آیا آندومتریوز زنان را تهدید میکند؟
اگر قاعدگی دردناکی دارید و قادر به باردارشدن نیستید و به همراه اجابت مزاج، دچار خونریزی میشوید؛ بهتر است به یک پزشک مراجعه کنید زیرا ممکن است دچار بیماری آندومتریوز شده باشید.
آندومتریوز که بیشتر در زنان ۲۰ تا ۳۰ سال دیده میشود، اختلالیست که در آن بافت مشابه پوشش داخلی رحم (آندومتر) در نقاطی غیرمعمول در قسمت پایینی شکم ظاهر شده و معمولا روی تخمدانها، لوله رحم، لگن، روده، مثانه و حتی در بینی، ریه و مغز دیده شده است.
دکتر لیلا نیسانی کارشناس ارشد مامایی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در گفت و گو با شبکه ایران میگوید: اگر سلولهای آندومتر در جایی خارج از حفره رحم کاشته شوند، به آن آندومتریوز میگویند و شایعترین قسمتی که این سلولها کاشته میشوند در لولهها و تخمدان است که گاهی حتی در حفره شکم، لگن و بافت رودهها و نیز مخاط بینی دیده میشود.
نیسانی میافزاید: هنوز علت اصلی به وجودآمدن آن مشخص نیست اما شاید یکی از دلایل آن برگشت خون قاعدگی به سمت بالا باشد البته فاکتورهای ارثی و جنسی و کسانی که بستگان درجه اول آنها آندومتریوز داشتهاند، نیز در این مسئله تاثیرگذار است.
آندومتریوز از بلوغ تا یائسگی
وی همچنین عدم دفاع کامل سیستم ایمنی بدن و وجود سلولهای موجود در لگن که دارای پتانسیلهای مختلفی هستند را از دیگر علل به وجودآمدن آندومتریوز دانست.
باید توجه کنیم که علائم ذکرشده، بسته به اینکه آندومتریوز در کجا قرار دارد و چه بافتی را درگیر کرده است، متفاوت میباشد؛ مثلاً اگر روده را درگیر کرده باشد، میتواند کرامپها و دردها و خونریزی روده را در پی داشته باشد و یا اگر آندومتریوز روی ریه باشد، در موقع خونروش فرد دچار خلط خونی میشود؛ معمولاً دردها پیش رونده هستند و شایعترین آنها درد هنگام قاعدگی و درد در زمان مقاربت است.
به عقیده متخصصان، این بیماری وابستگی شدیدی به هورمون استروژن دارد، بنابراین تا زمانی که این هورمون وجود دارد، بیماری نیز فعال است، به نحوی که فرد را از دوران بلوغ تا یائسگی، درگیر خود میکند.
علائم شایع
درد قاعدگی، قاعدگیهای نامنظم، خونریزی از ناحیه مقعد، ادرار خونی، خوندماغ شدن به هنگام سیکل قاعدگی و نازایی از علائم شایعی است که میتوان به بیماری آندومتریوز پی برد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، مهمترین علامت آندومتریوز را داشتن قاعدگیهای دردناک میداند و ادامه میدهد: در هنگام قاعدگی گاهی دردهای لگنی به مرور زمان به شدت افزایش پیدا میکنند که میتواند نشان از وجود این بیماری در فرد باشد.
نیسانی میافزاید: خوشبختانه آندومتریوز یک بیماری خوشخیم و قابل درمان است که گاهی با داروهای هورمونی و گاهی با جراحی لاکاروسکوپی، بافتهای مبتلا را کوتر میکنند.
به گفته وی، آندومتریوز به چهار مرحله محدود، خفیف، متوسط، و شدید تقسیم میشود که بیانگر محل قرارگیری و شدت اختلال است که مرحله محدود و خفیف مشکلساز و آزاردهنده نیست اما مرحله متوسط و شدید بنابر نظر پزشک با درمانهای طبی خوب میشود.
علت ایجاد نازایی
علت ایجاد نازایی در افرادی که به آندومتریوز مبتلا هستند، بهطور قطعی و صد درصد مشخص نیست اما اگر عوارض آندومتریوز وسیع و شدید باشد، میتواند سبب چسبندگی لولههای رحمی به لگن شود و در نتیجه، چسبندگی شدید لوله باعثنازایی خواهد شد؛ به عبارتی نازایی به علت تغییر قابلیت حرکت لولههای رحمی و اختلال در انتقال تخمک در لوله ایجاد میشود.
زمانی که آندومتریوز خفیف است و فقط چند تا ندول آندومتریوز به صورت نقاط پراکنده بوده و بیمار نازا باشد، علت مشخص برای نازایی وجود ندارد و ممکن است در این افراد تخمدانها فعال نبوده و در نتیجه تخمکگذاری دچار اختلال گردد.