علایم کمبود ویتامین B۱۲ + درمان
تحقیقات انجام شده نشان می دهند که مصرف زیاد دخانیات و حتی بسیاری از داروها، باعثکمبود B۱۲ شده و تاثیر سوئی بر فعالیت بسیاری از آنزیم های بدن می گذارد.
به گزارش افکارنیوز، علائم کمبود ویتامین B۱۲ در همه افراد به صورت یکسان بروز نمی کند ممکن است که شما و نزدیکترین دوست تان هر دو به این مشکل دچار باشید ولی علائم متفاوتی نشان دهید. به همین دلیل گاه تشخیص این کمبود دشوار است و ممکن است کمبود ویتامین B۱۲ شدت یافته و فرد به درمان فوری نیاز داشته باشد. حتی با وجود پیشرفت روش های تشخیص آزمایشگاهی، هنوز هم نمی توان در مورد ویتامین B۱۲ با قاطعیت سخن گفت و تحقیقات گسترده تری لازم است. علائم و نشانه های کمبود ویتامین B۱۲ در افراد مختلف متفاوت است و ذکر همه آنها به علت تنوع زیاد باعثسردرگمی می شود، اما بهتر
است که ابتدا به ناخن هایتان نگاه بیندازید. آیا ناخن هایتان شیار شیار شده اند یا حالت هلالی خود را از دست داده اند؟ همین علامت ساده خبر از کمبود ویتامین B۱۲ می دهد.
تاریخچه ویتامین B۱۲
در دهه ۱۹۵۰ دکتر توماس ادیسون نوعی کم خونی بسیار خطرناک و کشنده را معرفی کرد که در حقیقت کمبود ویتامین B۱۲ بوده است. در سال ۱۹۲۶، جورج ریچارد، ادعا کرد ۴۵ بیمار دچار کم خونی با مصرف مقدار زیادی جگر خام درمان شده اند. در سال ۱۹۳۴، عامل این نوع کم خونی خاص را کمبود یک نوع ویتامین نامیدند. در سال ۱۹۴۸ ویتامین B۱۲ خالص سازی شد. در سال ۱۹۵۶، یک شیمیدان بریتانیایی، ساختار مولکولی B۱۲ را تشریح کرد. با افزایش دانش شیمی در مورد مولکول B۱۲، کم خونی کشنده با تزریق ویتامین B۱۲ درمان شد. امروز، دانشمندان می دانند که کم خونی فقط یکی از علائم پیچیده کمبود ویتامین B۱۲ است.
تحقیقات انجام شده نشان می دهند که مصرف زیاد دخانیات و حتی بسیاری از داروها، باعثکمبود B۱۲ شده و تاثیر سوئی بر فعالیت بسیاری از آنزیم های بدن می گذارد.
کمبود ویتامین B۱۲ معمولاً در چه افرادی دیده می شود؟
کسانی که به بیماری های خود ایمنی مانند لوپوس و ام اس دچارند.
افراد سیگاری به ویژه اگر در طول روز با انواع استرس مواجه اند.
افرادی که دچار کاهش اشتها شده اند، وزن بدن شان کاهش یافته و کارایی حافظه شان افت کرده است.
افرادی که تحت جراحی های لوله گوارش و به ویژه برداشت بخشی از معده قرار گرفته اند.
افرادی که داروهایی مثل امپرازول، مت فرمین(برای دیابتی ها)، اغلب قرص های ضد افسردگی و یا انواع آنتی اسیدها مصرف می کنند.
بیمارانی که به بیماری های معده ای روده ای دچارند.
خانم هایی که دچار مشکلات بارداری شده و یا جنین داخل رحم شان بسیار بزرگ شده است.
افرادی که به اختلالات خوردن مانند بی اشتهایی یا پراشتهایی عصبی دچارند.
افراد گیاهخوار
دیگر علائم کمبود ویتامین B۱۲
علائم اولیه کمبود ویتامین B۱۲ به راحتی قابل تشخیص است. کم خونی ناشی از کمبود این ویتامین با مصرف فولیک اسید پوشانده می شود. برخی نشانه های عصبی روانی کمبود این ویتامین نیز به راحتی قابل تشخیص هستند مثلاً کمبود ویتامین B۱۲ باعثکرختی دست ها و پاها شده، و همچنین باعثکند شدن عکس العمل ها می شود، در میان این علائم، گیجی و اختلالات ذهنی، رایج هستند. افسردگی ناشی از کمبود ویتامین B۱۲ اگر درمان نشود ممکن است به برخی بیماری های روانی تبدیل شود. دیگر عوارض کمبود این ویتامین عبارت است از:
ضعف و خستگی و سردردهای خفیف
تپش قلب و مشکلات تنفسی
رنگ پریدگی
زخم های دهانی مثل آفت
خونریزی لثه ها و بافت های دهان
کاهش وزن
اسهال و یبوست
کرختی شدید انگشتان دست و پا
مشکل در راه رفتن
تغییرات خلق و خو و افسردگی
کاهش حافظه و حتی آلزایمر.
کمبود ویتامین B۱۲ و افسردگی
ویتامین های گروه B از ریزمغذی هایی هستند که می توانند تاثیری مستقیم بر خلقیات و احساس نشاط داشته باشند. این ویتامین ها در مورد سوخت و ساز بدن نیز نقش موثری دارند. ویتامین B۱۲ که نام دیگر آن کوبالامین است گاهی در اثر برخی عوامل از جمله رژیم های غذایی گیاهی، مصرف سیگار، بیماری های کبدی، بارداری و… در بدن کاهش می یابد و این کمبود عوارضی مانند کاهش وزن، کم خونی، بی اشتهایی، کاهش تمرکز، ضعیف شدن سیستم ایمنی، پرخاشگری، گیجی، بیقراری و افسردگی را در پی دارد. ویتامین B۱۲ برای شکل گیری گلبول های قرمز خون ضروری است و کمبود آن باعثبروز مشکل در انتقال و جابجایی اکسیژن می شود.
این اختلال منشاء بروز مشکلات روانی مانند افسردگی است.
درمان کمبود ویتامین B۱۲
درمان کمبود ویتامین B۱۲ با توجه به دلیل پدیدآورنده این کمبود صورت می گیرد. اگر مشکل در جذب ویتامین B۱۲ باشد، تجویز ویتامین لازم است. برای این منظور پزشک یا متخصص تغذیه به بیمار تزریق یا استفاده از قرص های ویتامین را توصیه می کند. در برخی افراد مصرف مکمل ویتامین B۱۲ برای درمان توصیه می شود. اگر در برنامه غذایی تان از محصولات غذایی حیوانی استفاده نمی کنید(گیاهخوار هستید) و به این دلیل دچار کمبود ویتامین B۱۲ شده اید، باید از طریق مصرف مکمل ها این کمبود را برطرف کنید و در کنار مکمل از قرص ویتامین B۱۲ و یا تزریق آن نیز استفاده کنید.
مواد غذایی حاوی ویتامین B۱۲
مصرف به اندازه و کافی گوشت، مرغ، غذاهای دریایی، شیر، پنیر و تخم مرغ از کمبود این ویتامین جلوگیری می کند. اگر از محصولات غذایی حیوانی استفاده نمی کنید، باید طبق نظر و توصیه متخصص تغذیه مورد درمان قرار بگیرید. اگر دچار علائم کمبود ویتامین B۱۲ شده اید وقت را تلف نکنید و هر چه سریع تر موضوع را با یک متخصص تغذیه در میان بگذارید تا بعد از انجام آزمایش خون و تعیین سطح B۱۲ خون، اقدامات درمانی لازم انجام گیرد.
دنياي سلامت/ شماره ۹۱/ ارديبهشت ماه ۹۲/ به قلم: آذين كريم زاده/ صفحه ۳۸