۱۰ قانون ضد آلرژی
آلرژی واکنش افراطی سیستم ایمنی بدن به عوامل مختلف و مادهای است که به طور طبیعی بی ضرر است اما بر اثر واکنش سیستم ایمنی بدن به یک سری مواد بیضرر به وجود میآید.
به گزارش افکارنیوز، موادی مثل گرده گیاهان، برخی داروها، مو و پشم و پر حیوانات، گرد و غبار هوا، بعضی غذاها و نیش حشرات باعثمیشوند که سیستم ایمنی بدن، بیش از حد فعال شود و علائم حساسیت را در بدن ایجاد کند.
آلرژیهای فصلی، یکی از انواع شایع آلرژیها است. حساسیت فصلی یکی از مشکلاتی است که برخی افراد در فصل بهار و پاییز به آن مبتلا میشوند.
ژنتیک از موثرترین عوامل ابتلا به حساسیت است. به عبارت سادهتر، اگر یکی از والدین به هر نوعی از آلرژی مبتلا باشد، ابتلای یک فرزند از سه فرزندش به این بیماری دور از انتظار نخواهد بود. در صورتی که هر دو والد به حساسیت مبتلا باشند، احتمال ابتلای ۷ فرزند از ۱۰ فرزند آنها به این مشکل وجود دارد.
علائم آلرژی شامل آبریزش بینی، ریزش اشک، سرفه، عطسه و اشکال در تنفس، گرفتگی بینی، عطسه، آب ریزش از بینی و چشمها، خارش و تورم پوست، پوست خشک و قرمز و حتی بروز جوشهای پوستی است که بستگی به واکنش افراد نسبت به آن ماده آلرژی زای خاص دارد.
هر چقدر تماس فرد با ماده آلرژی زا بیشتر باشد، بیشتر احتمال دارد که نسبت به آن حساسیت نشان دهد.
حساسیت فصلی در چشم موجب ورم ملتهبه بهاری قرمزی، تورم و اشک ریزش و حساسیت به نور، در دستگاه تنفسی فوقانی باعثگرفتگی، خارش و آب ریزش بینی و در دستگاه تحتانی تنفسی موجب سرفه، احساس کمبود هوا خس، تنگی نفس و احساس خارش در بینی و گلو، سقف دهان و گوشها، کاهش تمرکز و احساس ناخوشی، خستگی و عصبی شدن است.
علائم آلرژی:
علائم بینی: آبریزش بینی، گرفتگی بینی، عطسههای مکرر و خارش بینی
علائم چشمی: خارش چشم، قرمزی، تورم، اشک ریزی و حساسیت به نور
علائم تنفسی: احساس کمبود هوا و تنفس همراه با صدای خس خس
علائم عمومی در بدن: خستگی و عصبی شدن
شایعترین علامت در این بیماران عطسههای مکرر است که برای مدت طولانی گریبانگیر این افراد میشود. علاوه بر آن، گرفتگی بینی و آبریزش بینی نیز از دیگر علائم این بیماری است.
از این بیماری تحت عنوان اسامی مختلفی از جمله حساسیت فصلی، حساسیت بهاره و حساسیت به گرده گیاهان نام برده میشود. این بیماری، جزو بیماریهای شایع به شمار میرود، همچنین با آسم نیز همراهی دارد و مواردی که فرد در آن به هر دو بیماری مبتلا است، کم نیست.
اگر چه هنوز علت این که چرا آلرژی در برخی افراد بیشتر شایع است، معلوم نیست، ولی استعداد ابتلا به آلرژی(واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن) معمولاً در افراد بعضی از خانوادهها بیشتر است. هیچ کس با بیماری آلرژی متولد نمیشود، ولی زمینه ابتلا به آن، ارثی است.
