چه نکاتی در رنگهای به کار رفته در یک خودرو وجود دارد؟
رنگی که موجب کاهش مصرف سوخت خودرو میشود
ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺳﻮﺧﺖ ﺩﺭ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﺪﻡ ﺟﺬﺏ ﮔﺮﻣﺎ ﻭ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩﻛﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﻛﻮﻟﺮ ﺧﻮﺩﺭﻭ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺑﻨﺰﻳﻦ، ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺁﺏ؛ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪﺷﺮﺍﻳﻂ ﺍﻗﻠﻴﻤﻲ ﻭ ﺁﺏ ﻭ ﻫﻮﺍﻳﻲ ﺭنگ های ﺳﻔﻴﺪ ﺁﻟﻮﺩﮔﻲ ﻛﻤﺘﺮﻱ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺧﻮﺩﺭﻭ ﻧﺸﺎﻥ می دهند و همین امر باعثمی شود که میزان آب کمتری جهت شست و شو مصرف شود.
افکارنیوز گروه اجتماعی:بی گمان یکی از مهمترین مفاهیم دانش طراحی محصولات صنعتی موضوع " روانشناسی محیطی " در طراحی محصولات صنعتی است. از عمر روان - شناسی محیط بعنوان شاخه ی تخصصی علم روانشناسی مدت زیادی نمی - گذرد و حداکثر عمر آن به اواخر جنگ جهانی دوم می رسد.
آشنایی طراحان صنعتی با مفاهیم روانشناسی محیط می تواند گام بسیار مؤثری در جهت بهبود و بهینه سازی طراحی خودروهایی متناسب با نیازهای روحی مشتریان این محصول باشد. طراحان خودرو باید تأثیرات مثبت و منفی محصولات تولیدی خود را بعنوان یک بازخور از محیط دریافت کنند تا بتوانند با لحاظ کردن مباحثروانشناسی محیط بر کارآیی محصولات آتی خود بیفزایند.
این مقاله نگاهی گذرا به برخی مباحثمطرح در علم روان شناسی محیطی دارد و سعی می کند با بیان مصادیقی مختصات روانی تقاضای خودرو در ایران را حیثتعامل انسان با خودرو(بعنوان یک محیط) مورد مطالعه قرار دهد.
روان شناسی رنگ خودرو؛ ارتباط رنگ خودرو با روحیه و شخصیت افراد
ﺑﺪﻳﻬﻲ ﺍﺳﺖ ﻛﻴﻔﻴﺖ ﺗأﺛﻴﺮﭘﺬﻳﺮﻱ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺍﺯ رنگ ها، ﻣﺎﻫﻴﺖ ﻛﺎﻣﻼً ﺭﻭﺍﻧﻲ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻏﻴﺮﻣﺴﺘﻘﻴﻢ ﺩﺭ ﻫﻨ ﺎﺭﻫﺎ ﻭ ﻭﺍﻛﻨﺶ ﻫﺎﻱ ﺍﻭ ﻣﻮثر ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﻮنه ای ﻛﻪﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻧﺎﻣﻨﺎﺳﺐ ﺍﺯ رنگ ها، ﻣﻮﺟﺐ ﺑﺮﻭﺯ ﺍﻏﺘﺸﺎﺷﺎﺕ ﺭﻭﺍﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﻲ ﺷﻮﺩ. ﭘﻴﺸﺮﻓت های ﺩﻗﻴﻖ ﻋ ﻤﻲ ﻭ ﺁﮔﺎﻫﻲ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﻧﻲ ﻭ ﻣﻔﺎﻫﻴﻢ ﺣﻘﻴﻘﻲ رﻧﮓ ﻭ ﺗأﺛﻴﺮ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺭﻭﺡ ﻭ ﺭﻭﺍﻥ ﺁﺩﻣﻲ، ﺭﻭﺍﻥ ﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺁﻥﺩﺍﺷﺘﻪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﺩﻗﺖ ﺩﺭ ﭼﮕﻮﻧﮕﻲ ﮔﺰﻳﻨﺶ ﻭ ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﺭﻧﮓ ﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻓﺮﺍﺩﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﻲ جنبه های ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺁﻧﺎﻥ
ﺑﭙﺮﺩﺍﺯﺩ.
