به گفته نیره اخوان بیطرف نماینده مردم اصفهان در کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس مصوب شد:
رضایت همسر اول، شرط ازدواج مجدد
افکار: بررسی مواد بحثبرانگیز ۲۲ و ۲۳ لایحه حمایت از خانواده در کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس موجب شد که به سراغ دبیر کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس شورای اسلامی برویم.
به گزارش افکار، نیره اخوان بیطرف در گفتگو با رسالت آخرین وضعیت لایحه حمایت از خانواده را در کمیسیون قضائی تشریح کرده است. به گفته وی، رضایت همسر اول برای ازدواج مجدد آقایان جزء شروط دهگانه است و در مقابل آن هم برای خانمها تمهیداتی در نظر گرفته شده است که طبق آن چنانچه شروط، زنان را در عسر و حرج قرار دهدآنان می توانند مطالبه طلاق کنند. نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی خاطرنشان ساخت: حمایت از زنان و کودکان به طور ویژه در ادامه ماده ۲۳ این لایحه مورد توجه قرار گرفته است.
وی این لایحه را در " خیلی از موارد " به نفع خانمها میداند و معتقد است چنانچه رسانهها اطلاعرسانی صادقانهای پیرامون آن داشته باشند این لایحه در مجلس بدون جنجال رای میآورد. اخوان بیطرف از حذف مادهای که مالیات بر مهریه را مطرح میکرد و نیز پیشنهاد خود در این خصوص سخن میگوید و خاطر نشان میسازد که طبق آخرین تغییرات کمیسیون قضائی، ثبت ازدواج موقت در صورت بارداری زن اجباری شده است. در این گفتگو نماینده مردم اصفهان ساده و بیتکلف به پرسشها پاسخ داده است و آخرین کلام او این است: " هرکس آب نیت خود را میخورد ".
ظاهرا لایحه حمایت از خانواده در کمیسیون قضائی و حقوقی در مراحل نهایی رسیدگی و تصمیمگیری قرار دارد، آیا ماده مربوط به مالیات بر مهریه خانمها حذف شد؟
بله کلا این ماده حذف شد. البته من پیشنهادی دادم که در صحن مطرح میشود مبنی بر اینکه اگر مهریه تا
۱۱۰ سکه بهار آزادی باشد یا به میزان ۱۱۰ سکه بهار آزادی و زوج از زیر بار پرداخت آن شانه خالی کند دادگاه او را موظف میکند مهریه را طبق قانون محکومیت مالی بپردازد و چنانچه نپردازد به زندان میرود اما تعداد سکه بیشتر از این را چنانچه زوج، مالی به این میزان داشته باشد قانون او را مجبور میکند که بپردازد و اگر نداشته باشد او را مجبور نمیکند!
اکثرا هم مایل به پرداخت نیستند و نمیخواهند مهریه را بدهند، در نتیجه …؟!
بحثمیخواهند یا نمیخواهند نیست، بحثاین است که دارند یا ندارند؟! اگر فردی بیش از ۱۱۰ سکه نداشته باشد خب ندارد دیگر! زندان هم نباید برود! طرف مقابل باید بداند گذاشتن مهریه سنگین با وجود نداشتن مال بیثمر است. باید فرهنگسازی شود. هر کس به میزانی که مال دارد مهریه کند و تا آنجایی که برایش مقدور است مهریه قرار بدهد. باید «کی داده کی گرفته» را باب کنند!
طبق پیشنهاد شما در واقع آقایان کمتر به خاطر مهریه به زندان میروند؟
این هم یک بحثاست. وقتی فرد زندان میرود دیگر شغل و آبرو و زندگی برای او باقی نمیماند!
آخرین تغییرات ماده ۲۲ و ثبت ازدواج موقت به کجا انجامید؟
ثبت ازدواج موقت، در صورت باردار شدن زن اجباری شد. در غیر آن صورت با توافق طرفین است.
اگر خانمی در ازدواج موقت باردار شود و پدر فرزندش از ثبت ازدواج و تعهد " پدری " امتناع کرد و این رابطه را نپذیرفت، سرنوشت آن زن و فرزندش چه میشود؟
این قانون برای همین است و ضمانت اجرایی دارد.
چطور زن میتواند پدر را وادار به ثبت ازدواج کند؟
بالاخره اسم و رسمی از این ازدواج وجود دارد.
