تبلیغات
کد خبر: ۲۳۶۲۳

اهداف سوره آل عمران

سوره آل عمران یاد آور طبقات و رده هائی از انسانها است که خداوند متعال آنها را از میان جامعه بشری گزینش و انتخاب کرده است، و اینان عبارتند از: آدم، نوح، آل ابراهیم و آل عمران.


گروه معارف «خبرگزاری دانشجو»؛ سراسر آیات سوره آل عمران مدنی است، و به اتفاق آراء دارای دویست(۲۰۰) آیه می‌باشد؛ یکی از مشخصات بارز این سوره - که در قریب به پنجاه آیه(یعنی ایه ۱۲۱ تا ۱۶۵) جلب نظر می‌کند.

عبارت است از توصیف غزوه احد، و ثبت و ضبط رویدادهای مربوط به آن، و ارائه درسها وعبرتها در لابلای آن. به دنبال توصیف از غزوه احد، بیان و گزارشی راجع به فضیلت شهادت و منزلت شهداء در پیشگاه پروردگار - طی آیاتی – جلب نظر می‌کند، و قضیه و داستانی از غزوه " حمراء الاسد " و دعوت مردم به صبر و ثبات و پایداری نیز ضمن آیاتی از این سوره مطرح شده است.

در پایان سوره تصویر و تابلوی جالبی از دعاء مومنین و استجابت این دعا از سوی پروردگار جهان ترسیم گردیده است.

در سوره مورد بحث، از عمران طی دو آیه - که در کنار هم قرار گرفته اند - یاد شده است بدینصورت:
" اِنَّ اللهَ اصطَفی آدَمَ وَ نُوحاً وَ آلَ اِِبراهیمَ وَ آلَ عِمرانَ عَلَی العالَمینَ. ذُرِیةً بَعضُها مِن بَعضٍ وَ اللهُ سَمیعٌ عَلیمٌ. اِذ قالَتِ امرَأةُ عِمرانَ رَبِّ اِنّی نَذَرتُ لَکَ ما فی بَطنی مُحَرَّراً فَتَقَبَّل مِنی اِنَّکَ اَنتَ السَّمیعُ العَلیمُ(آل عمران: ۳۳،۳۵)

خداوند، آدم ابوالبشر و نوح و آل ابراهیم و آل عمران را بر جهانیان برتری داد، خاندان و دودمانی که برخی از برخی دیگر نشأت گرفته و با هم دارای پیوند و ارتباط بودند، و خداوند، شنوای دانا است. آنگاه که همسرعمران اظهار کرد: پروردگارا آنچه در شکم و رحم دارم نذر تو کرده ام که به عنوان خدمتگزار خانه تو انجام وظیفه کند، پس این نذر را از من بپذیر که تو شنوای دانائی.

عمران کیست؟

گروهی از مفسران برآنند:

آل عمران – که این سوره بدان نامبردار است - عنوان " عمران " در آن عبارت از عمران، پدر موسی می‌باشد؛ لکن بهتر آن است بگوئیم: وی، عمران، پدر مریم(سلام الله علیها) است؛ و طبق گفته رُوات و مورخین میان عمران، فاصله زمانی دور و درازی وجود دارد.

آنگاه که به سوره سوم قرآن کریم، یعنی سوره " آل عمران " مراجعه می‌کنیم، و از آغار تا پایان آنرا از نظر می‌گذرانیم مطلب جالب و یا مهمی - که به ویژه مربوط به موسی وهارون(علیهما السلام) باشد - در آن نمی بینیم؛ لکن نمودارترین و چشمگیرترین ابعاد و جهات این سوره عبارت از یک گزارش مبسوط و گسترده ای است که به عیسی(علیه السلام) و مادر او ارتباط دارد. همین نکته است که ما را بر آن می‌دارد موافقت خود را با رای و نظریه پاره ای از مفسرین اعلام کنیم. مبنی بر اینکه " عمران " - که ضمن این سوره از او یاد شده است - عبارت از " عمران "، پدر مریم است، نه " عمران " پدر موسی و هارون(علیهما السلام).

