چگونه از مشکلات خود شکلات بسازیم؟!
در سال ۱۳۵۱ در شهر همدان متولد شدم. پدرم کشاورز و مادرم خانه دار است. به دلیل شغل پدری، از دوران کودکی کشاورزی کرده و از ۷ سالگی کاسب بوده ام.
به گزارش افکارنیوز، وقتی از کودکان پرسیده می شود در آینده می خواهند چه کاره شوند با اطمینان پاسخ می دهند: دکتر، مهندس و یا خلبان. تقصیر بچه ها نیست که افکار یکنواخت و غالبی دارند. اغلب آنها تحت تاثیر الگوهای شغلی هستند که والدین به آنها معرفی می کنند. در این میان کارآفرین بودن حلقه مفقوده ای است که والدین و کودکان صرفنظر از وجود آن به دنباله روی صرف رو می آورند و سعی می کنند در بین راه حل های متعددی که می توان از طریق آن آینده مالی خود را تامین کنند یک سری از مشاغل تکراری را انتخاب کنند. پس از این تصمیم گیری هر لحظه این دغدغه را دارند که اگر با
وجود رقابت در این نوع مشاغل، موقعیت شغلی خود را از دست دهند چگونه باید از پس هزینه های زندگی بربیایند. آنچه در ادامه می خوانید صحبت های عارف رضایی، کارآفرین نمونه ملی است که در آن شیوه های کاربردی کارآفرین شدن و خلاق شدن شرح داده شده است.
والدین چگونه می توانند فرزندان کارآفرین تربیت کنند؟
آنچه اهمیت دارد مواجه کردن بچه ها با مشکلات و لذت حل مشکل را به آنها تفهیم کردن است که باعثمی شود بچه ها به فکر فرو بروند. در حال حاضر منابع بسیاری وجود دارد که می توانیم به بچه ها معرفی کنیم تا یاد بگیرند که حتی از یک روزنامه ای که گوشه خانه افتاده است هم نگذرند. این باعثمی شود ذهن شان کنکاشگر بار بیاید. والدین می توانند یک دفترچه اختراعات به فرزندان شان بدهند تا ایده هایی که برای حل مشکلات جامعه یا دغدغه های خودشان به ذهن شان می رسد را در آن یادداشت کنند. آنها سعی کنند برای تحریک بچه ها به دادن پیشنهادات بهتر و کاربردی تر، بین فرزندان شان رقابت ایجاد کنند. آن وقت به
هر کدام که ایده بهتری پیشنهاد داد پاداش بدهند.
مهمترین حسن کارآفرین بودن برای فرزندان چیست؟
اگر افراد به خصوص نوجوانان و جوانان ذهن خلاق و کارآفرین داشته باشند، برای ورود به بازار کار مدام به خود تلقین نمی کنند که من باید پارتی داشته باشم. در نتیجه در سایر مراحل زندگی به وجود دیگران وابسته و متکی نمی شوند. آنها با کارآفرینی به مرحله ای می رسند که علاوه بر خودشان برای اطرافیان شان نیز فرصت شغلی ایجاد می کنند.
بهترین زمان برای آموزش کارآفرینی چه سنی است؟
از زمانی که کودک شروع به یادگیری می کند این توانایی را دارد که برای حل مسئله خلاقیت به خرج دهد. در گذشته امکانات خیلی کم بود و به تناسب آن اطلاعات و مهارت بچه ها نیز کمتر از حالا بود. الان وقتی کنترل تلویزیون را به دست بچه ۱۸ ماهه می دهید اول دکمه کنترل را فشار می دهد و بعد به صفحه تلویزیون نگاه می کند. به همین دلیل است که توصیه می کنم از همان ابتدا به کودکان یاد بدهید که خلاقیت به خرج دهند.
کارآفرین بودن تحصیلات می خواهد؟ یا اینکه افراد بی سواد و کم سواد هم می توانند کارآفرین شوند؟
تحصیلات تاثیری ندارد اما اثر آن را هم منفی نمی کنم. آنچه اهمیت دارد تجربه و دانش فرد است که ممکن است از راهی غیر از تحصیل در مدارس و دانشگاه ها به دست آورده باشد. خود من تا سوم راهنمایی بیشتر درس نخواندم اما به عنوان کارآفرین برتر ملی در بهترین دانشگاه های مطرح اول ایران کارآفرینی درس می دهم. به عقیده من در کارآفرینی ایمان به توانستن مهمتر از داشتن تحصیلات عالی است.
آیا کارآفرین بیکار هم وجود دارد؟
کارآفرین یعنی کسی که همزمان چندین و چند کار دارد و به نوعی از پرکارترین مردم جامعه است. البته این طور برداشت نکنید که هر کسی پرکار و چند شغله بود کارآفرین است. کارآفرین بودن مشخصه هایی دارد که از بین آنها می توان به این موضوع اشاره کرد که کارآفرین واقعی نه تنها برای خودش بلکه برای اطرافیان و سایر افراد جامعه نیز فرصت کاری ایجاد می کند. این افراد طرفداران زیادی دارند و اغلب از سوی مردم الگو شناخته می شود. بدین ترتیب با جرات می توان گفت که هیچ کارآفرینی هیچ گاه بیکار نمی شود.
با این حساب درآمدتان هم باید سکه باشد؛ آیا کارآفرین بودن لزوماً با پولدار بودن ارتباط دارد یا اینکه کارآفرین بی پول هم پیدا می شود؟
این موضوع بستگی به مسائل دیگری هم دارد، مانند طرز تفکر کارآفرین. بعضی از کارآفرینان خصوصاً کارآفرینان اجتماعی اصولاً به کسب درآمد فکر نمی کنند و فقط دغدغه کارآفرینی دارند، اینها خیران کارآفرین هستند.
والدین چگونه می توانند نوجوانان و جوانان خود را به کارآفرینی تشویق کنند؟
متاسفانه بچه های ما خودشان را باور ندارند. با وجود اینکه اغلب آنها حداقل لیسانسه هستند فکر می کنند چون پول و پارتی ندارند باید در یک شرکت یا اداره ای استخدام شوند و با یک درآمد بخور و نمیر زندگی خود را سر کنند. این تفکرات تورهایی است که آنها برای گرفتار کردن خودشان می بافند و با این کار جلوی پیشرفت خودشان را می گیرند. کافی است یک دفترچه یادداشت به آنها بدهید و به آنها کمک کنید که داشته هایشان را بنویسند. به یاد داشته باشید که این داشته ها فقط به پول ختم نمی شود. داشته می تواند اعتباری باشد که فرزندتان پیش عمویش دارد. مثلاً عموی من در بازار مغازه لوازم الکترونیکی دارد
پس می تواند یک کالایی را به من معرفی کند که من به عنوان ویزیتور آن را بفروشم یا اینکه می تواند ۱۰ میلیون تومان به من قرض دهد تا با کمک آن برای کارم سرمایه بخرم. شما فقط باید به آنها کمک کنید که داشته های خود را پیدا کنند و آنها را مانند تکه های پازل کنار هم قرار دهند. آن زمان است که آنها می توانند از دل این روابط فرصت های شغلی مناسبی پیدا کنند.
نشانه های کارآفرین بودن از کی خودش را نشان می دهد. چه عاملی باعثمی شود که یک فرد کارآفرین شود؟
کارآفرین شدن با یک اتفاق غیرمنتظره آغاز می شود. یکی از تکان دهنده ترین خاطره ای که باعثشد من به این سمت و سو کشیده شوم اتفاقی بود که با وجود گذشت بیش از ۳۰ سال هنوز هم آن را به یاد دارم. سال سوم دبستان بودم که موقع بازی فوتبال، کار به زدن پنالتی کشید. تیم حریف یک فرد قد بلند را به عنوان دروازه بان انتخاب کرد. در حالی که من قد کوتاه ترین بازیکن تیم بودم معلم مان آقای امینی رو به من گفت: عارف تو پنالتی را بزن. گفتم: نمی توانم. گفت: بزن حتماً می توانی. من هم چند بار این جمله را با خودم تکرار کردم و ضربه پنالتی را زدم. از قضا این توپ ما قل خورد و وارد دروازه شد. این اتفاق باعثشد
که به این نتیجه برسم که هر چیزی را آدم بخواهد می شود و اگر هر چیزی را بخواهد ولی نشود، باید مطمئن باشد که راه را درست انتخاب نکرده است یا به اندازه کافی تلاش نکرده است.
آیا والدین برای اینکه بچه های کارآفرین داشته باشند خودشان نیز لزوماً باید کارآفرین باشند؟
خیر. مهم این است که والدین در هر شرایطی اجازه دهند ذهن خلاق فرزندان شان بارور شود. حتی اگر خودشان اطلاعات زیادی ندارند هم، این فرصت را فراهم کنند که بچه اطلاعات متعددی کسب کنند. البته در راستای علایق بچه نه اینکه بچه را از مسیر دستیابی به علایقش منحرف کنند و به سمتی ببرند که خودشان می خواهند. والدین باید توجه داشته باشند که فرزندشان در هر مرحله ای به چه امکاناتی نیاز واقعی دارد و آن امکانات را در اختیارش قرار دهند تا او خودش راه درست را پیدا کند.
والدین برای کارآفرین ساختن فرزندان شان از انجام چه کارهایی باید خودداری کنند؟
آنها نباید مانع پرورش افکار خلاقانه در فرزندان شان شوند. پیش بینی موانع و برنامه ریزی برای رفع آنها از سوی والدین، ذهن بچه را فلج و تنبل می کند. مثلاً والدین فرزندان را به اردو می فرستند با این تصور که فرزندان شان یک روز زندگی در طبیعت را تجربه کنند، اما برای آسایش فرزندان یکسری امکانات مانند پول و خوراکی را از قبل آماده می کنند. بچه ها هم طبق برنامه ریزی قبلی مسئولین اردو می روند یکجایی می نشینند و غذایی می خورند و بر می گردند. مطمئناً اسم این رفت و آمد اردو نیست. اردو برای آن است که بچه ها یک روز را به تمام معنا در طبیعت بگذرانند. اگر می خواهند استراحت کنند خودشان
چادر بزنند، یکی میخ را بکوبد یکی آتش روشن کند و غذا بپزد. خلاصه به گونه ای که بتوانند معنای واقعی زندگی در طبیعت را بفهمند نه اینکه همه چیز از قبل برایشان آماده شود. از این رو است که توصیه می کنم والدین گاهی فرزندان را به حال خودشان بگذارند و به آنها فرصت دهند که برای حل مشکلات خلاقیت به خرج دهند. بچه ها باید یاد بگیرند که برای عبور از هر اتفاقی یک ایده خوب بسازند و از مشکلات شکلات بسازند مانند شیرینی زدن آن گل بیاد ماندنی برای بنده در ۹ سالگی که برایم تاریخی شد.
رويش/ شماره هفتم/ فروردين ماه ۹۲/ روژين نيك نام/ صفحه ۸۶