فست فود؛ غریبه ای در سفره ایرانی
امروزه سفره ایرانی تغییر کرده و رنگ و بویی تازه گرفته؛ رنگ و بویی که با سلامتی چندان همخوانی ندارد
افکارنیوز: بسياري از حبوبات و موادي كه با آنها غذاهاي ايراني تهيه مي شود از سفره هاي غذا رخت بر بسته و سوسيس و كالباس و همبرگر جايگزين آنها شده اند؛ موادي كه كمترين ميزان پروتئين را دارند و رايج ترين عوارض شان چاقي است.
به نظر می رسد گسترش گرایش مردم، به ویژه جوانان به فست فود و شلوغی سرسام آور و نگران کننده بسیاری از این مراکز غذایی بیش از آنکه به تنوع طلبی ذائقه ها و خوشمزگی این غذاها باز گردد، به رشد تفکر حاضری خوری در جامعه ایرانی، همچون بسیاری دیگر از کشورها اشاره دارد؛ تفکری که خود را به گونه ای در سفره غذایی نشان داده و پیشروی آن در جامعه هشداری برای این تفکر است.
چگونه فست فودی سالم تر بخوریم؟
ساندویچ های تهیه شده با نان های دارای سبوس را انتخاب کنید؛ به جای سس های چرب از مواد طبیعی و یا سس های کم چرب تهیه شده در منزل استفاده کنید؛ همراه غذا از سبزی، سالاد و میوه استفاده کنید؛ سالادهای حاوی سبزی ها و میوه های تازه به طور معمول سالم تر از سالادهای حاوی انواع سوسیس، کالباس و سس های چرب هستند.
ارزش غذایی پایین فست فودها
غذاهایی که در فست فودها طبخ می شوند، دارای ارزش غذایی پایینی از نظر ویتامین و املاح مورد نیاز بدن هستند. کمبود ارزش های غذایی یکی از مشکلاتی است که کودکان و نوجوانان را در سن رشد تهدید می کند. با توجه به اینکه کودکان در سن رشد قرار دارند و بیشتر از سایر سنین نیازمند مواد مغذی هستند، مصرف بی رویه این غذاها آنها را از دریافت مواد غذایی لازم برای رشد خود محروم و از طرفی زمینه ابتلا به فشار خون بالا، چربی خون بالا و دیگر عوامل خطر ابتلا به بیماری های مزمن را در سنین بالاتر فراهم می کند.
زنان باردار و پرهیز از غذاهای آماده
مادران باردار در معرض افزایش فشار خون حاملگی قرار دارند، بنابراین نه تنها نمک بالای این غذاها، بلکه مواد افزودنی موجود در آنها نیز می تواند برای این افراد مشکل ساز شود. همچنین بسیاری از این ترکیبات به ویژه نیتروز آمین ها از جفت عبور می کنند و احتمال ایجاد تومورهای مغزی در نوزادان را نیز افزایش می دهند.
چرا فست فود برای سلامت زیان بار است؟
چاقی و اضافه وزن، بیماری های قلبی و عروقی و اختلالات گوارشی و کبد از عوارض مصرف غذاهای آماده هستند. این نوع غذاها با کالری، نمک و چربی به ویژه اسید چرب اشباع بالا و ویتامین و مواد معدنی اندک، در دراز مدت خطر ابتلا به فشار خون بالا را افزایش می دهند. همچنین نان های مورد استفاده در غذاهای آماده نیز غالباً بدون سبوس هستند و منجر به کاهش دریافت فیبر مورد نیاز بدن می شوند. شیوع برخی سرطان ها نیز از عوارض مصرف مداوم غذاهای آماده است که به علت ترکیبات نیترات و نیتریت(که به عنوان نگهدارنده به سوسیس و کالباس اضافه می شوند) ایجاد می شود.
از خوردن این پیتزاها صرفنظر کنید
هنگام سفارش پیتزا، پیتزایی با حداقل قطر که ترجیحاً بیشترش نان باشد و پنیر کمی داشته باشد و یا پیتزای سبزیجات سفارش دهید. بهتر است اصلاً ۲ ماده غذایی زیر را نخورید؛ پیتزا با سوسیس های چرب و پیتزای پپرونی، پیتزای پپرونی تمامی عوامل سرطان زا را یکجا در خود دارد. در مورد نوشیدنی نیز به جای سفارش هر نوع نوشابه گازدار، دوغ یا آبمیوه سفارش دهید.
