آسیبهای ارتباط موزائیکی در خانوادهها
آسیب های اجتماعی از جمله مواردی است که در زندگی شهری ظهور و نمود بیشتری دارد. بسیاری از کارشناسان معتقدند دلیل این مساله را باید در کمتر وقت گذاری خانواده های شهری برای یکدیگر جستجو کرد و این در حالی است که در شهرهای کوچک و روستاها به دلایل متعدد حضور خانواده ها در کنار هم بسیار بیشتر از خانواده های شهرهای بزرگ مدرن است.
به گزارش افکارنیوز، دکتر امان ا… قرائی مقدم جامعه شناس و استاد دانشگاه در گفت وگویی ارتباط بین انسان ها را پیش زمینه پدید آمدن فرهنگ و تمدن بشر می داند و معتقد است زیبایی در جمع انسان ها تجلی می یابد.
او شادمانی اعضای خانواده را در گروی ارتباطات نزدیک و درست می داند و می گوید: آسیب دیدن ارتباطات اعضای خانواده و کاهش گفت وگو در خانواده بسیار زیانبخش است و می تواند ارتباطات اجتماعی و نظام اجتماعی را دچار مشکل کند.
وی با اشاره به این که میزان گفتوگو در خانواده بسیار کم شده است گفت: در حال حاضر ارتباطات افراد جامعه و حتی بسیاری از خانواده ها به ارتباطی موزائیکی تبدیل شده است، یعنی افراد درکنار یکدیگر زندگی می کنند ولی یکدیگر را درک نمی کنند.
این جامعه شناس و تحلیل گر مسائل اجتماعی دور شدن افراد از یکدیگر به خصوص اعضای یک خانواده را باعثکم شدن ارتباطات معنوی می داند و به خراسان می گوید: درخانواده ای که اعضای خانواده بر سریک سفره غذا نمی خورند، با هم همکلام نمی شوند و از مشکلات یکدیگر در ساعات حضورشان درجامعه بی اطلاعند و به عبارت دیگر تعامل و تفاهم با هم ندارند و ارتباطات شکل صوری به خود می گیرد. در چنین خانواده هایی احتمال بروز آسیب های اجتماعی نظیر فرار دختران، تجرد گرایی دختران و اعتیاد به مراتب بیشتر از خانواده هایی است که روابط عاطفی و ارتباطات بهتری بین اعضای خانواده وجود دارد.
دکتر قرائی طرح مشکلات خانوادگی در جمع خانواده را به شرط حفظ قدرت مشروع پدر و مادر توصیه و تاکید می کند: اگر قدرت مشروع پدر و مادر نزد فرزندان فرو بریزد نهاد خانواده نیز با خطر فروپاشی مواجه می شود.
قرائی مقدم تصمیم گیری و مدیریت مشارکتی را به تمام خانواده ها توصیه می کند و در تبیین دلایل چنین توصیه ای می گوید: اگر فرزندان از مشکلات مالی و درآمد پدر خانواده مطلع باشند با توقعات بی جا پدر و مادر را درتنگنا قرار نمی دهند. این درحالی است که دختر یا پسری که از وضعیت مالی پدر و مادرشان مطلع نیستند و از آن ها در تصمیم گیری ها استفاده نشده است، ممکن است به خاطر دست یافتن به برخی خواسته های کوچک و بزرگ در معرض آسیب های اجتماعی قرار بگیرند.
حجت الاسلام سید مهدی سید محمدی کارشناس علوم دینی و تربیتی نیز در این رابطه بر اهمیت خانواده در اسلام تاکید کرده و می گوید: تنها با رفع مشکلات این نهاد اجتماعی می توان به رفع مشکلات نظام اجتماعی امیدوار بود.
وی بهترین راه برای رفع مشکلات خانواده و بروز نکردن مشکلات دراین نهاد اجتماعی را تعاملات و ارتباطات مستمر اعضا می داند و می گوید: تعاملات درونی اعضای خانواده که همان انس گرفتن ها، صله رحم و گپ و گفت های شبانه است از جایگاه ویژه ای در دین اسلام برخوردار است و در روایات و احادیثبارها به آن توصیه شده است.
سید محمدی دور هم نشینی های شبانه و طرح مسائل اعضا در جمع خانواده را از جمله رفتارهایی برمی شمارد که در تربیت فرزندان و اصلاح رفتار و رفع مشکلاتشان تاثیر بسزایی دارد؛ رفتارهایی که باعثکاهش استرس و افسردگی افراد خانواده می شود.
وی به پدر و مادرها توصیه می کند وقت زنده خود را به فرزندانشان اختصاص دهند و به دلیل مسائل اقتصادی از وقت گذاری برای فرزندانشان غافل نشوند؛ چراکه انس پدر و مادر با فرزندان و حضور فیزیکی پدر و مادر در جمع خانواده باعثمی شود بسیاری از خلاءهای عاطفی فرزندان پر شود.
وی می گوید: حضور فیزیکی کم رنگ پدر و مادر و تعامل نداشتن والدین با فرزندان به هر دلیلی می تواند مشکلات عدیده ای را پدید آورد که رفعشان چندان ساده و دست یافتنی نیست.
تاکيد کارشناسان ديني و جامعه شناسان بر گفت وگو در خانواده در حالي است که متاسفانه اين مسئله در برخي از خانواده ها بسيار کم رنگ شده است و حتي برخي آمارها ميزان گفت وگوي مفيد در خانواده را حدود ۳۵ دقيقه ذکر مي کند که ناگفته پيداست اين وضعيت باعث دور شدن اعضاي خانواده از يکديگر و بروز آسيب هاي اجتماعي مي شود.