ایستگاه پایانی سونامی سرطان ایرانیها کجا است؟
مایه تاسف است که در برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس قانونی وجود دارد که محصولات صادراتی مورد بازرسی و آزمایش باقیمانده سموم قرار می گیرند و اگر میزان باقیمانده بیشتر از حد استاندارد باشد محموله صادراتی بازگشت داده می شود و همین محصولات مرجوعی که استانداردهای لازم را نداشته اند بین مردم کشورمان توزیع می شوند و آب هم از آب تکان نمی خورد.
واضح و مبرهن است که کنترل عوامل خسارت زا با استفاده از آفت کشها در بخش کشاورزی سودمند و ضروری است اما بی توجهی و افراط درمصرف آفت کشها باعثخسارات قابل توجهی در موجودات زنده و ایجاد بیماری و مرگ در انسان ها می شود.
توصیه کارشناسان تاکید می کند سمومی که برای دفع آفات گیاهی مصرف می شود باید مدت معینی روی میوه و محصولات کشاورزی باقی بماند تا تجزیه شود. اما چون در بسیاری از موارد میوه و محصولات کشاورزی زودتر از این وقت برای عرضه به بازار مصرف، برداشت می شود مقادیری از سموم در بافت میوه به صورت تجزیه نشده باقی می ماند.
از طرفی برخی از متخصصان تغذیه تاکید دارند میوه ها را تا حد ممکن با پوست استفاده کنید چون مواد مغذی قابل توجهی که برای سلامت انسان و جلوگیری از ابتلای افراد به سرطان روده لازم است در پوست میوه ها ذخیره می شود، اما در حال حاضر به علت وجود سموم مختلف بر روی پوست میوه ها چنین توصیه ای خود یک ضد سلامت است و اثرات آن در درازمدت عوارضی را در معده و به خصوص کبد ایجاد می کند.
دکتر رضا رضایی متخصص تغذیه در این زمینه می گوید: نیتروزامین یک ماده سرطان زاست که از طریق کودهای شیمیایی وارد بدن می شود و افزایش این ماده سرطان زا اثرات خطرناکی بر دستگاه گوارش، روده بزرگ و کبد می گذارد و از این طریق احتمال ایجاد سرطان را افزایش می دهد.
شاید گفتن این مطلب خوب نباشد ولی نگفتن آن نیز خوب نیست که ما رتبه نخست در بیماری سرطان معده را در جهان داریم. وزارت بهداشت هم تأیید کرده است که آمار ابتلا به سرطان در کشور ما رو به افزایش است و یک سوم مبتلایان به سرطان به خاطر آلودگی محصولات کشاورزی به این بیماری دچار می شوند.
" سونامی سرطان " عنوانی است که کارشناسان بر روند افزایش شتابان سرطان در ایران نام گذاشته اند. امواج این سونامی دیروز به بهارستان هم رسید و محمد دهقان از اعضای هیت رئیسه مجلس در باره افزایش میزان سموم سرطان زای به کار رفته در محصولات کشاورزی ایران از وزیر جهاد کشاورزی سئوال کرد. سوالی که امید پیگیری اجرایی نشدن قانون اندازه گیری باقیمانده سموم کشاورزی در میوه و سبزیجات را که مصوب سال ۱۳۴۶ است زنده می کند.
در این راستا سید رضا نورانی رئیس اتحادیه صادرکنندگان و واردکنندگان میوه و سبزی و صیفی هم بیان می دارد: ماده ۲۸ قانون سازمان حفظ نباتات کشور در سال ۱۳۴۶ شهرداری ها و وزارت بهداشت را مکلف کرده بود اندازه گیری باقیمانده سموم کشاورزی در محصولات را انجام دهد، اما متاسفانه این قانون بعد از ۴۲ سال در کشور اجرا نمی شود و هیچ کس آن را پیگیری نکرده است.
وی می افزاید: در این قانون مقرر شده شبکه های بهداشت و شهرداری ها در شهرها نسبت به اندازه گیری باقیمانده سموم اقدام کنند و محصولات کشاورزی به صورت سالم و کنترل شده، دراختیار مصرف کنندگان قرار گیرد. مایه تاسف است که در برخی از کشورهای حاشیه خلیج فارس قانونی وجود دارد که محصولات صادراتی مورد بازرسی و آزمایش باقیمانده سموم قرار می گیرند و اگر میزان باقیمانده بیشتر از حد استاندارد باشد محموله صادراتی بازگشت داده می شود و همین محصولات مرجوعی که استانداردهای لازم را نداشته اند بین مردم کشورمان توزیع می شوند و آب هم از آب تکان نمی خورد.
نکته قابل تأمل در مورد سموم کشاورزی در ایران میزان مصرف بالای این سموم در کشور است. محمد تقی پور رئیس سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان به این نکته اشاره می کند که بر اساس آمار رسمی سالانه حدود ۲۵ میلیون لیتر انواع سم در مزارع و باغهای کشور مصرف میشود، با توجه به اینکه تولیدات این بخش را جمعیت ۷۵ میلیون نفری کشور مصرف میکنند، به طور میانگین به ازای هر سه نفر ایرانی یک لیتر سم در تولید محصولات کشاورزی به کار می رود.
با توجه به روند رو به رشد سرطان های مختلف که باعثاختلال در سلامت جسمی و نیز وارد شدن صدمات روحی شدید به بیماران سرطانی و خانواده آنان و از طرفی تحمیل میلیاردها تومان هرینه درمان به بخش بهداشت و درمان، مسئولان باید کوتاهی های گذشته را جبران کرده و به صورت قاطع و بدون فوت وقت توصیه های متخصصان را برای جلوگیری از صدمات بیشتر بر پیکره سلامت جامعه عملی کنند.
برخی از راهکارهای کارشناسان برای مقابله با سونامی سرطان به این شرح است:
۱ - تشکیل کمیته تولید محصول سالم(گواهی شده) و محصول ارگانیک متشکل از نمایندگان کار گروه سلامت و امنیت غذایی، سازمان جهاد کشاورزی، دانشگاه علوم پزشکی و موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی، سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی و آموزش کارشناسان کشاورزی در مورد تولید محصولات سالم کشاورزی.
۲ - ایجاد و تجهیز آزمایشگاههای تعیین میزان باقیمانده سموم و فلزات سنگین در محصولات کشاورزی.
۲ - نظارت بر فرایند تولید، توزیع و عرضه سموم کشاورزی تشدید شود.
۳ - ارایه راهکارهایی جهت کاهش استفاده سموم در محصولات کشاورزی توسط مسئولان ذیربط.
۴ - ترغیب کشاورزان به کاشت ارگانیک محصولات، جهت افزایش تولید محصولات ارگانیک از طریق سیاست های ترویجی وزارت جهاد کشاورزی.
۵ - حمایت از کلینیکهای گیاهپزشکی و برخورد با فروشندگان غیر مجاز سموم کشاورزی که بدون نسخه گیاهپزشکی اقدام به فروش سموم کشاورزی میکنند.
۶ - قیمت گذاری عادلانه محصولات سالم و تعیین ضوابط چگونگی عرضه این محصولات و تبلیغات و آموزش جامعه در خصوص مصرف محصولات سالم از دیگر راههای است که میتوان برای افزایش کیفیت محصولات کشاورزی به کار گرفت.
۷- ایجاد سیاست های تشویقی از جمله وام های کم بهره، خرید تضمینیو ... برای کشاورزانی که محصولات ارگانیک تولید می کنند.