آلرژیها معمولاً در دوران کودکی شروع میشوند، ولی ممکن است در هر سن دیگری هم آغاز شوند. میزان حساسیتها با افزایش سن کاهش مییابد، ولی ممکن است بعدها مجدداً عود کند. با دوری از مواد آلرژیزا و مصرف منظم داروها تحت نظر پزشک، میتوان آلرژی را کنترل و درمان کرد.
توصیههای مراقبت از خود:
- هنگامی که میزان گرده گیاهان در هوا زیاد است، از منزل خارج نشوید که اغلب در بعدازظهرهای خشک و خنک این گونه است، ولی میزان این گردهها در هوای سرد و مرطوب(بعد از باران) به طور عجیبی کاهش مییابد.
- هنگام راه رفتن بر روی چمنزار و انبوه برگهای ریخته شده از درختان به صورتتان ماسک بزنید، زیرا در این مواقع، گرده گیاهان و اسپور قارچها در هوا زیادند.
- هنگام رانندگی، تهویه ماشین را روشن کنید تا مانع از ورود هوای بیرون به داخل ماشین که مملو از مواد آلرژی زاست شود.
مواقعی که در اطراف شهر هستید، پنجرههای ماشین را ببندید. زمانی که در فضاهای بستهای مانند خودروها قرار دارید باید شیشهها را به طور کامل بالا بیاورید تا کمتر در معرض گردهها قرار بگیرید.
- اگر نسبت به حیوانات آلرژی دارید، آنها را داخل اتاق نیاورید و هنگام دست زدن به آنها ماسک بزنید، یا اینکه در کل، حیوانی در منزل نگه ندارید.
- اگر نسبت به گرد و غبار حساسیت دارید، کف اتاقها را با جاروبرقی جارو بزنید و با دستمال مرطوب، گرد و خاک وسایل را پاک کنید.
- اگر کولرتان آبی است حتماً باید هر سال پوشال آن را عوض کنید، زیرا رشد قارچها در پوشال و تنفس آن موجب تشدید آلرژی میشود، ولی اگر از کولر آبی استفاده میکنید، احتمالا به سرما آلرژی دارید، بهترین راه پیشگیری این است که در معرض باد مستقیم کولر قرار نگیرید، استفاده از آنتی هیستامین بهترین راه است.
- شست وشوی بینی با سرم نمکی به باز ماندن راههای هوایی کمک زیادی میکند، استفاده از درمان موضعی اسپریهای بینی بسیار کمک کننده است، دو هفته قبل از شروع علائم با کمک درمان کم عارضه و کم هزینه اسپری(کرومولین سدیم)، میتوانید از بروز علائم پیشگیری کنید.
- اگر میتوانید باید محل زندگیتان را تغییر دهید، در غیر اینصورت باید از ماسک فیلتردار استفاده کنید، دو هفته قبل از شروع علائم با کمک درمان کم عارضه و کم هزینه اسپری(کرومولین سدیم)، میتوانید از بروز علائم پیشگیری کنید، از اسپریهای موضعی بینی هم میتوانید استفاده کنید.
- افرادی که دچار خلط گلو هستند و مکرراً احساس صاف کردن صدا دارند و احساس وجود خلط میکنند، اغلب هیچ مشکلی در ریه و سینوس ندارند و مشکل اصلی برگشت اسید معده است که معمولاً با پرهیز غذایی و تغییر زمان خوردن و خوابیدن مشکلات به حداقل میرسد.
اگر با مراجعه به پزشک حاذق علایم سینوزیت، آلرژی و علائم ریوی رد شد، احتمالاً دچار ریفلاکس اسید معده به مری است، باید غذای کم حجم و کم چرب استفاده کند، چای کمرنگ بخورد و مصرف مواد غذایی که حاوی مواد رنگی و افزودنی و نگهدارنده است مانند سوسیس، کالباس، سس و نوشابه را محدود کند و دو ساعت قبل از خواب چیزی نخورد، هنگام خواب هم از ناحیه کمر به بالا شیب داشته باشد، با مصرف کوتاه مدت داروی آنتی اسید خلط و بوی دهان هم برطرف میشود.