ﻛﺎﺭﺑﺮﺩ ﺭﻭﺍﻧﻲ ﺭﻧﮓ ﻭ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺭﻭﺍﻥ ﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻪ ﺁﻥ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﻫﻢ ﺳﺎﺩﻩ ﺑﻪﻧﻈﺮ نمی - رسد ﺯﻳﺮﺍ ﭘﻴﭽﻴﺪﮔﻲ ﺭﻭﺣﻲ ﺍﻧﺴﺎن ها، ﺣﺲ ﺯﻳﺒﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻲ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﻳ ﺎﺩ می کند ﻛﻪ ﺩﺭ ﺍﻗﻮﺍﻡ ﻭ ملت های ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ، ﺍﻳﻦ ﺗأﺛﻴﺮﮔﺬﺍﺭﻱ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺍﺳﺖ؛ ﻣﺜﻼً «ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ، ﺧﻮﺩﻛﺸﻲﻫﺎﻱ ﺯﻳﺎﺩﻱ ﺭﻭﻱ ﭘ ﻲ ﺳﻴﺎﻩ ﺭﻧﮓ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ(Black friars) ﺻﻮﺭﺕ می گرفت ﻛﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﺭﻧﮓ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺳﻴﺎﻩ ﺑﻪ ﺭﻧﮓ ﺭﻭﺷﻦ، ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺧﻮﺩﻛﺸﻲ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻳﻚ ﺳﻮﻡﻛﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺖ.
ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺕ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﻛﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺭﻧﮓ ﺧﻮﺩﺭﻭ ﺑﺎ ﺭﻭﺣﻴﻪ ﻭﺷﺨﺼﻴﺖ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺩﺭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺍﺳﺖ. ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺤﻘﻘﺎﻥ ﺍﻧﺴﺎن های ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﻭ ﻣﺪﺭﻥ، ﺭﻧﮓﺁﺑﻲ ﺗﻴﺮﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩﺭﻭﻱ ﺧﻮﺩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﻲ ﻛﻨﻨﺪ. ﻗﺮﻣﺰ ﻧﻴﺰ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺧﻮنگرم ﻭ ﭘﺮ ﺟﻨﺐﻭ ﺟﻮﺵ ﺭﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻥ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ.
بررسی های آماری نشان می دهد کسانی ﻛﻪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩﺭﻭﻱ ﺯﺭﺩ ﺭﻧﮓ ﺭﺍﻧﻨﺪﮔﻲ می کنند از نشاط بیشتری برخوردار هستند ﻭ ﺷﺨﺼﻴﺖ ﺁن ها ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭﻭﺯﻫﺎﻱ ﺁﻓﺘﺎﺑﻲ ﺩﺍﻍ ﻭﺳﻮﺯﺍﻥ ﺍﺳﺖ، ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ، ﺁن هایی ﻛﻪ ﺭﻧﮓ ﺯﺭﺩ ﻭ ﻗﺮﻣﺰ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻱ ﺧﻮﺩﺭﻭﻱﺧﻮﺩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ می کنند ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺳﺎﻳﺮﻳﻦ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﺑﻪ ﻧﻔﺲ کمتری دارند. بنا بر تحقیقات روان شناسان ﺭﻧﮓ ﻣﺸﻜﻲ ﻧﻤﺎﺩ ﻏﺮﻭﺭ ﻭ ﻗﺪﺭﺕ ﺭﺍﻧﻨﺪﻩ خودرو است و ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺍﻧﺴﺎن های ﺍﻓﺴﺮﺩه تر ﺍﻳﻦ ﺭﻧﮓ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ می کنند.
