مد از چه زمانی در زندگی ما سرک کشید؟
تب سبیل گذاشتن یا با یک ادبیات خاص حرف زدن و… از نمونه های اجتماعی یک تب است که در جوانان نسل جدید به وضوح دیده می شود اما موضوع مهمی که اینجا به چشم می آید، این است که که تمامی این مدها به شکل یک حرکت خودجوش در بین خود جوانان نمایان می شود.
واژه مد پس ازجنگ جهانی اول، به دنبال نفوذ تمدن غرب، وارد زبان فارسی شد و در اصطلاح، عبارت است از روش و طریقه ای موقتی که بر اساس ذوق و سلیقه افراد یک جامعه و سبک زندگی از جمله شکل لباس پوشیدن و… را تنظیم می نماید. نکته قابل تأمل در این تعریف، موقتی بودن رفتار است، بنابراین می توان گفت مد به تغییر سلیقه ناگهانی و مکرر همه یا بعضی از افراد یک جامعه اطلاق می شود.
فرهنگ دهخدا مد را اینگونه تعریف می کند: لغتی فرانسوی به معنی روش وطریقه موقت که طبق ذوق وسلیقه اهل زمان، طرز زندگی و لباس پوشیدن و غیره را تنظیم می کند.
از نظر تاریخی هم، این پدیده از جنبش دانشجویی دهه ۶۰ فرانسه و جنبش های ضد جنگ ایالات متحده در دهه ۶۰ تا ۸۰ میلادی، مدل لباس، مدل موسیقی، سر و وضع و آرایشی را به ارمغان آورد که حاصل جمع این مدها به مرور در جهان انعکاس پیدا کرد و حال که عصر ارتباطات است سرعت انتقال و کپی برداری از این مدها و مدلها بیش از پیش است.
مساله مد از جنبه های گوناگون اعتقادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و روانی بررسی و دیدگاه های متفاوتی درباره آن بیان شده است. افرادی، آن را نشانه رشد و تمدن بالا می دانند. در مقابل نیز افرادی به شدت با آن مخالفت می کنند و آ ن را نوعی خود باختگی و بی هویتی می دانند. در این میان، افرادی می کوشند با جدا سازی مدهای خوب و بد و یافتن اشتراک میان این دو گروه، آنها را آشتی دهند، ولی خود به سر در گمی در تعریف " مد خوب " و " مد بد " دچار شده اند.
وقتی صحبت از پدیده، مد می شود، ناخودآگاه ذهن ما به سراغ جوانان سوق داده می شود. دکتر امان الله قرایی مقدم از اساتید جامعه شناسی دلیل آنرا اینگونه بیان می دارد: جوانان تغییر وپویایی را دوست دارند و سکون برایشان آزاردهنده است وبرای همین است که در هرنسلی(چه در ایران وچه درجهان) با یک تب یا مد اجتماعی مواجه هستیم. تب سبیل گذاشتن یا با یک ادبیات خاص حرف زدن و… از نمونه های اجتماعی یک تب است که در جوانان نسل جدید به وضوح دیده می شود اما موضوع مهمی که اینجا به چشم می آید، این است که که تمامی این مدها به شکل یک حرکت خودجوش در بین خود جوانان نمایان می شود و اصلا حرکت هدایت شده
فرهنگی نیست.
هرچند درگذشته تعدادی تلاش کردند تیپ خاصی را به جامعه القا کنند اما هیچوقت چنین اتفاقی رخ نداد. وی معتقد است ارائه الگو به جوانان باید برحسب فرهنگ و مقتضیات زمان وب ا لحاظ روش متداول و قابل قبول باشد و همه ما باید بفهمیم جوانان چه جنبه هایی از فرهنگ سنتی را نمی پسندند و چه ابعادی از این فرهنگ را نمی خواهند. تا بتوانیم به نحوی درست با آنان در تعامل باشیم.
دکتر قرایی درخصوص ایجاد الگو برای جوان معتقد است که: ازنظر جامعه شناختی ارزش های روز جامعه باید با هنجارهای جامعه تلطیف شود تا بتوان نمونه های خاص را که در زمینه ارایه الگو درجامعه مدنظر داریم، به جوانان معرفی کنیم و اگرچنین مسیری طی نشود، جوان راه خودش را می رود و با فرهنگ سازی و الگوسازی ما هم کاری نخواهد داشت. بنابراین من به شخصه اعتقاد دارم همه زوایای مدگرایی اتفاق بدی نیست، هرچند که بسیاری از آنها یک تب اجتماعی زودگذراست وت اثیری درروش اجتماعی و زیستی افراد نمی گذارد اما چون تعدادی از آنها باعث بوجود آمدن نشاط اجتماعی می شود، اتفاق افتادنش خوب است وهمین
اتفاق ها نشان می دهد ماهنوز جامعه سالمی داریم.