پس سوره آل عمران یاد آور طبقات و رده هائی از انسانها است که خداوند متعال آنها را از میان جامعه بشری گزینش و انتخاب کرده است، و اینان عبارتند از: آدم، نوح، آل ابراهیم و آل عمران.

هدف این است که انتخاب و اصطفاء عیسی(علیه السلام) و مادرش به سان انتخاب دیگران نیست. خداوند متعال در اینجا هشدار می‌دهد: خوارق عادات و حوادثشگفت آور و معجزاتی که به دست عیسی(علیه السلام) ظهور کرده، و مردم آنرا دلیل بر نبوت و یا الوهیت و یا حلول خداوند در او تصور کرده اند را نباید جز به عنوان اثری از آثار تکریم الهی به چیز دیگری تلقی کرد، یعنی سنت الهی در جهان بر این اصل قرار گرفته است که این آثار و پدیده های خارق‌العاده به دست انبیاء و مرسلین ظاهر گردد.

مطلبی که این حقیقت را تایید می‌کند این است که خداوند متعال انتخاب آل عمران را بدین صورت گزارش می‌فرماید:

" … وَاللهُ سَمیعٌ عَلیمٌ. اِذ قالَتِ امرَأَةُ عِمرانَ اِنّی نَذَرتَ لَکَ ما فی بَطنی مُحَرَّراً… "
و درباره انتخاب و اصطفاء مریم(سلام الله علیها) می‌فرماید:

" وَ اِذ قالَتِ المَلائکَةُ یا مَریمُ اِنَّ اللهَ اصطَفاکِ وَ طَهِّرکِ وَ اصطَفاکِ عَلی نِساءِ العالَمینَ. "(آل عمران " ۴۲)
و آنگاه که فرشتگان گفتند: ای مریم! خداوند بدون تردید ترا برگزیده و ترا پاکیزه ساخته، و با گزینش تو از میان جامعه، ترا بر تمام زنان جهان به ویژه سرافراز ساخته است.

و بدینصورت می‌بینیم مساله انتخاب آل عمران به گونه ای مجمل و فشرده در آغاز این سوره - ضمن یاد کردن از کسانی که خداوند آنها را گزین کرده است - مطرح شده، و آنگاه انتخاب و گزینش مریم از میان همه عالم، ویژگی او مورد گفتگو قرار گرفته است.

سرانجام پس از گذر بر این مطالب نتیجه می‌گیریم، عمران در سوره " آل عمران " عبارت از پدر مریم(سلام الله علیها) می‌باشد، و پدر موسی و هارون که او هم " عمران " نام داشت در این سوره مورد نظر نیست.
۲ - اهداف و مقاصد سوره آل عمران:

همانطور که اشاره شد، سراسر آیات سوره " آل عمران "، مدنی است، اما نباید آنرا ازسوره های نخستینی دانست که در مدینه نازل شدند، چرا که این سوره پس از گذر مدتی طولانی - که مسلمین طی این مدت در مدینه به سر بردند - نازل گردید. ضمن همین مدت طولانی بود که رویدادهای مربوط به فتح و پیروزی و یا هزیمت و شکست مسلمین، دگرگونی مطلوبی در حالاتشان به ارمغان آورده، و اوضاع را متحول ساخت. مسلمین آشکار با اهل کتاب حشر و نشر داشتند و میان آنها در زمینه دعوت اسلامی و احکام و تعالیم اسلام منازعات و احتجاجاتی جریان یافت.

در سوره آل عمران - همانطور که در آغاز امر یادآوری شد - از غزوات " بدر " و " احد " و " حمراء الاسد " و " بدر اخیر " که در شعبان سال چهارم هجری روی داد، سخن رفته است. سوره مزبور پس از سوره انفال نازل گردید، و در سوره انفال از بدر " نیز گفتگو شده است. پس از آن سوره احزاب نازل شد، و می‌دانیم واقعه و غزوه احزاب به سال پنجم هجری می‌پیوندد.

منبع: سايت پژوهشكده باقرالعلوم همراه با تلخيص

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات