شیر برگشتی کارخانه به ماست بندی می رود
در حالی که کارخانههای بزرگ فرآوری شیر با اصول بهداشتی تولید میکنند، اما شیر برگشتی کارخانه را به دامدار تحویل میدهند که سر از ماست بندی در میآورد.
به گزارشافکارنیوزبه نقل از فارس، دو روز پیش یک گروه ۳۰ نفره از خبرنگاران برای بازدید از شرکت شیر پاستوریزه پگاه آذربایجان شرقی و همچنین بررسی وضعیت صنایع لبنی استان و مشکلات آنها به تبریز رفتند، این گزارش حاصل این بازدید و مصاحبه با مسئولان و دامداران است.
این شرکت یکی از ۱۵ شعبه شرکت صنایع شیر ایران و دومین کارخانه بزرگ کشور است که در سال ۱۳۳۹ به نام کارخانه عدل در تبریز راهاندازی شده و سال ۱۳۵۷ به مکان فعلی منتقل شده است.
شرکت پگاه آذربایجان شرقی روزانه ۲۲۰ تن از کل ۱۲۰۰ تن شیرخام تولیدی این استان را جذب میکند که حدود یک سوم جذب ۷۵۰ تنی ۴۰ کارخانه موجود در این استان به شمار میرود.
۳۰ نوع محصول لبنی در این کارخانه تولید میشود که متمایزترین آن پنیر پگاه تبریز است و روزانه ۱۰ تا ۱۲ تن خامه نیز در این کارخانه فراوری میشود.
۳۴ دامدار صنعتی روزانه شیر خود را به این کارخانه تحویل میدهند، ۱۰۲ مرکز جمعآوری هم با این شرکت مرتبط است و ۲۱۵ نفر در خط تولید کار میکند و محصول نهایی توسط ۴۰ کامیون در سطح استان توزیع میشود.
محصولات صادراتی این شرکت شامل ماست، دوغ، پنیر، شیر استریل، شیرخشک و آب پنیر است که ماهانه به ارزش ۸۰۰ میلیون تومان یعنی ۱۰ درصد فروش ماهانه ۸ میلیارد تومانی به کشورهای عراق، افغانستان، پاکستان و آذربایجان صادر میشود.
در کنار این کارخانه، کارخانه بزرگ تولید شیرخشک و تبدیل آب پنیر به پودر نیز به صورت آزمایشی فعالیت میکند که طی ماههای آینده راه اندازی خواهد شد.
این کارخانه قادرخواهد است روزانه ۱۰۰تن شیر خام را یا آب پنیر را به شیرخشک یا پودر پنیر تبدیل کند.
محمد براتی گودرزی مدیر عامل این شرکت درخصوص وضعیت لبنیات استان گفت: به دلیل مشکلات خاصی که برای صنعت لبنی کشور طی دوسال گذشته بعد از حذف یارانه شیر، افزایش قیمت ارز، افزایش قیمت شیرخام و کاهش عرضه پیش آمد ۶۷ و احد لبنی این استان به ۳۰ تا ۴۰ واحد رسیده است.
*کارخانههای لبنی کشور در حاشیه زیاندهی
وی ادامه داد: در حال حاضر کارخانههای لبنی کشور با حداقل سود حدود یک تا دو درصد فعالیت میکنند و در حاشیه زیاندهی هستند.
به گفته وی این مصداق در کل کشور وجود دارد، به طوری که طی این دوسال تعداد ۸۳۳ برند لبنی کشور به حدود ۵۰۰ برند کاهش یافته است.
مدیرعامل شرکت شیر پاستوریزه پگاه آذربایجان شرقی کاهش تولید شیر خام، افزایش هزینه کارخانههای لبنی، تعلل سییستم بانکی و سختگیریهای آنها در پرداخت تسهیلات، کاهش سرانه مصرف شیر، عدم اختصاص یارانه انرژی به بخش صنعت، عدم پرداخت جوایز صادراتی و حمایت دولت از صادرات را از چالشهای مهم صنعت لبنی عنوان کرد.
*صنایع لبنی: شیر را ۲۰۰ تومان از دامدار گران میخریم
طی دو سال گذشته نرخ خرید شیر از دامدار یکی از بحثهای بزرگی بود که به رغم مصوبات قطعی دولت نیز هیچ وقت تمام نشده است.
مدیرعامل شرکت شیر پاستوریزه پگاه آذربایجان شرقی در گفتوگو با خبرنگار فارس نرخ خرید شیرخام ازدامدار را ۷۸۰ تا ۱۱۰ تومان عنوان کرد.
اخیرا بر اساس مصوبه دولت که اجرای آن هم هفته گذشته ابلاغ شد ۹۳۰ تومان با بار میکروبی ۱۰۰ هزار و چربی ۳.۲ درصد تعیین شده است.
محمد شوقی صاحب دامداری صنعتی ۳۰۰ راسی که برای تحویل شیرخام به این کارخانه آمده است، متوسط نرخ فروش شیر خام مهر ماه را ۹۴۰ تومان عنوان کرد.
یک گاودار دیگری متوسط نرخ خرید شیرخام مهر ماه را بر اساس صورتحساب تحویلی ۹۳۰ تومان عنوان کرد.
*ماست بندیهای بدون نظارت عامل گرانی شیر خام
اما علیرضا صولتی مسئول یکی از مراکز جمعآوری شیر، قیمت شیر خریداری شده از دامدار را ۱۲۰۰ تومان عنوان کرد، به گفته وی مراکز تهیه پنیر که ظاهرا به صورت بخشهای کوچک تحت عنوان ماستبندی و غیره و معمولا بدون نظارت کار میکنند، به این افزایش قیمت دامن زدهاند.
ویگفت: افزایش قیمت پنیر و سودآوری آن این ماستبندیها را به خرید شیر حتی بیشتر از قیمت جاری ترغیب میکند.
*دامداران: علوفه یارانهای ندادند
به گفته این دامداران طی چند ماه گذشته هیچ نهادهای از سوی مراکز سازمان صنعت به آنها داده نشده است، آ نها افزایش قیمت علوفه طی ماههای گذشته را عاملی بر توجیه ناپذیری تولید خواندند که به گفته آنها کنجاله سویا کیلویی ۱۲۰۰ تومان، جو ۸۵۰ تومان، ذرت ۸۵۰، سبوس ۵۰۰ و کنسانتره ۸۵۰ تومان خریداری میشود.
طی آخرین مصوبه ستاد تنظیم بازار قرار شد، در قبال تحویل یک کیلوگرم شیر ۹۳۰ تومانی توسط دامداران،، ۲۴۵ گرم جو، ۲۴۵ گرم ذرت، ۱۹۰ گرم سویا و ۱۹۰ گرم سبوس به دامدار تحویل داده شود.
*صنایع لبنی: دامداران علوفه ارزان نمیگیرند تا شیر را گران بفروشند
حسین چمنی مشاور مدیر عامل صنایع شیر ایران معتقد است، دامداران به دلیل اینکه شیر را به قیمت بالاتر از نرخ ۹۳۰ تومان بفروشند، تفاهمنامه دریافت علوفه ارزان و تحویل شیر ۹۳۰ تومانی را نمیپذیرند.
البته بر اساس مصوبه ستاد تنظیم بازار برای عدم سختگیری سازمان صنایع و معادن استانها و یا شرکت پشتیبانی امور دام در تحویل علوفه به دامدار، کارخانههای لبنی موظفند چک تضمین به این سازمانها بدهند.
اما مشاور مدیر عامل صنایع شیر ایران میگوید: حتی آمادهایم علوفه یارانهای را خودمان خریداری کنیم و در اختیار دامدار قرار دهیم، اما همچنان آنها به دلیل اینکه به قیمت مصوب شیرخام پایبند نیستند، ممانعت میکنند.
به هر حال دلیل مخالفت دامداران با دریافت علوفه ارزان به نحوی که مشاور مدیر عامل صنایع شیر ایران میگوید مشخص نشد، دامدارانی که همواره از کمبود علوفه و قیمت بالای آن در بازار گله دارند و معتقدند هنوز قیمت خرید آنها پایین تر یا در حدود نرخ مصوب است.
*دلایل گرانی لبنیات
اما مشاور مدیرعامل صنایع شیر ایران معتقد است: حباب ۲۰۰ تومانی در خرید شیرخام وجود دارد و از آنجایی که قیمت شیر خام ۷۰ درصد در قیمت نهایی شیر و محصولات فراوری تاثیر دارد سبب بالا رفتن قیمت میشود.
چمنی همچنین میگوید: ۲۰ قلم کالا در تولید محصولات لبنی نقش دارد که هر کدام از آنها افزایش یابد در قیمت محصول نهایی موثر است.
وی با بیان اینکه بستهبندی ۱۵ درصددر قیمت لبنیات نقش دارد، گفت: طی چند ماه گذشته بستهبندیهای وارداتی استریل ۲۳۰ تا ۲۶۵ درصد به دلیل کاهش ارزش ریال محصولات بستهبندی تولید داخل نیز افزایش قیمت ۱۶۰ تا ۲۲۰ درصدی داشته است.
چمنی همچنین معتقد است: هزینه کارگری ۴ درصد در افزایش قیمت لبنیات مؤثر است که طی سال گذشته این هزینهها ۱۸ درصد در کشور افزایش یافته است.
وی با بیان اینکه دولت میتواند با تدبیر این قیمتها را کنترل کند گفت: عدم دخالت دولت در تعیین قیمت، حذف ۵ درصدی مالیات ارزش افزوده و تخصیص ارز مرجع به واردات محصولات بستهبندی از مواردی است که دولت میتواند با این ابزارها قیمت را کنترل کند.
*سرنوشت شیرهای برگشتی
یکی از موضوعات مهم سرنوشت شیری است که معمولا به دلایل ترش بودن و بار میکروبی بالا و یا باقیمانده دارویی برگشت داده میشود، زیرا مستقیما با سلامتی انسانها در ارتباط است.
* این سوال است که شیرخام برگشتی از کارخانهها به کجا میرود؟
به گفته مسئول آزمایشگاه شرکت پگاه آذربایجان شرقی ماهانه ۲۰ تا ۳۰ تن این کارخانه شیر برگشتی دارد.
وی در خصوص سرنوشت این شیرها میگوید: آن را به دامدار تحویل میدهیم و لیست این شیرهای برگشتی و دلایل آن به دامپزشکی ارسال میشود.
*شیر برگشتی کارخانه سر از ماست بندی درآورد
محمد شوقی دامدار تبریزی به خبرنگار فارس گفت: ماه گذشته شیر من برگشت خورد و آن را در بازار به مغازهها و پنیرسازیها و ماست بندیها فروختم.
حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد دامداریهای استان آذربایجان شرقی صنعتی و بقیه سنتی هستند و آمار ابتلا به بروسلوز(تب مالت) در این استان بیشترین است.
به هر حال اگر شیری استاندارد نیست و مشکلات بارمیکروبی و غیره دارد، مسولان باید فکری کنند، تا دوباره به چرخه مصرف وارد نشود و یا بعد به صورت قابل استفاده وارد شود.