تبلیغات
کد خبر: ۱۸۳۰۲۹

چرا کودکم می ترسد؟!

وقتی صحبت از ترس کودکان می شود، نخست باید ترس مادر یا پدر را بررسی کرد! چون کودک بی گناهی که پای به این دنیا می گذارد در ابتدا ذهنش خالی است و هیچ ترس و واهمه ای ندارد و این ما هستیم که در کسوت مادر و پدر، ناخواسته به او یاد می دهیم بترسد و گاهی نیز با ایجاد شرایط نامناسب زندگی، او را از چیزهای مختلف می ترسانیم.

چرا کودکم می ترسد؟!

افکارنیوز_ ترس مادر و پدر يا ترس هاي دروني هر كسي كه از كودك نگهداري مي كند! يكي از اقوام تعريف مي كرد كه سال هاي سال وقتي طوفان شروع مي شده ناگهان ترس عميقي به سراغش مي آمده است. او مدت ها به این موضوع فکر می کرد که ترس او از طوفان از کجا نشات می گیرد و چرا طوفان تا به این حد او را می ترساند؟

تا اینکه بالاخره یک روز به خاطر آورد که زن خدمتکاری که در کودکی رخت های آنها را می شسته، هر بار که طوفان می شده فریاد می زده که ای وای طوفان! احتمالاً آن بنده خدا رخت هایی را شسته و روی بند رخت، پهن کرده بوده و از این می ترسیده که باد و طوفان رخت ها را کثیف یا خاکی کند و یا به زمین بیاندازد و علت فریاد او این بوده که نتیجه زحماتش به هدر می رود. در حالیکه پسر کوچولویی که آن فریاد را می شنیده و علت آن را نمی دانسته، گمان می کرده که این خود طوفان است که ترس و وحشت دارد و در واقع وحشت از طوفان را به طور ناخودآگاه آموخته است! بسیاری از ترس های کودکان ما از این دسته هستند.

وقتی مادری از تاریکی می ترسد، یا وقتی مادری از ابراز وجود و گفتن حرف های منطقی و دفاع از خود هراس دارد، یا وقتی پدری اعتماد به نفس پایین دارد و از گفتگوی منطقی با همسایه ها یا اطرافیان سر باز می زند.همچنین هر زمان که مادر و پدر یا اطرافیان کودک، در درون از چیزهایی می ترسند، حتی اگر جلوی کودک به ترس خود اعتراف نکنند، باز هم کودک آن ترس را حس می کند و به احتمال بالا می آموزد که بترسد. چرا که کودک از روی لحن و حالت و کلمات بزرگترها احساس آنها را عمیقاً حس می کند و می فهمد.

بنابراین بهترین راه برای پدر و مادرهایی که در درون خود ترس های ناگفته دارند این است که حتی قبل از بچه دار شدن این ترس ها را شناسایی کنند و با کمک مشاور و روانشناس و خودشناسی هر چه بیشتر، ترس های خود را از بین ببرد. در غیر این صورت می توانند به سادگی انتظار داشته باشند که کودکشان با همان ترس ها یا ترس های مشابه آن یا حتی با ترس هایی که به ظاهر مشابه آن ترس هم نیست بار بیاید.


ترس هایی که خودمان مستقیماً به کودکانمان تزریق می کنیم!
اکثر ما با این نوع ترس ها آشنایی داریم. این نوع ترس ها همان هایی هستند که خودمان به کودکمان تزریق می کنیم. مثلاً می گوییم اگر نمره ات بیست نشود… اگر در مهمانی زیاد شلوغ کنی… اگر در امتحان قبول نشوی… اگر لباست کثیف شود… اگر وسایلت را خراب کنی… چنین و چنان خواهم کرد. مسلم بدانید حتی اگر کودکتان به روی خود نیاورد با این نوع تهدیدها کودکی مضطرب و ترسو بار خواهد آمد و اضطراب او ممکن است در زمینه های متعدد و متفاوتی خود را نشان بدهد. مثلاً ممکن است کابوس ببیند خواب ناراحتی داشته باشد، ترس خود را به موجودات خیالی نسبت دهد، دچار ترس شدید از سگ یا از سایر حیوانات بشود، از تنهایی یا تاریکی بترسد، از امتحان یا از جمع بترسد و همین طور تا آخر. بدیهی است که وقتی والدین کودک را می ترسانند ناچارند منتظر عواقب ناهنجار آن هم باشند.

