مصرف شیشه در ایران و تأثیر آن بر روان
شیشه یکی از زیر مجموعه های موادی است که به آنها آمفتامین ها و متامفتامین ها می گویند؛ آمفتامین در قرن ۱۹ کشف شد و در سال ۱۹۳۳ برای نخستین بار در ساخت دارویی برای رفع گرفتگی بینی مورد استفاده قرار گرفت.
به گزارش افکارنیوز، نام های مختلفی دارد؛ ایرانی ها بیشتر به آن می گویند شیشه ولی به کریستال و یخ(ICE) هم معروف است. چندی پیش یک خبر باعثشد باز هم توجه به سوی عوارض ناگوار مصرف این ماده محرک جلب شود؛ بیش از ۵۰ درصد بیمارانی که در بخش های روانی بیمارستان ها بستری هستند، به دلیل سوءمصرف شیشه به روان پریشی مبتلا شده اند. یک فرد معتاد به شیشه از آغاز مصرف ممکن است چه روندی را طی کند؟
از لذت تا توهم
اولین بار، مصرف شیشه لذتی به او می دهد که تا آن زمان تجربه نکرده است اما عوارض خطرناکی در انتظار اوست که بعضی در همان دفعات اول بروز می کنند و بعضی دیگر به مرور زمان؛ احساس بیقراری و سردرگمی می کند. اختلال های خواب، اوو را آزار می دهند، بدبین و زودرنج می شود و به اطرافیانش سوءظن پیدا می کند تا جایی که ممکن است فکر کند همسرش به او خیانت می کند! به صورت نگران کننده ای گوشه گیر می شود. رفتارهای خشن بروز می دهد. به تدریج دچار اختلال های خلقی مانند شیدایی، افسردگی، اضطراب و وسواس می شود. جنون ذهنی و توهم هایی سراغ او می آیند؛ به این معنا که گاهی اشخص و اجسامی را می بیند که
وجود خارجی ندارند. در مواردی دیده شده که بدبینی و توهم در مصرف کنندگان شیشه باعثاقدام آنها به خودکشی یا قتل شده است. این حالت ها احتمال طلاق را هم افزایش می دهند. البته بعضی عوارض ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد؛ بدین صورت که بعضی دچار سرخوشی و گروهی دچار کندی و بی خیالی عاطفی می شوند؛ همچنین در بعضی از مصرف کنندگان رفتارهای یکسان دیده می شود؛ به گونه ای که ساعت ها یک کار ثابت را تکرار می کنند.
مرگ نزدیک است
هر بار که فرد شیشه مصرف می کند، فشار خون و ضربان قلب او افزایش یا کاهش شدیدی دارد و ممکن است دچار اختلال های تنفسی شود. تعریق شدید یا احساس سرما از دیگر عوارضی است که دامن فرد را می گیرد و در دراز مدت دچار کاهش شدید وزن می شود. در بعضی آشفتگی و در عده ای دیگر کندی حرکت های بدن دیده می شود. اختلال هایی در حرکت اندام های فرد رخ می دهد. در بعضی افراد رفتارهای جنسی پر خطر دیده می شود و احتمال ابتلای آنها به بعضی بیماری ها مثل ایدز و هپاتیت و همچنین عفونت ماهیچه های درون قلبی(اندوکاریت) افزایش می یابد. در نهایت هم فرو رفتن به اغما و در نهایت مرگ، فرد را تهدید می کند.
اینکه اعتیاد نیست
بعضی افراد تصور می کنند شیشه اعتیادآور نیست. به ویژه که در ابتدا وابستگی به آن شدید نیست و ممکن است بین دفعات مصرف فاصله زیادی وجود داشته باشد اما به تدریج وابستگی جسمی و روانی به شیشه افزایش قابل توجهی پیدا می کند. البته حتی یک بار مصرف آن هم تاثیر روانی خود را می گذارد و مغز فرد آسیب می بیند. هر بار مصرف لذت کمتری به فرد می دهد. او مجبور می شود برای رسیدن به لذت اولیه میزان بیشتری مصرف کند و به جایی می رسد که مصرف میزان زیادی از آن هم لذت بخش نیست و فرد حتی به خلق عادی نمی رسد. ترک این ماده سخت است اما شدنی است و به درمان های روانشناختی و دارویی طولانی نیاز دارد.
خطر در کمین است
شیشه یکی از زیر مجموعه های موادی است که به آنها آمفتامین ها و متامفتامین ها می گویند؛ آمفتامین در قرن ۱۹ کشف شد و در سال ۱۹۳۳ برای نخستین بار در ساخت دارویی برای رفع گرفتگی بینی مورد استفاده قرار گرفت. به مرور زمان خطرات این ماده و اعتیادآور بدن آن مشخص شد و کشورهای مختلف ممنوعیت هایی را برای استفاده از آن وضع کردند. سازمان غذا و داروی آمریکا(FDA) استفاده از این مواد را تنها در داروهای محدودی تایید کرده است.
ایران و مصرف شیشه
۲۷ هزار جوان ایرانی «شیشه» مصرف می کنند و میانگین سنی مصرف کنندگان ۲۸ سال است.(خبرگزاری مهر / سال ۹۰) شیشه دومین ماده مخدر پرمصرف در کشور است؛ در حالی که شش سال پیش فراوانی مصرف آن قابل توجه نبود.(واحد مرکزی خبر / ۹۱) چنین خبرهایی در رسانه های ایران بسیار دیده می شود. البته به تازگی رئیس مرکز پیشگیری و درمان اعتیاد تهران اعلام کرده است: «گرایش به مصرف شیشه در حال فروکش است» اما «مهم این است افرادی که تاکنون شیشه و مواد محرک مصرف نکرده اند متوجه عوارض ناشی از آن باشند و هیچگاه به سمت آن نروند». در ابتدای ورود این ماده به ایران فروشندگان تبلیغ می کردند که اعتیادآور
نیست. این روزها سوداگران مرگ در انباری خانه ها خود «شیشه» می سازند اما خطر این مواد بیشتر از متامفتامین خالص است چرا که مواد خطرناکی با آن ترکیب می شوند و درصد مواد شیمیایی ترکیبی هم دقیق نیست.
خطر برای جامعه
سوءمصرف شیشه علاوه بر عوارضی که برای فرد دارد، جامعه را هم به خطر می اندازد؛ برای مثال تحقیقات نشان می دهند بین سوءمصرف مواد محرک در جامعه و افزایش ارتکاب جرایم، ارتباط مستقیمی وجود دارد.
هفته نامه همشهري تندرستي/ شماره ۹۹/ ۱۷ اسفند ۹۱/ شادان افلاكي/ صفحه ۴۱