ﺭﻧﮓ ﺳﻔﻴﺪ ﻣﻈﻬﺮ ﭘﺎﻛﻲ ﻭ ﭘﺎﻛﻴﺰﮔﻲ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ فرهنگ ها است. ﻋ ﺖﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖ ﺭﻧﮓ ﺳﻔﻴﺪ ﺩﺭ ﺑﻴﻦ ﻣﺸﺘﺮﻳﺎﻥ ﭼﻴﺴﺖ؟ ﺑﻌﺪ ﺍﺯﮔﺬﺷﺖ ﺳﺎل های ﻣﺘﻤﺎﺩﻱ ﺍﺯ ﻣﺤﺒﻮﺑﻴﺖﺭﻧﮓ ﻧﻘﺮه ای ﺩﺭﻗﺎﺭﻩ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﻭ ﺍﻣﺮﻳﻜﺎ، ﺍﻛﻨﻮﻥ ﺭﻧﮓ ﺳﻔﻴﺪ ﺩﺍﺭﺍﻱ ﺟﺬﺍﺑﻴﺖ ﺑﻴﺸﺘﺮﻱﺑﻴﻦﺧﺮﻳﺪﺍﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩﺭﻭ شده است که علت این امر شاید موارد زیر باشد:
ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺳﻮﺧﺖ ﺩﺭ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﻋ ﺖ ﻋﺪﻡ ﺟﺬﺏ ﮔﺮﻣﺎ ﻭ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩﻛﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﻛﻮﻟﺮ ﺧﻮﺩﺭﻭ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴ ﻪ ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺑﻨﺰﻳﻦ، ﻛﺎﻫﺶ ﻣﺼﺮﻑ ﺁﺏ؛ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪﺷﺮﺍﻳﻂ ﺍﻗ ﻴﻤﻲ ﻭ ﺁﺏ ﻭ ﻫﻮﺍﻳﻲ ﺭنگ های ﺳﻔﻴﺪ ﺁﻟﻮﺩﮔﻲ ﻛﻤﺘﺮﻱ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﺧﻮﺩﺭﻭ ﻧﺸﺎﻥ می دهند و همین امر باعثمی شود که میزان آب کمتری جهت شست و شو مصرف شود.
وقتی رنگ ها سمبل می شوند
زمانی اغلب وانت های تولیدی شرکت زامیاد با رنگ آبی به بازار عرضه می شدند. بعدها هرگاه این خودرو با رنگ دیگری به بازار عرضه شد به خوبی رنگ آبی فروش نرفت. طی بررسی های به عمل آمده مشخص شد وقتی برای اولین بار این محصول به کشور ما وارد شد و با استقبال مشتریان مواجهه گردید با رنگ آبی به بازار عرضه شده بود. همین امر باعثشد مفهوم کیفیت خودرو با رنگ اولیه آن گره بخورد و در ضمیر ناخودآگاه مشتریان باقی بماند.
کارکرد فیزیولوژیک رنگ
معمولاً در مناطقی که رنگ خاصی غالب است، آن رنگ برای ساکنین آنجا ملال آور می شود، لذا میل به رنگهای مکمل به صورت یک نیاز روانی مطرح می شود. بعنوان مثال در شمال ایران رنگ غالب سبز است به همین خاطر لباس مردم محلی در یک انتخاب طبیعی تمایل به رنگهای مکمل سبز(خانواده رنگهای گرم) دارد.
این سیاست انتخاب رنگ می تواند در رنگ خودرو نیز به کار گرفته شود تا کمبود برخی رنگها که در طبیعت موجود نیست جبران شود. لذا تجویز یک رنگ برای خودرو در سراسر کشور کاری اشتباه است!
رنگ هایی که سرد می کنند!
تأثیر حرارتی رنگ بر موجودت زنده با انجام آزمایش هایی به اثبات رسیده است، در این رابطه آزمایشی بر روی اسب های یک مسابقه به این صورت انجام پذیرفت؛ دو راس اسب که پس از مسابقه خسته شده و عرق کرده بودند به دو اسطبل که میزان درجه حرارت هر دو یکسان بود هدایت شدند، یکی از اسطبل ها به رنگ آبی و دیگری با رنگ نارنجی رنگ آمیزی شده بودند. مشاهده گردید اسب داخل اسطبل آبی رنگ سرما خورده است ولی برای اسب دوم مشکلی ایجاد نشد. با تکرار آزمایش به دفعات، تاثیر حرارتی(روانی) رنگ آبی بر روی اسب ها به اثبات رسید.
با توجه به تنوع آب و هوایی ایران، انتخاب رنگهای روشن، بویژه رنگ سفید برای مناطق گرمسیر برای مقابله با گرمای روانی رنگ امری درخور توجه به نظر می رسد.
عملکرد ارگونومیک رنگ
در برخی از قطعات خودرو این عملکرد با دقت بالایی مورد توجه است، در قطعات جلوآمپر استفاده از رنگهایی با تباین(کنتراست) بالا الزامی است، تباین رنگ اجزای داشبورد با رنگ سطوح زیرین آن کمک فراوانی به دید راننده می کند.
رنگ داشبورد با امنیت سرنشینان در ارتباط است، لذا انتخاب هر رنگی مجاز نیست، زیرا موضوع انعکاس تصویر رنگ داشبورد در شیشه جلو و اختلال در دید راننده موضوع مهمی است. لذا تنها طیف رنگ هایی مناسب هستند که پس از انعکاس بر شیشه جلو با رنگ آسفالت حداقل تباین را داشته باشند تا در دید راننده اختلال ایجاد نکنند. در سقف داخلی خودروها رنگ سفید همچنان به علت خصوصیت وسیع انگارانه خود در رأس قرار دارد. جهت نشان داده نشدن آلودگی در کف خودرو طیف رنگ های خنثی و تیره برای کف پوش انتخاب می شود.
رنگ های ایمن!
یکی از روش های بصری در آگاه کردن افراد از وضعیتهای خطرناک استفاده از رنگ هایی است که پیام های هشدار دهنده را به دنبال دارند، مجموعه دستورهایی که تامین کننده افراد است برای اولین بار در کشور آمریکا تهیه و به توصیه سازمان بین المللی استاندارد به قانون جهانی تبدیل شد، نکات برجسته این قانون به شرح زیر است:
الف) رنگ زرد: برای نشان دادن موانع و نشان دادن احتمال سقوط؛ لوله های داخلی و نیز لبه پلکان های اتوبوس های شهری از این جمله هستند.
ب) رنگ قرمز: برای وسایل جلوگیری از آتش، مثل کپسولهای آتش خاموش کن.
ج) رنگ سبز: امور پزشکی مثل جعبه کمکهای اولیه.
د) رنگ آبی: چیزهایی که نباید بدون اجازه استفاده گردد.
ه) رنگ نارنجی: برای خطرات ناشی از برندگی.
کارکرد حفاظتی رنگ
رنگ خودرو به عنوان لایه ای محافظ در برابر عوامل جوّی دارای اهمیت است. در نظر گرفتن شرایط آب و هوایی متفاوت اعم از هوای مرطوب شمال تا هوای کویری و یا کوهستانی سرد در کاربرد رنگ خودرو اهمیت دارد.
زیبایی هم مهم است!
یکی از فاکتورهای مشتری برای خرید خودرو رنگ آن است. به رغم این نیاز متاسفانه در کشور ما تنوع رنگ در خودرو زیاد نیست در صورتی که در برخی از کشورها تنوع رنگ در یک خودرو حتی به ۱۶ هم می رسد ولی باز همچنان این سؤال مطرح است که کدام رنگ زیباتر است؟ آیا پر طرف دار بودن رنگی می تواند به منزله بهترین باشد؟ هم اکنون در کشور ما رنگ نقره ای طرفدار بیشتری دارد و به نظر می رسد این رنگ به تمام خودروها می آید.
ران ویل، مدیر طراحی و ایده پردازی سوبارو عقیده جالبی در این خصوص دارد؛ «رنگ نقره ای واقعا خودرو را به بهترین شکل می نمایاند. در رنگ های تیره زوایای بدنه خودرو به چشم نمی آیند، سفید هم طور دیگری مخفی کاری می کند؛ فکر می کنم یک فام فلزی با رنگ روشن بهتر از همه باشد، تأکید می کنم نقره ای از همه بهتر است».
سؤال مهمی که مطرح است این است که خریداران تا چه زمانی نقرهای را از همه بیشتر دوست دارند؟ گاهی عواملی مثل شرایط جوی مانع از دستیابی به رنگ مورد علاقه می گردد، مثلاً در مناطق خشک و غبارآلود رنگ روشن متالیک دردسر زیادی برای تمیز نگه داشتن فراهم می آورد، ولی در مقابل رنگهای روغنی برای شست و شو آسان تر هستند.
رنگ آمیزی مجدد در رنگهای روغنی آسانتر از رنگ نقره ای است. این یکی از عیوب رنگ نقره ای است.
به نظر می رسد انتخاب رنگ زیبا با لحاظ کردن جمیع فاکتورها مختلف امکان پذیر باشد و جواب به این سوال بستگی به در نظر گرفتن وضعیت و شرایط مشتری دارد!