البته باید ابتدا بررسی شود در صورت تشخیص ریفلاکس از این درمانها کمک بگیرد.
- از تهویه کنندههای هوا و فیلترها استفاده کنید. در فصل آلرژی پنجرهها را ببندید و دستگاه تهویه را روشن کنید. در فضای خیلی مرطوب با استفاده از دستگاه رطوبت زدا هوا را خشک نگه دارید چون رطوبت زیاد باعثرشد هاگها و قارچها میشود و آلرژی را تشدید میکند.
- به جای فرش و قالی از کف پوش استفاده کنید. قالیها محل تجمع گرد وغبار و گردهها و سایر عوامل آلرژیزا هستند. کارهای باغ داری و گل کاری را به زمان پس از گرده افشانی و بعد از پایان فصل آلرژی موکول کنید.
- در صورتی که میدانید به چه گرده گیاهی حساس هستید سعی کنید در فصل گرده افشانی آن گیاه از رفتن به محلهای رویش آن گیاه خودداری کنید. از عینکهای آفتابی برای جلوگیری از وارد شدن گردهها به چشمهایتان استفاده کنید.
- اگر در محل زندگیتان گردههای گیاهی در فضا پراکنده میشوند، درها و پنجرههای اتاق خوابتان را در وسط صبح(حدود ساعت ۱۰) و ابتدای غروب(حدود ساعت ۷) بسته نگه دارید چرا که معمولاً در این ساعتها اوج گرده افشانی گیاهی صورت میگیرد.
- برای درمان علائم از قرصهای آنتی هیستامین و اسپریهای ضد التهابی بینی استفاده میشود. اسپریها یا قطرههای بینی ضد التهاب، با کاهش تورم پوشش درون بینی گرفتگی بینی را برطرف میکنند. اسپریها یا قطرههای بینی ضد آلرژی با پوشش بینی و چشم مانع اثر عامل آلرژیزا میشوند.
- همچنین در موارد مقاوم از اسپریهای بینی کرومولین سدیم استفاده میشود که با جلوگیری از آزاد شدن هیستامین در بدن از بروز علائم آلرژی ممانعت میکند. اگر گرفتگی بینی باعثناراحتی چندانی نشود، قرص یا اسپریهای ضداحتقان خیلی مفید نیستند.
- نوشیدن مایعات عوارض حساسیتهای تنفسی فصلی را کاهش میدهد.
- نگهداری گلدانهای کوچک در فضای منزل، پر پرندگان خانگی و نگهداری حیواناتی مانند جوجه، اردک، گربه، سگ و غیره در محیط زندگی، افراد حساس به مواد آلرژیزا را با مشکل مواجه میکند.
- مهمترین راه برای درمان یا کنترل حساسیتهای فصلی، از بینبردن عامل ایجادکننده حساسیت است. اگر واکنشهای آلرژیک و ایمونولوژیک بیش از حد طبیعی، خفیف یا حتی متوسط باشند ممکن است برای درمان آن به استفاده از داروهای مختلف نیاز نباشد. یعنی متخصص برای سرکوب سیستم ایمنی برای مدتی کوتاه و از بینبردن عوارض حساسیت، دارو تجویز میکند.
- مصرف مکملهای غذایی مختلف از جمله مکمل آهن، روی، کلسیم یا… نمیتواند باعثدرمان یا حتی کنترل کامل آلرژیهای فصلی شود. البته ممکن است برخی از موادغذایی بتوانند در تشدید یا تخفیف علائم حساسیت موثر باشند اما هیچکدام از خوراکیها و عناصر نمیتوانند کاملاً باعثاز بین رفتن این بیماری شوند. از طرف دیگر ما نمیتوانیم خوراکی خاصی را معرفی کنیم و بگوییم که همه افراد مبتلا به حساسیت میتوانند با حذف آن، بیماری خود را سرکوب کنند چون ممکن است نوع حساسیت به موادغذایی از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.