کنترل صحیح کودکان
اگر می خواهید کودکتان کاری را انجام ندهد یا انجام بدهد، اگر می خواهید زیاد شلوغ نکند یا زیاد شما را اذیت نکند راه های کنترلی غیر از ترساندن پیدا کنید. توضیح علت چیزها، فراهم کردن فضای باز و مناسب برای بازی و تفریح، برخی محرومیت ها، مواجه کردن کودک با نتایج عملش، سرگرم کردن او با کودکان دیگر، سرگرم کردنش با اسباب بازی های فکری و خلاقانه و مانند اینها راه هایی منطقی تر برای کنترل اوست.بسیاری از مادر و پدرها می خواهند اولین راهی را که به ذهنشان می رسد برای کنترل کودک خود به کار گیرند.خود مادر و پدرها حوصله خلاقیت و فکر کردن درباره بهترین روش های کنترل کودکان را ندارند. در چنین حالتی بدیهی است که تنها از روش های قدیمی مانند ترساندن استفاه می کنند. روش هایی که در رشد روانی کودک آنها نقش تخریبی دارد و کودک آنها را با ترس و اندوه بار می آورد.

راهنمایی های برای غلبه بر ترس های کودکان
اگر روش های پیشگیرانه ای که بیان شد اجرا نشده باشند ممکن است کودک شما دچار ترس از چیز یا چیزهای خاصی شود. وقتی ترس کودک، بیش از مدت زمانی که انتظار می رفته طول بکشد یا چنان شدید باشد که فعالیت های زندگی اش را مختل کند، تلاش مادر و پدر برای کم کردن این ترس ضروری تلقی می شود. زیرا اگر به این ترس رسیدگی نشود ممکن است به فوبی(یعنی ترس مرضی تبدیل شود). معمولاً بیمار مبتلا به فوبی در بسیاری از موارد از غیر منطقی بودن ترس های خود آگاه است، اما نمی تواند در مقابل آن مقاومت کند.
در این صورت لازم است که از متخصص برای رفع یا کاهش ترس کودک کمک بگیرید. اما روش هایی هم وجود دارد که خود والدین می توانند از آنها بهره بگیرند. این روش ها عمدتاً درباره کم کردن حساسیت های کودک نسبت به موضوع ترس است که بدان حساسیت زدایی گفته می شود.


پنج روش برای حساسیت کودکان

۱. ترس کودک خود را ارزیابی کنید
فرض کنید کودک شما به شدت از گربه می ترسد. باید این بررسی را انجام بدهید کهآیا از همه گربه ها می ترسد یا مثلاً فقط از گربه های بزرگ یا سیاه؟اگر از رعد و برق می ترسد ببینید از صدای رعد می ترسد یا از نور برق؟ با کودکتان حرف بزنید و واکنش های او را در موقعیت هایی که ترسیده است زیر نظر بگیرید تا آگاهی بیشتری نسبت به ترس کودکتان پیدا کنید.

۲. از کودکتان بخواهید که خودش میزان ترسش را مشخص کند
ترس، سطوح و درجات گوناگونی دارد به طوری که دانستن میزان آن به شما کمک می کند تا رویارویی کودک را در موقعیت های ترس آور کنترل کنید و نیز به کودک کمک می کند تا متوجه کاهش شدت ترس اش شود. برای کودکان بزرگتر بهتر است از درجه بندی صفر تا ده استفاده کنید. یعنی از آنها بخواهید میزان ترسشان را با یکی از اعداد بین صفر تا ده بیان کنند. برای کودکان کوچکتر که درک مفهوم اعداد برایشان مشکل است، بهتر است میزان وحشت خودشان را با فاصله دو دست از هم نشان دهند.

۳. ترس ها را براساس درجه آنها فهرست کنید
وقتی فرزندتان در بیان میزان و درجه اضطرابش ماهر شد، ترس های او را به بخش های قابل بررسی تقسیم کنید. یعنی در آخر فهرست ترس های خفیف تر و در بالای آن، موارد جدی تر را قرار دهید. سپس کار را از ترس های خفیف تر شروع کنید و به سمت موارد شدیدتر پیش بروید. برای مثال، ترس از گربه درجات گوناگونی دارد.
کمترین درجه ترس هنگامی است که کودک کتابی را درباره گربه ورق می زند. یک درجه بالاتر، تماشای یک گربه واقعی است و در نهایت بالاترین درجه ترس، نوازش کردن آن گربه است.

