تبلیغات
کد خبر: ۲۳۳۲۴۹

۱ + ۱۰ راهکار برقراری یک ارتباط ماندگار

دکتر مریم بیات، روانشناس توضیح داده است که برای یک گفتگو و داشتن رابطه صحیح باید چه اصولی را رعایت کنیم.

به گزارش افکارنیوز، «تو همیشه همین طوری بودی»، «چرا به من دروغ گفتی؟»، «من تحصیلاتم از تو بیشتر است پس باید به حرفم گوش بدهی» و… اینها جملاتی است که اگر در رابطه بین دو نفر زیاد به گوش برسد باید برای تداوم این رابطه نگران بود. اگر ما نتوانیم با همدیگر درست «گفتگو کنیم» و مراقب رفتارمان با یکدیگر نباشیم، ممکن است رابطه های ما دچار مشکل شود؛ چه روابط خانوادگی، چه شغلی و چه دوستانه. دکتر مریم بیات، روانشناس توضیح داده است که برای یک گفتگو و داشتن رابطه صحیح باید چه اصولی را رعایت کنیم.

قضاوت نکنیم

قضاوت یعنی با دیدن رفتاری خاص یا شنیدن حرفی از یک نفر به او برچسب بزنیم و برداشت هایی شخصی و قاطعانه داشته باشیم. بهتر است برداشتی را که از صحبت ها و رفتار افراد می کنیم به عنوان یک فرض که می تواند تایید یا رد شود در نظر بگیریم. اگر در یک رابطه نسبت به دیگران قضاوت کنیم ناخودآگاه از زاویه همان قضاوت ها به قضایا می نگریم و همین قضاوت های زود هنگام می توانند منجر به انتقاد، سرزنش و متهم کردن طرف مقابل شوند. البته برای تنظیم روابط گاهی ناچاریم در مورد افراد قضاوت هایی داشته باشیم اما بهتر است تا حدامکان قضاوت را به تاخیر بیندازیم تا بتوانیم نتیجه درستی بگیریم.

خوب گوش کنیم

باید توانایی خوب گوش کردن را در خود تقویت کنیم. هنگامی که مشغول گوش دادن به حرف های دیگران هستیم نباید مشغول کار دیگری باشیم. دست کشیدن از کار هنگام شنیدن سخنان دیگری این پیام را به او منتقل می کند که حضور و حواسمان کاملاً در اختیار اوست. اگر نمی توانیم فعالیت را متوقف کنیم باید از طرف مقابل بخواهیم لحظه ای صبر کند و بعد از تمام شدن کارمان با دقت به حرف هایش گوش کنیم. داشتن تماس چشمی به خصوص هنگام گفتگو با کودکان و نوجوانان اهمیت زیادی دارد. در نظر بگیرید مشغول صحبت با شخصی هستید و او همزمان با کامپیوتر کار می کند و در عین حال می گوید حواسش به شما هم هست. بعد از چند دقیقه ناخودآگاه احساس نارضایتی به شما دست می دهد. در این حالت یا اعتراض می کنید که حواس تو به من نیست یا ترجیح می دهید صحبت را تمام کنید. بنابراین وقتی از کسی می خواهیم به حرف ما خوب گوش کند؛ یعنی اینکه «زمانی که صحبت می کنم در اختیار من باش!» در مورد دیگران هم این موضوع صدق می کند.

تنها از زاویه دید خودمان به مسائل ننگریم

در مواجهه با مسائل ناراحت کننده می توانیم خودمان را لحظه ای جای طرف مقابل بگذاریم و با خودمان بگوییم اگر من در موقعیت او قرار داشتم چه رفتاری می کردم؟ زاویه دید افراد بسته به موقعیت و جایگاه شان متفاوت است. هر کسی در برخورد با مسائل، بیشتر به آن قسمتی توجه می کند که از نظر خودش درست است. بنابراین اگر زاویه دیدمان را تغییر دهیم می بینیم که موضع طرف مقابل شاید خیلی از نظر ما مردود نباشد؛ برای مثال دید ما درباره مسائل هنگامی که از زاویه دید یک بزرگسال به رفتار نوجوانان نگاه می کنیم نسبت به زمانی که از دید خود آنها به آن رفتار نگاه می کنیم تفاوت های زیادی خواهد داشت.