- فردی که به حساسیت فصلی مبتلاست یا سابقه ابتلا به آن را دارد، باید تا میتواند دور ادویهها، غذاهای تند، بودار، خوراکیهای فرآوریشده(مانند سوسیس، کالباس و…) و غذاهای سرخکردنی را خط بکشد.
- البته به یاد داشته باشید که این غذاها اصلاً نمیتوانند عامل اولیه ابتلا به حساسیت فصلی باشند و مصرف آنها ممکن است فقط شرایط فرد مبتلا به حساسیت را بدتر و علائم حساسیتش را شدیدتر کند.
- بین خوراکیهای مختلف، مصرف میوهها و سبزیهای تازه و آب میتواند کمی عوارض حساسیت فصلی را کاهش دهد.
- ممکناست مصرف برخی میوهها مانند کیوی یا برخی از صیفیها مانند بادمجان یا گوجهفرنگی باعثتشدید واکنشهای آلرژیک شود. البته این موضوع به حساسیتهای فردی هم مربوط است. یعنی گاهی برخی مبتلایان به حساسیت فصلی اصلا به میوه یا صیفیهایی که نام بردیم، حساسیت نداشته باشند یا برخی مبتلایان به میوههای بیشتری واکنش نشان دهند.
- آزمونهای حذف موادغذایی از سادهترین راههای کنترل و درمان حساسیت فصلی در افرادی است که برای اولینبار به این بیماری مبتلا شدهاند. یعنی این افراد باید هر روز یکی از خوراکیهای فصلی موجود در برنامهغذاییشان را حذف کنند تا به نتیجه موردنظر که همان شناسایی خوراکی آلرژن است، دست پیدا کنند.
- اگر فردی برای اولینبار غذاهای دریایی مانند ماهی یا میگو مصرف کند یا پس از سالها این غذاها را بخورد، ممکن است به آنها حساسیت نشان دهد یا علائم حساسیت او شدیدتر شود، بنابراین این گروه از افراد باید ماهی یا میگو را برای مدتی از برنامهغذاییشان حذف کنند تا شرایط شان بهبود یابد.
به نقل از پایگاه اطلاع رسانی سازمان نظام پرستاری، ۱۰ قانون " ضد آلرژی " به شرح زیر است:
۱ - استفاده از رژیم غذایی محتوی ویتامینهای گروه C، B و K
۲ - اجتناب از مصرف غذاهایی که دارای " رایحههای طبیعی " هستند. در میان موادی که در این گروه جای میگیرند میتوان به عسل و گرده گلها اشاره کرد.
۳ - عدم استفاده از دارو بدون مشورت با پزشک. افرادی که از آلرژی رنج میبرند بیش از دیگران به داروهای شیمیایی حساس هستند.
۴ - عدم استعمال دخانیات و دوری جستن از محیطهای ویژه افراد سیگاری، چرا که مخاطهای بینی و چشم میتوانند تحریک شوند.
۵ - خوابیدن حداقل ۸ ساعت در شب
۶ - تغذیه حداقل سه نوبت در روز
۷ - استراحت و دور شدن از کار حداقل به مدت یک ربع ساعت در زمانی که فرد احساس خستگی میکند.
۸ - انجام فعالیتهای فیزیکی هفتگی
۹ - رسیدگی به کارهای شخصی در اوقات فراغت
۱۰- عدم مبارزه با احساسات شخصی و بروز دادن احساسات در برقراری ارتباط با دیگران. درحقیقت احساسات سرکوب شده، استرسهای روحی و جسمی، زندگی بی نظم و.. فاکتورهایی هستند که سیستم ایمنی را خلع سلاح میکنند و موجب نفوذ بیشتر آلرژی میشوند.