۴. راه های از بین بردن اضطراب را به کودکتان بیاموزید
اول مطمئن شوید که در این لحظه اضطراب کودک کم است. چون اگر ترس به سرعت تشدید شود، کودک قبل از آنکه نتیجه مقاومت در برابر آن را دریابد، از موقعیت یاد شده فرار خواهد کرد. بنابراین پیش از آنکه به حساسیت زدایی کودک نسبت به ترسش بپردازید راه های خنثی کردن اضطراب را به او یاد دهید. راه های کسب آرامش بدنی(ریلکسیشن) که البته والدین باید قبلاً آن را بیاموزند و سپس به کودک یاد بدهند، تنفس عمیق، تکرار واژه های آرامش دهنده و مشابه اینها می تواند به آرامش کودکتان کمک کند. همچنین حضور مادر و پدر نوعی حمایت عاطفی به شمار می آید و تماس و نزدیکی شما به کودک به او احساس امنیت می دهد و تشویقش می کند تا به جای عقب نشینی، به تلاش خود برای غلبه بر اضطراب ادامه دهد. همچنین گوش دادن به موسیقی مورد علاقه، شمارش اعداد، خوردن خوراکی و مشابه اینها هم می توانند به آرامش کودک کمک کنند.


۵. برای ترس از گربه
اینک عکس هایی از گربه را به کودک نشان دهید. درباره طرز ایستادن و نشستن گربه با کودک گفتگو کنید. عکس ها را در همه جای خانه بگذارید تا کودک به آنها نگاه کند.
در مرحله بعد داستان هایی درباره گربه به کودک خود بگویید. درباره خطرات گربه اطلاعات صحیح به او ارائه دهید و حالات دوستانه یا خصمانه حیوان را برایش تشریح کنید.

در مرحله بعدی برای کودکتان فیلم ها یا کارتون هایی درباره گربه تهیه کنید تا ببیند. اگر هنرپیشه اول این فیلم ها کودک باشد چه بهتر. در مرحله بعدی کودک را به نزدیک شدن به گربه تشویق نکنید اما بگذارید از فاصله ای مطمئن و نسبتاً دور به گربه نگاه کند. کم کم فاصله را کم کنید اما مراقب احساس امنیت در کودک باشید. صبور باشید گاهی ممکن است چند قدم نزدیکتر شدن به گربه چند روز تمرین لازم داشته باشد. در مرحله بعد در حالیکه کودک دورتر و کنار کسی ایستاده خودتان به گربه نزدیک شوید و با صدای بلند برای فرزندتان توضیح دهید مثلاً بگویید ببین داره دستم رو بو می کنه، ببین دارم نوازشش می کنم و… در مرحله بعدی در منزل نقش گربه را بازی کنید تا کودک بتواند نزدیک شدن به گربه را با شما تمرین کند. در مرحله بعد یک گربه کوچک و آرام را انتخاب کنید و با کودکتان به آن نزدیک شوید. در حالیکه دست کودک را گرفته اید به آرامی به طرف گربه بروید و او را تحسین کنید و به کودکتان هم یادآور شوید که نفس عمیق بکشد.

به او بیاموزید با خودش بگوید من از گربه نمی ترسم این گربه خیلی بامزه است.

در هنگام نزدیک شدن به گربه از کودکتان بخواهید میزان ترسش را بیان کند. هر قدم که جلو می رود او باید میزان ترسش را به شما بگوید. اگر درجه ترس پایین آمده بود قدم بعدی را بردارد. تا به تدریج به فاصله ای برسید که بتوانید حیوان را لمس کنید. از این به بعد موقعیت های بیشتری ایجاد کنید تا کودک با گربه روبرو شود. زمانی را صرف بازی کردن با گربه کنید. به تدریج گربه بزرگتری را جایگزین گربه کوچکتر کنید. علائم دوستانه هر حیوانی را به کودکتان بیاموزید. اگر اجرای این گام ها برایتان دشوار است حتماً از متخصص روانشناسی کودک کمک بگیرید. اما توجه داشته باشید که پیشگیری از درمان بهتر است و لازم است بر ترس های خود و بر ترساندن کودک خود غلبه کنید.

منبع: دنياي سلامت/ به قلم: ركسانا خوشابي، كارشناس ارشد مشاوره

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات