دانستنی هایی درباره بیماری فاویسم
رنگ پریدگی یا زردی پوست، ناخنها و پلک، افزایش ضربان قلب، ضربان غیرطبیعی قلب، ادرار به رنگ تیره، احساس خستگی و کوفتگی، درد پشت یا شکم، تنفس کوتاه، خواب آلودگی و تب از علایم آنمی همولیتیک شدید هستند.
فاويسم (نقص آنزيمG۶DP) يك بيماري ارثي است كه توسط كروموزم X منتقل ميشود.
به گزارش ایسنا، فاویسم یا کمبود آنزیم G۶PD در انسان یک اختلال ژنتیکی است که بیشتر از ۶۰۰ میلیون نفر در جهان به آن مبتلا هستند. بیشتر مبتلایان از بیماری خود آگاه نبوده و یا نمیدانند چگونه از آن پیشگیری کنند.
پسران از مادر و دختران از یک یا هر دو والدین فاویسم را به ارثمیبرند. هنگامی که این نقیصه در یک کروموزم X وجود داشته باشد، علائم در دختران ملایمتر خواهد بود. اما اگر هر دو کروموزم مبتلا باشند، علائمی مانند پسران بروز خواهد کرد. این آنزیم در تمامی سلولهای بدن وجود داشته و در متابولیسم قندها دخیل است.
عدم وجود یا کمبود این آنزیم در گلبول قرمز مانع از احیا گلوتاتیون در سلول میشود که میتواند باعثعدم محافظت گلبولهای قرمز در مقابل استرسهای اکسیداتیو مانند رادیکالهای آزاد و عفونتها شود و در نهایت منجر به آسیب دیدگی دیواره گلبول قرمز در مقابل استرسهای اکسیداتیو مانند رادیکالهای آزاد و عفونتها شده و در نهایت منجر به آسیب دیدگی دیواره گلبول قرمز میشود. این آسیب میتواند درجات مختلفی از آنمی همولیتیک را بسته به حساسیت فرد یا شدت مواجهه بوجود آورد. بنابراین شخص مبتلا به فاویسم باید از مواردی(مانند برخی غذاها، داروها و مواد شیمیایی) که میتوانند
این عوارض را بوجود آورند، دوری کند.
علائم و نشانههای آنمی همولیتیک در انسان
این علائم میتوانند بسته به شخص از ملایم تا شدید باشند. اگر علائم خیلی شدید باشد، انتقال خون هم ضرورت پیدا میکند. تشخیص همولیز ملایم سخت است و علائم مشخصی ندارد و فقط کم خونی ملایم میدهد. در مواردی که مشکلات زمینهای دیگر مانند بیماریهای قلبی و عروقی، کلیوی، چشمی یا کبدی وجود داشته باشد یا در سنین مستعدتر مانند دوران نوزادی، بلوغ و پیری علائم آن میتواند شدیدتر باشد. بیماری نهفته میتواند در برخورد با استرسهای اکسیداتیو مانند مواجهه با داروها یا مواد غذایی حساسیتزا و یا عفونتها بروز کند.
علائم آنمی همولیتیک شدید
رنگ پریدگی یا زردی پوست، ناخنها و پلک، افزایش ضربان قلب، ضربان غیرطبیعی قلب، ادرار به رنگ تیره، احساس خستگی و کوفتگی، درد پشت یا شکم، تنفس کوتاه، خواب آلودگی و تب از علایم آنمی همولیتیک شدید هستند.
غذاها، گیاهان و موادی که نباید مصرف شوند
- خانواده نخودیان(لگومینوزه): باقلا، انواع لوبیا، سویا و انواع افزودنیهای غذایی که سویا در آنها وجود دارد. انواع نخود، عدس، گیاه خرنوب، کهور و …
- سولفیتها و غذاهای شامل آنها: سولفیتها بطور وسیعی در انواع مواد غذایی مصرف میشوند، بنابراین باید برچسب مواد غذایی را برای بررسی وجود آنها مورد توجه قرار داد.
- منتول و مواد غذایی و فرآوردههای بهداشتی شامل آن: مشکل بتوان خمیردندان، آبنبات، خوشبوکننده دهان و یا دهان شویههایی را پیدا کرد که در آن منتول بکار نرفته باشد. بنابراین باید احتیاط لازم را به کار برد. عصاره نعناع طبیعی منع مصرف ندارد.
- رنگهای خوراکی مصنوعی، حنا، نفتالین و نوشابههای الکلی نیز منع مصرف دارند.
- اسيد اسكوربيك: در برخي مواد ويتامينها اضافه ميشود كه دوز بالاي آن ميتواند مشكل ساز باشد.