زود نظر ندهیم

هنگامی که در حال گوش دادن به درد دل های کسی هستیم بهتر است ابتدا هیچ نظر و توضیحی ندهیم اما در صورت لزوم می توانیم سوال کنیم. یکی از راه های گوش دادن فعال این است که با سوال کردن به جواب هایی که برای روشن شدن قضیه لازم است برسیم؛ برای مثال بپرسیم «بعدش چی شد؟» یا «الان می خوای چی کار کنی؟» چنین سوال هایی باعثمی شود ذهن طرف مقابل هم بازتر شود و به بعضی نکات که بسیار کمک کننده اند پی ببرد. با خوب گوش دادن بدون هیچ صحبت و نظر خاصی به طرف مقابل آرامش می دهیم و او می تواند بدون هیچ بحثو جدلی به نتایج خوبی برسد. نباید بلافاصله نظر دادن یا قضاوت و سرزنش کردن را آغاز کنیم. حداقل تا زمانی که اطلاعات کامل را کسب نکرده ایم، بهتر است با سوال کردن اطلاعاتی را که لازم است به دست بیاوریم.

درست مشاهده کنیم

باید در رفتارها و انتخاب های دیگران دقت کنیم و به علایق و سلایق آنها پی ببریم؛ به عنوان مثال اگر بتوانیم برای بعضی افراد شنونده خوبی باشیم آنها نیز می توانند رابطه خیلی خوبی با ما برقرار کنند. بعضی افراد با گرفتن تایید و اعتماد به نفس از طرف مقابل دلگرم می شوند. بعضی دیگر به ابراز محبت نیاز دارند. باید به نیازهای افراد توجه کنیم و به آنها پاسخ دهیم.

بی جهت انتقاد و سرزنش نکنیم

در بسیاری مواقع دیگران از ما می خواهند در مورد کارهایشان نظر بدهیم یا خود ما مجبور می شویم این کار را انجام دهیم. در این هنگام صحبت ها و نظرات ما نباید توام با سرزنش و عبارت های تند باشد چرا که در این شرایط معمولاً طرف مقابل در موضع دفاعی قرار می گیرد. انتقاد و سرزنش تند به منزله حمله به طرف مقابل محسوب می شود و همه افراد هنگام حمله از خود دفاع می کنند. شاید قصد ما این باشد که به طرف مقابل گوشزد کنیم که فلان جا اشتباه کرده؛ اما اگر آن را به تندی بیان کنیم او به جای تامل و فکر کردن درباره نظر ما، در صدد توجیه کار خود بر می آید و سعی می کند ثابت کند شایسته این گونه انتقاد و سرزنش نیست.

زمان مناسبی را در نظر بگیریم

هنگامی که می خواهیم درباره مسئله مهمی حرف بزنیم باید زمان مناسبی را برای مطرح کردن آن انتخاب کنیم. معمولاً افراد مسائل مهم را در زمان مناسبی مطرح نمی کنند؛ برای مثال گاهی زمان آن را بسیار به تعویق می اندازند یا در موقعیت نامناسبی که تحت هیجان خاصی هستند مثل هنگام عصبانیت باب صحبت را می گشایند. در این شرایط فرد کمترین کنترل را روی خود دارد. اکثر افراد در زمان خشم نمی توانند حتی لحن صدای خود را کنترل کنند؛ پس نمی توان از آنها انتظار داشت مواردی را مثل سرزنش، انتقاد و قضاوت نکردن رعایت کنند. هنگام عصبانیت بهتر است سعی کنیم در مورد مسائل جدی نظر ندهیم و اگر کسی خواست با ما در مورد چنین مسائلی صحبت کند بگوییم «بهتر است بماند برای زمانی که عصبانیتم رفع شد.» همچنین اگر می بینیم کسی عصبانی است بهتر است تا فروکش نشدن عصبانیت او برای صحبت کردن مسائل جدی سراغش نرویم. اگر هم متوجه عصبانیت خود نیست به او گوشزد کنیم که «وقتی آرام تر شدی مفصل صحبت می کنیم.»