چنانچه نوشتهای از ثبت ازدواج موقت موجود نباشد، چه میشود؟
نه دیگر! خانمهایی که ازدواج موقت میکنند باید پیشبینی چنین مواردی را از قبل بکنند. بالاخره پیش کسی که میروند و عقد میکنند دستنوشتهای میگیرند، میتوانند آن را به اجرا گذارند.
اگر خودشان صیغه عقد موقت را خواندند و دستنوشته نداشته باشند تکلیف چه میشود؟
باید عاقدی خطبه عقد را بخواند و جایی یاد داشت کنند. الان هم همین کار را میکنند. وقتی خانمی که به ازدواج موقت درآمده باشد و این نوشته را داشته باشد هر موقع که مشکلی برایش پیش بیاید از آن برای ثبت ازدواج استفاده میکند.
البته فکر میکنم که از طریق پزشکی و آزمایش دی ان آ هم میتوان ثابت کرد که پدر فرزند کیست اینطور نیست؟
بله. از این طریق هم میشود.
سئوال بعدی در مورد ماده ۲۳ است. در خصوص این ماده چه تصمیماتی در کمیسیون قضائی گرفته شده و آخرین تغییرات پیرامون ازدواج مجدد چگونه است؟
در ماده ۲۳ برای ازدواج مجدد ده شرط گذاشتهاند که هر کدام از این شروط میتواند موثر باشد. رضایت همسر اول یکی از شروط ازدواج مجدد است و بقیه موارد مثل: مریضی صعبالعلاج و ترک منزل و … مجموعشان اگر پیش بیاید مثلا اگر همسر مردی
سه سال زندان بیفتد تا سه سال باید صبر کند بعدا به او اجازه میدهند که که ازدواج دوم داشته باشد.
رضایت همسر اول موضوع
بحثبرانگیزی در این ماده شد آیا این شرط گذاشته شده است؟
بله یکی از شروط است و قسیم بقیه است. موارد دیگری که قانون اجازه میدهد که مرد ازدواج مجدد کند بحثمریضی، ترک خانه و زندگی به مدت شش ماه، اعتیاد، ناشزه بودن و به زندان افتادن زن است و … اینها مستمسکی است که به واسطه آن شوهر میتواند درخواست ازدواج مجدد کند. اما در کنار این ما حقوق زن را نیز احیا کردیم. درست در مقابل هر یک از شروط ازدواج مجدد، برای زن هم حقی قائل شدیم یعنی اگر زنی همسرش ناشز بود، اگر زنی همسرش زندانی شد، اگر همسر زن ترک منزل کرد و یا اگر بیماری صعبالعلاجی گرفت و یا اعتیاد پیدا کرد، در این موارد زن میتواند مطالبه طلاق کند. در واقع، این طرف قضیه
را همسنگ آن طرف دیدند.
شنیده شد که احقاق حقوق زنان و کودکان به طور ویژه در این لایحه دیده شده است و کمیسیون به آن پرداخته است. در مورد آن توضیح دهید.
در مورد احقاق حقوق زنان که عرض کردم اما یکی دو بند از حقوق کودک به عنوان عضوی از خانواده در ادامه ماده ۲۳ گنجانده خواهد شد مثل اینکه کودک نباید به خاطر اعمال مذهبیاش تحت فشار قرار بگیرد و دیگر اینکه نباید مورد آزار قرار بگیرد و برای کسی که کودک را مورد آزار قرار بدهد قانون تعیین مجازات میکند.
همه این موارد در ادامه ماده ۲۳ میآید؟
بله. همینطور است.
فکر میکنید لایحه حمایت از خانواده چه زمانی برای رایگیری به مجلس بیاید؟
اگر قبل از بودجه بیاید مصوب میشود در غیر این صورت در سال جدید به آن پرداخته میشود.
پیشبینی شما سال جدید است؟
بله، فکر میکنم در سال جدید به صحن مجلس بیاید.
آیا شما این لایحه را به طور کلی به نفع زنان ارزیابی میکنید؟
خیلی از موارد لایحه حمایت از خانواده به نفع زنان است. مثلا خانمی در مراجعه به من میگفت: من خیلی از وسایل زندگی را خریدهام و حقوقم را هم خرج کردهام اما حالا که در حال جدایی هستم نمیتوانم ثابت کنم که این وسایل مال من بوده است. دلیل برای دادگاه آوردهام که از فروشگاه فرهنگیان این اجناس را قسطی خریدم و هنوز هم در حال پرداخت قسط آن هستم ولی دادگاه قبول نکرد و گفت: ممکن است برای کس دیگری این وسایل را خریده باشی. مثل خواهر و … او به این طریق نتوانسته بود حق خود را اثبات کند در حالی که در ماده ۳۲ لایحه حمایت از خانواده آمده که اموال در زندگی مشترک تقسیم میشود الا
اینکه مرد بتواند ثابت کند که از حقوق زن چیزی به زندگی وارد نشده است.(یعنی توپ به میدان مرد افتاد) حالا مرد باید ثابت کند! اما در حال حاضر و طبق قانون فعلی زن باید ثابت کند که " مالم را با حقوق خودم خریدهام ".
همانطور که میدانید چنانچه زن تقاضای طلاق بدهد مهریه، اجرت المثل و … را میبخشد تا بتواند طلاق بگیرد ولی وقتی مرد دچار مشکل میشود مثل ترک منزل یا اعتیاد و … حقوق زن باقی میماند.
موضوع دیگر فعال شدن مشاورههای خانواده است که قبل از قرار گرفتن در پروسه طلاق، زوجین باید مشاوره بگیرند. و دیگر حضور قاضی زن در محاکم خانوادگی است که دارای اهمیت زیادی است که در لایحه حمایت از خانواده پیشبینی شده است.
آیا مشکل اطاله دادرسی که یکی از مشکلات زنان در محاکم خانوادگی است با این لایحه حل میشود؟
بله.
چطور؟
مقرر شده که دعوت طرفین به دادگاه(که در حال حاضر از طریق نامه انجام میشود) طبق لایحه میتواند از طریق پیامک یا پست الکترونیک که خیلی سریعتر است انجام شود و موارد دیگری که در مجموع کمک کند مسئله اطاله دادرسی تا حدودی حل بشود.
چه تحولی را بعد از تصویب این لایحه در سیستم دادرسی خانوادگی پیشبینی میکنید و ارزیابی شما از رای گیری و تصویب نهایی آن در مجلس چیست؟
من فکر میکنم که این لایحه رای میآورد ولی اطلاعرسانی صحیح در مورد آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. بعضیها فکر میکنند بحثازدواج موقت و یا مجدد را ما اضافه کردیم! نمیدانند که این موارد الان هم هست و در قانون مدنی ما وجود دارد. در این لایحه گاهی جمعآوری شکلی کردیم و دستهبندی و مرتب نمودیم و البته تغییراتی که هم خوب بوده انجام دادیم ولی متاسفانه گاه مشاهده میشود که این بحثها را مستمسک قرار میدهند که " مجلس در مورد ازدواج موقت و مجدد اقدام میکند " رسانهها باید در این خصوص صادقانه کار کنند. نباید با جار و جنجال برای خانوادهها نگرانی ایجاد کرد.
پیشبینی شما این است که این لایحه بدون جنجال در صحن علنی بررسی میشود، اینطور است؟
بله البته اگر رسانهها کمک کنند و به آن خوب بپردازند. بعضیها میگویند ما میدانیم این چیزها هست ولی صدایش را نباید در آورد و هیچی نگویید! اما قضاتی که در محاکم حضور دارند نباید به طور پراکنده تصمیم بگیرند. بالاخره دود آن به چشم خانوادهها میرود!
سئوال جدی خانمها از نماینده خانم مجلس که دبیر کمیسیون قضائی و حقوقی مجلس هم هست این است که آیا لایحه حمایت از خانواده بویژه ماده ۲۳ میتواند استحکام خانواده را تضمین کند؟
من اعتقادم بر این است آدمی که مشکلی دارد و امورش به غیر قانون میگذرد کاری به این چیزها ندارد اینها مستمسک است ولی کار خودش را میکند و کاری به قانون ندارد. آدمی هم که به فکر خودش و خانوادهاش است با این قانون دستش باز نمیشود. همانطور که میدانید جامعه ما پذیرش مسائلی را که در جوامع عربی موجود است ندارد. در جامعه ما اصل بر
تک همسری است و نظام خانواده هم با آرامش پیش میرود. در یک خانواده سالم مرد و زن در کنار هم قرار میگیرند تا فرزندانشان را حمایت کنند و به جایی برسانند.
واقعیت همین است ولی اعتقاد من این است که هر کس آب نیت خودش را میخورد.
متشکرم.