همهچیز درباره بازیگر توانای سینمای تجاری
سینمای تجاری و به اصطلاح سینمای بدنه، بیش از سایر عناصر سازنده فیلم، به بازیگرانی محبوب مخاطبان نیاز دارد که گیشه را تضمین کرده و محصول را به سوددهی برساند. سینمای ایران نیز کم و بیش در دوره های مختلف چهره هایی از این دست رو کرده که یکی از آنان امین حیایی است.
به گزارش افکارنیوز، امین حیایی روز ۱۹ خرداد ماه ۱۳۴۹ در تهران به دنیا آمد و پس از پایان خدمت نظام وظیفه، از طریق کلاس های بازیگری به یادگیری فنون بازیگری پرداخت. «دو همسفر» ساخته اصغر هاشمی نخستین فیلم سینمایی است که حیایی نقشی کوتاه در آن داشت. آناتومی چهره و مدل موهایی که در آن ایام مد روز بود، خیلی زود حیایی را به فیلم های جوان پسندی همچون «دو روی سکه» ساخته محمد متوسلانی و «پرتگاه» به کارگردانی بهرام ری پور کشاند که در هر دو فیلم، نقش ضد قهرمان را ایفا کرد. همزمان با آن در مجموعه پر بازیگر «آپارتمان» ساخته اصغر هاشمی حضور یافت و توجه
مخاطبان عام را برایش به ارمغان آورد.
حیایی در سال های میانی دهه ۷۰ یکی از پرکارترین بازیگران سینمای ایران لقب گرفت و فیلم هایش طیف متنوعی را، از جنگی تا ملودرام، شامل می شد. فیلم هایی مانند «حامی»، «گارد ویژه»، «هتل کارتن» و… که هیچ یک از آنها آثار موفقی چه در گیشه و چه نزد مخاطبان خاص و منتقدین سینما نبود. مهمترین شانس دوران بازیگری حیایی هم اما، در این دهه رخ داد و آن ایفای نقش اول فیلم «قرمز» به کارگردانی فریدون جیرانی بود. فیلمی جذاب و به شدت متکی بر دو بازیگر نقش اول خود که می توانست حیایی را خیلی زودتر به ستاره سینمای ایران تبدیل کند، اما فیلم در حالی که بیست دقیقه از آن هم با بازی این بازیگر
جوان فیلمبرداری شده بود به واسطه بیماری حیایی متوقف ماند و محمدرضا فروتن جایگزین او شد. اتفاق مهمی که فروتن را در جاده پیشرفت قرار داد و به موفقیتی بزرگ رساند.
«مزاحم» سومین همکاری حیایی با سیروس الوند بسیار موفق از کار درآمد و بازی شیرین حیایی کاملاً دیده شد. گریم زنانه او همراه با انعطاف بخشیدن به صدا، برگ های برنده او در این فیلم بود که در اکران نیز با موفقیت روبرو شد. وی در دهه ۸۰ نیز همچنان پرکار ظاهر شد و با بازی در فیلم های شاخصی همچون «میهمان مامان» و «کما» به تدریج خود را به عنوان بازیگری با قابلیت های بالقوه کمدی جا انداخت. او در «میهمان مامان» در نقش یک دانشجوی پزشکی ساکن خانه ای شلوغ بازی درخشانی از خود به نمایش گذاشت و کاملاً کمدی موقعیت مورد نظر مهرجویی را از کار در آورد، اما «کما» با فروش سرسام آورش توانست
حیایی را به جایگاه ستاره بودن رسانده و به یکی از گران ترین بازیگران سینمای ایران تبدیل کند. مثلت گلزار، حیایی و مهناز افشار نخستین بار در آن فیلم تشکیل شد که بار کمدی آن بر دوش امین حیایی بود. مثلثموفقی که بعدها در چند فیلم دیگر نیز تکرار شد، اما هرگز به گردپای «کما» به لحاظ گیشه نرسید. چهره حیایی را می توان مهمترین عامل موفقیت او در دوره دوم بازیگری وی به حساب آورد که کاملاً به مذاق تماشاگران خوش آمد. البته همچنان به ایفای نقش های جدی نیز ادامه داده که نمونه آن را در فیلم های سینمایی «شکلات»، «رز زرد» و «اثیری» شاهد بوده ایم. که «اثیری» از بهترین فیلم های کارنامه
کاری حیایی است که متاسفانه آن گونه که باید دیده نشد و حیایی را بیش از پیش به سمت ایفای نقش در کمدی های بعضاً سطحی سوق داد.
«نقاب» ساخته کاظم آشتیانی پور با فیلمنامه ای از پیمان قاسم خانی یکی از امتیازهای کارنامه سینمایی اوست که توفیقی یکی دو ساله، عملاً جلو موفقیت آن را گرفته و در ادامه، بیرون آمدن نسخه قاچاق کاملاً فیلم را نابود کرد. وی در نقش جوان آس و پاسی که همراه با دوست خود به بدترین شکل ممکن از زنان اخاذی می کنند، حضوری متقاعدکننده و کاملاً متفاوت را به نمایش گذاشت که حضور پارتنر توانایی به نام پارسا پیروزفر هم در ارتقای کیفیت آن، نقش چشمگیری داشت.
برای نمونه می توان به فیلم «مهمان» ساخته سعید اسدی، «سرود تولد» به کارگردانی علی قوی تن و «شارلاتان» ساخته آرش معیریان اشاره کرد که به بدترین شکل ممکن به کارنامه سینمایی او لطمه وارد آورد و حیایی را به مرور از فهرست چهره های مستعد سینمای ایران دور کرد. در این میان تلاش های او برای ایفای نقش در فیلم های بهتر هم اغلب با شکست مواجه شد و به نتیجه دلخواه نرسید.
«تله» ساخته سیروس الوند و «زن زیادی» به کارگردانی تهمینه میلانی از جمله این آثار است که حیایی امید زیادی به موفقیت آنها، به ویژه «زن زیادی» و نقش متفاوتش در آن داشت. مرد فاسدی که همسرش را به ستوه آورده و در آخر به واکنشی ناگهانی نسبت به خود وا می دارد. حیایی نقش خود را با ظرافت از کار در آورده و منفی بودنش برآمده از کلیشه های کهنه و نخ نما شده نیست، اما فیلم به واسطه لحن شعاری اش مورد توجه منتقدان و تا حدودی هم مردم قرار نگرفت و چنان که باید دیده نشد.
«شام عروسی» ساخته ابراهیم وحیدزاده یکی از نقش های بامزه حیایی است که با وجود گریمی نه چندان حرفه ای، فقط به مدد بازی خوب او دیدنی شده است. فانتزی مورد نظر وحیدزاده به خوبی در بازی حیایی متبلور شه و همین عامل برای پرفروش شدن فیلم کافی است.
«شب» ساخته رسول صدرعاملی که متاسفانه به واسطه اکران در بدترین زمان ممکن چنان که باید دیده نشد، مهمترین نقش آفرینی کارنامه سینمایی حیایی است که سرانجام سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد را نصیبش کرد. وی در نقش سربازی شهرستانی که در روزهای پایانی خدمتش با مجرمی قدیمی برای تحویل به زندان همراه می شود، حضوری درخشان داشته و از پس رویارویی با بزرگانی همچون خسروشکیبایی و عزت الله انتظامی برآمده است. وی در این نقش به خوبی لهجه گرفته و تا حد زیادی از کلیشه دهه هشتادی خود در سینمای ایران فاصله گرفته است.
«اخراجی های ۱» ساخته مسعود ده نمکی بدون شک موفق ترین فیلم او در گونه کمدی است که به شدت مورد توجه عموم قرار گرفت. نقش بیژن مرتضوی معروف به بزغاله از آن دسته تیپ های آشنای سینمای کمدی است که به شدت به کلیشه ها متکی است. حیایی هم با زیرکی از کلیشه های یاد شده بهره گرفته و با ساختن صدایی خاص و منحصر به فرد، کیفیت نقش آفرینی اش را بالاتر برده است. با این حال این درخشش تنها منحصر به «اخراجی های ۱» بوده و در دومی و سومی کمتر خبری از آن به چشم می خورد.
فرزاد موتمن پس از ساخت چند فیلم، برای ساخت نخستین کمدی کارنامه اش به سراغ حیایی آمده و پوپک و مش ماشاالله را کاملاً متکی بر او و فرهاد آییش شکل داد. زوج حیایی و مهناز افشار هم در این فیلم خوب از کار درآمده و لحظات دلنشینی را به وجود آوردند که نتیجه آن فروش میلیاردی فیلم در سینماهای کشور بود. حیایی در تمامی این سال ها حضوری کمرنگ در تلویزیون داشته و تنها در چند مجموعه ایفای نقش کرد که از میان آنها «همسایه ها» به کارگردانی محمدحسین لطیفی بیش از همه مورد توجه عموم قرار گرفت. البته نمی توان از سری نخست مجموعه «روزگار جوانی» به کارگردانی شاپور قریب هم به سادگی گذشت که
در دوره خود یکی از محبوب ترین مجموعه های جوان پسند سیما به حساب می آمد.
«کلاه پهلوی» ساخته سیدضیا الدین دری که هم اکنون از شبکه اول سیما پخش می شود، تازه ترین کار تلویزیونی حیایی است که نقشی مهم و کلیدی به او واگذار شده است. با این همه «کلاه پهلوی» را باید در رده بدشانسی های حرفه ای حیایی قرار دارد که به واسطه ریتم کند و قصه ملال انگیزش نتوانسته مخاطبان زیادی دست و پا کند. حیایی در آغاز دهه ۹۰ کم کارتر از گذشته شده، اما همچنان مورد توجه سینماروها قرار دارد.
«قلاده های طلا» ساخته ابوالقاسم طالبی پر فروش ترین فیلم اوست که در آن ایفای نقش مامور فداکار امنیتی را برعهده دارد.
حیایی از جمله بازیگران بی حاشیه سینمای ایران در دو دهه اخیر است که با بازیگری به نام نیلوفر خوش خلق ازدواج کرده و اتفاقاً در چند فیلم مانند «مانی و ندا»، «بوی بهشت» و «سنگ، کاغذ، قیچی» در کنار هم به ایفای نقش پرداخته اند. حیایی که نوروز امسال فیلم کم فروش «رژیم طلایی» را در کنار مهدی هاشمی و مریلا زارعی روی پرده سینماها داشت. مدت زیادی را صرف اجرای نمایشی موزیکال کرد که با استقبال مردم روبرو شده و می تواند در صورت ادامه پیدا کردن به نتایج درخشانی هم برسد.
امین حیایی با کارنامه سینمایی پرفراز و نشیبش در آستانه ۴۳ سالگی همچنان بازیگر گیشه پسندی است که هنوز بسیاری از توانایی های بازیگریش کشف نشده و می تواند در سال های پیش رو به موفقیت های بزرگی در این وادی برسد. مشروط بر آنکه از بازی در فیلم های نازل حتی الامکان چشم پوشی کند.
خانواده جوان/ شماره ۱۹۲/ خرداد ماه ۹۲/ محمد جليلوند/ صفحه ۴۲