از جانب خود صحبت کنیم

اگر دیگران کار اشتباهی انجام دادند، بهتر است به جای سرزنش دیگران، نظر و دیدگاه خودمان را بیان کنیم؛ مثلاً به جای اینکه بگوییم «فلان کار تو اشتباه بود» بگوییم «من اگر به جای تو بودم این کار را می کردم». در اینجا بیان ما طرف مقابل را زیر سوال نمی برد و واکنش دفاعی در او به وجود نمی آورد. طرف مقابل درباره آن فکر می کند و گفتگو ادامه می یابد. برعکس، انتقاد و سرزنش عجولانه سبب قطع گفتگو و تبادل نظر می شود چرا که طرف مقابل درصدد توجیه بر می آید و ما هم روی موضع خود پافشاری می کنیم. در نتیجه او از بحثو گفتگو فرار می کند و ارتباط، بدون هیچ اتفاق مثبتی قطع می شود. بنابراین بهتر است از بیان جمله های امری هم خودداری کنیم؛ به جای «تو باید این گونه باشی» بگوییم «من دوست دارم تو این گونه باشی».

از پذیرفتن اشتباه و عذرخواهی نترسیم

افراد گمان می کنند اگر بپذیرند که اشتباه عمل کرده اند در رابطه ضرر می کنند و وجهه و اعتبارشان زیر سوال می رود. اگر خودمان پیش دستی کنیم و اشتباهاتمان را بپذیریم بسیاری از واکنش ها و کشمکش ها تعدیل می شوند. اگر در ارتباط خود این گونه عمل کرده باشیم هنگامی که قصد انتقاد کردن از طرف مقابل را داریم، پذیرش او نیز بالاتر خواهد بود؛ چون ما را فرد منصفی می بیند.

از کلماتی مانند همیشه و هرگز استفاده نکنیم

هنگامی که از دست کسی عصبانی هستیم، اگر به طرف مقابل می گوییم «تو همیشه این گونه رفتار می کنی» بار کلمه همیشه روی منظور اصلی ما که رفتار طرف مقابل است سنگینی می کند و به جای توجه به موضوع اصلی ناخودآگاه وارد این بازی می شویم که همیشه، هرگز و هیچ وقت را اثبات یا انکار کنیم؛ برای مثال طرف مقابل می گوید «من کی همیشه این جوری بودم». بنابراین بهتر است از عبارت هایی مثل «بعضی مواقع»، «گاهی» و «کم پیش می آید» استفاده کنیم.

انعطاف پذیر باشیم

بعضی از ما در ارتباطات خود انعطاف پذیر نیستیم و اصرار داریم شیوه ثابتی را در مورد همه آدم ها به کار ببریم. انسان ها از نظر ویژگی های شخصیتی تفاوت های زیادی با هم دارند؛ بنابراین اگر در برقراری ارتباط با همه افراد به یک شیوه برخور کنیم حتماً شکست خواهیم خورد. ممکن است با این شیوه با یک یا چند نفر بتوانیم رابطه خوبی برقرار کنیم اما در مورد افراد دیگر این چنین نخواهد بود. در مورد بعضی از افراد اگر موفق به برقراری رابطه ای صحیح نشویم می توانیم به طور کلی رابطه را با آنها قطع کنیم ولی در روابط کاری و خانوادگی نمی توانیم به راحتی چنین کاری را انجام دهیم. در صورتی که نتوانیم کیفیت رابطه خود با این افراد را بهبود ببخشیم با مشکل مواجه می شویم. بنابراین فراموش نکنیم که شیوه های مختلفی برای برقراری ارتباط وجود دارد و باید برای هر فردی با توجه به ویژگی های او شیوه متناسبی را به کار برد.

دو اصل حیاتی

اعتماد: یک رابطه خوب در نخستین گام باید بر پایه اعتماد طرفین ایجاد شده باشد. آنچه اعتماد را خدشه دار می کند پنهان کاری و نداشتن صداقت است.

برابری: در یک رابطه هر دو نفر باید با هم برابر باشند. اگر از ابتدا، یک طرف رابطه احساس کند درک و جایگاه بالاتری نسبت به طرف مقابل دارد، کیفیت رابطه به تدریج و به طور نامحسوس کاهش خواهد یافت.

تندرستي/ شماره ۱۰۱/ ۲۲ فروردين ماه ۹۲/ زينب رئوفي/ صفحه ۳۰

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات