیریهای معروف
جدیدترین جوگیری که خیلی رسانهای شد و سروصدا کرد به افتتاحیه المپیک لندن مربوط میشود. در روز افتتاحیه هنگامی که نوبت به رژه المپیک کشور هند رسید دختری که لباسش با همه اعضای تیم فرق داشت در اول صف حرکت میکرد و برای جمعیت دست تکان میداد. بعد از چند روز که هندیها نسبت به این قضیه اعتراض کردند مشخص شد این خانم یکی از دستاندرکاران مراسم افتتاحیه بوده که از شدت هیجان، جوگیر میشود و وارد اردوی المپیک کشورش شده است.
اگر دنبال جوگیریهای معروفتر میگردید شاید هیچ جوگیری به پای کار بازیکن سابق پرسپولیس نرسد. زمانی که هواپیمای تهران - شیراز در بالای آسمان در حرکت بود، شیثرضایی وارد کابین خلبان میشود و از پشت میکروفون به مسافران میگوید «هواپیما در حال سقوط است». حالا تصور کنید مسافران از شنیدن این جمله چه حالی بهشان دست داده است.
شاید بهترین و بیشترین جوگیریای که در یک مسابقه فوتبال اتفاق افتاده به دربی سال ۷۹ بین دو تیم پرسپولیس و استقلال مربوط شود. زنجیره اولین جوگیری با گل بازیکن سابق پرسپولیس به تیم سابقش آغاز شد. بازیکن وقتی توپ را گل میکند چنان جو زده و از خود بیخود میشود که غش میکند و از حال میرود. زنجیره بعدی با حرکت مربی پرسپولیس شکل میگیرد که با آن سن و سال از شدت خوشحالی به ثمر رسیدن گل شروع به پشتک زدن و انجام حرکات آکروباتیک میکند و این زنجیره زمانی کامل شد که بازیکنان دو تیم چنان جوگیر شدند که با مشت و لگد حسابی از خجالت هم در آمدند.
یکی دیگر از جوگیریهایی که مدتی در خبرها بود و دهان به دهان شنیده میشد مربوط به جوگیری سریال جومونگ بود. زمانی که سریال پخش میشد جوانی یاسوجی دل در گرو بازیگر نقش زن این فیلم میدهد و از پدرش میخواهد تا گوسفندانش را بفروشد تا هزینه سفر او به کرهجنوبی فراهم شود و وقتی پدر با این تصمیم پسرش مخالفت میکند، پسر را جو میگیرد و با خوردن قرص اقدام به خودکشی میکند که با تلاش مأموران نجات پیدا میکند.
تازگیها هم یک پدیده رایج به نام جوزدگی اینترنتی متولد شده است. این جوزدگی که بیشتر در شبکههای اجتماعی اتفاق میافتد به این صورت است که فقط کافی است اتفاقی در یک گوشه دنیا بیفتد و رسانهای شود. دقیقاً از زمانی که حادثه رخ میدهد، کل صفحات مجازی مربوط به آن حادثه و خبر میشود و همه درباره آن موضوع اظهارنظر میکنند. همه عکسهای پروفایلشان را تغییر میدهند و فضای مجازی یکدست رنگ آن اتفاق را به خود میگیرد. مثلاً در یک زمان کاربران در جو مرگ استیو جابز هستند و عکسهای پروفایلشان را برای او تغییر میدهند و جملهها و داستان زندگیاش را نقل میکنند و همه
جا حرف اوست. یا یک زمان دیگر همه چنان از بردن اسکار فرهادی جو زده و مشعوف میشوند که تمام نوشتههایشان دیالوگهای فیلم میشود و تک تک عکسهای فیلم و بازیگران را به اشتراک میگذارند.
بیجنبه بازی تاریخی
همه ما هم چه بخواهیم، چه نخواهیم، چه دوست داشته باشم، چه دوست نداشته باشیم و چه خوشمان بیاید یا نیاید جوگیر میشویم. حالا این جوگیر شدنها بستگی به شخصیت افراد دوزش تغییر میکند. شاید یکی از دلایلی که اسم این واژه را «جوگیری» گذاشتهاند این باشد که مانند جو و هوا همه جا همراهمان است و هر لحظه امکان دارد جو یکی از ما را بگیرد. جو زمانی ما را میگیرید که غالباً از وجود آن بیخبریم و خودمان متوجه آن نیستیم.
این جوگیری از قدیمالایام وجود داشته است. منتها چون هنوز واژهای به نام «جوگیری» به دهان مردم کوچه و بازار نیفتاده بود، به افراد جوگیر بیجنبه میگفتند. افرادی که به خاطر کم بودن جنبهشان در حال بیجنبه بازی در آوردن بودند و کارهای ضایع میکردند.
شاید بسیاری از جنگ و درگیری و خونریزیهایی که در طول تاریخ اتفاق افتاده به خاطر جوگیر شدن فلان پادشاه و حاکم بوده باشد. به عنوان نمونه در تاریخ معاصر خودمان جو ناصرالدینشاه را میگیرد تا کمر به قتل امیرکبیر بندد. اطرافیان ناصرالدین شاه از جمله مادرش و میرزا آقا خان نوری چنان جوی به ناصرالدین شاه میدهند که او را در آخر راضی به قتل صدراعظم میکنند. خلاصه بعد از اینکه کار امیرکبیر را در حمام فین کاشان یکسره میکنند و خبر قتل امیرکبیر، به ناصرالدین شاه میرسد او از این جوگیری و فرمان قتل دادن پشیمان میشود و میخواهد حکم قتل برگردد که دیگر دیر شده بوده و
رگهای امیر را در حمام فین زده بودند.
جوگیری گروهی
همه ما وقتی در تنهایی خودمان هستیم یک رفتار و واکنش را داریم و زمانی هم که در گروه قرار میگیریم یک رفتار جمعی که گاهی ممکن است بر خلاف خصوصیات رفتاریمان باشد انجام میدهیم. به خاطر همین انتخاب گروه در جوگیر شدن خیلی مؤثر است. فرض کنید شما عضو گروهی شده اید که اعضای آن خلاف و معتاد هستند و شما هم برای اینکه از قافله عقب نمانید همرنگ آنها میشوید و دست به کارهای خلاف میزنید که آخر و عاقبتتان هم در این صورت روشن است چه خواهد شد.
اما اگر گروه شما یک گروه ورزشی یا درسخوان و پژوهشگر باشند آن وقت در صورت جوگیری شما به صورت کارهای خوب و مفید کشیده میشوید. مثلاً جوگیر میگیردتان تا بنشینید و حسابی مطالعه کنید تا بار علمی و اطلاعات عمومیتان بالا برود یا جو ورزشکار بودن میگیرید و حسابی رو به ورزش و تمرین کردن میآورید. با این حساب میشود گفت جوگیری یک امر زشت و ناپسند نیست بلکه اگر در شرایط درست جوگیر شویم خیلی سازنده و مفید خواهد بود.
چه کار کنیم تا جو گیر نشویم
۱ - داشتن اعتماد به نفس بالا تا حدودی به شما کمک میکند تا کمتر جو شوید و مراحل جوزدگی شما را به تأخیر میاندازد.
۲ - بیشتر در اجتماع و در بین مردم حضور داشته باشید تا بتوانید عضویت در گروهها و جمعهای مختلف را تجربه کنید.
۳ - زیاد به فکر جلب توجه و خودنمایی نباشید. خودنمایی و جوزدگی با هم ارتباط مستقیمی دارند و بیشتر کسانی که عشق جلب توجه دارند، جوگیر میشوند.
۴ - نسبت به موقعیتی که دارید آگاهی و تحلیل پیدا کنید. یعنی اگر در شُرف جوگیر شدن هستید حتماً به عواقب این جوگیری فکر کنید و بتوانید برای لحظاتی به شرایط بعد از جوگیری بیندیشید.
۵ - باید قدرت «نه» گفتن داشته باشید تا خیلی زود تحت تأثیر شرایط جوی دیگران قرار نگیرید.
۶ - خیلی از ورود در یک جمع و گروه شگفت زده نشوید و سعی نکنید به خاطر رضایت دیگر اعضای گروه هر کاری را انجام میدهید و همه جوره جو شما را بگیرد.
۷- جرأت اظهارنظر و صحبت كردن را در جمع داشته باشيد و سريع جذب حرفها و صحبتهاي ديگران نشويد.