فست فود و تاثیر آن بر هوش افراد
خوردن همبرگر، کباب های آماده، چیپس و دیگر مواد غذایی با چربی بالا می تواند در کاهش عقل و هوش تاثیرگذار باشد. متخصصان با انجام آزمایش هایی روی موش ها به این نتیجه رسیده اند که در نزدیک به ۱۰ روز، مصرف فست فود به حافظه کوتاه مدت فرد آسیب می زند و تاثیر بد در کارکرد ذهنی او برجا می گذارد. خوردن انواع فست فود توان تحرک و فعالیت را کاهش می دهد. دانشمندان از چنین پیامدهایی با عبارت «خماری ناشی از چربی بالا» یاد می کنند.
اسپاسم حنجره، از عوارض ادویه فست فودها
ادویه های موجود در فست فود علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن دستگاه گوارش کودکان مشکلاتی دیگر را نیز ایجاد می کنند. بعضی ادویه ها هم باعثتحریک معده می شوند که ناراحتی های گوارشی را در پی دارند و حتی منجر به زخم معده می شوند. ادویه های استفاده شده در این مواد غذایی باعثایجاد حساسیت شدید در برخی افراد می شوند.
به طور نمونه ادویه هایی که در فرآورده های گوشتی استفاده می شوند عوارض بسیار شدیدی در پی دارند و سلامت بدن را در معرض خطر قرار می دهند. به طور مثال بعضی مواقع افراد از ادویه های هندی(که با نحوه مصرف آنها آشنا نیستند) استفاده می کنند که باعثاسپاسم حنجره در آنها می شود. مصرف سوسیس و کالباس موجود در فست فود باعثحساسیت شدید پوستی و بروز کهیر در کودکان می شود.
بهترین جایگزین فست فود
می توانیم به جای استفاده از این غذاهای چرب و پر ادویه از فست فودهای سالم و سنتی مانند مخلوط میوه ها و سبزی ها، تخمه و تنقلات قدیمی و میوه های خشک شده(توت، آلو، پسته، انجیر و خرما) که عوارض بسیار کمی دارند استفاده کنیم. چربی هایی که در این دانه های خوراکی وجود دارد برخلاف چربی هایی که در فست فودها استفاده می شود بسیار مفید هستند و نه تنها باعثبیماری نمی شوند، بلکه چربی بدن خون را کاهش می دهند و باعثافزایش چربی خوب در بدن می شوند.
استانداردهای اجباری
مواد اولیه این گونه غذاها مانند سوسیس، همبرگر و کالباس جزء محصولاتی هستند که استانداردهای اجباری دارند و در کارخانه به وسیله مسئول فنی و بازرسان دانشگاه های علوم پزشکی تحت نظر قرار می گیرند و آزمایش های میکروبی و شیمیایی روی آنها انجام می شود؛ اما به طور کلی این گونه فراورده های گوشتی چربی و نمک بالایی دارند و مواد نگهدارنده نامناسبی هم بعضاً در تولید آنها به کار می رود.
از این رو اساساً مواد غذایی ارزشمندی برای تغذیه انسان به شمار نمی آیند و حتی ممکن است در صورت استفاده مداوم و استمرار در رژیم غذایی مضر نیز باشند. مصرف گوشت قرمز و سفید به شکل تازه و طبیعی از نظر اقتصادی و تغذیه ای به مراتب برای بدن انسان مناسب تر است.
بیماری های حاصل از خوردن غذاهای آماده
پوکی استخوان، سرطان لوزالمعده، جهش ژنتیکی، تضعیف سیستم ایمنی بدن، سرطان و زوال عقل، بیماری های قلبی و عروقی، چاقی، انسداد ریوی و کوتاهی عمر از مهمترین بیماری ها و عوارضی هستند که تاکنون برای فست فودها به ویژه مواد اولیه آنها مانند سوسیس و کالباس برشمرده اند.
این عوارض امروزه به اندازه ای فراگیر شده که دانشمندان هشدار داده اند رفت و آمد زیاد به رستوران های فست فود و مصرف مداوم این فرآورده های گوشتی، موجب کوتاهی عمر می شوند. برخی متخصصان و پزشکان برآنند که مصرف سوسیس و کالباس موجب بروز بیماری های ریوی می شود. گفته می شود افرادی که ماهانه ۱۴ وعده یا بیشتر از فرآورده های گوشتی مانند سوسیس و کالباس استفاده می کنند بیشتر در معرض بیماری های ناشی از آنها هستند.
منبع: خانواده موفق/ دكتر ابراهيم سعادتيان متخصص تغذيه