جنجال شایعه کشف یک ذره در جامعه فیزیک
در بین جامعه فیزیک شایعهای در جریان است مبنی بر اینکه بزرگترین خردکننده اتم دنیا موفق به کشف اتم فرضی بوزون هیگز شدهاست.
اين شايعه جنجالي از آنجايي شكل گرفت كه يك يادداشت داخلي از فيزيكدانان شتابدهنده بزرگ هادروني سرن در نزديکي ژنو سوئيس، به بيرون راه پيدا كرد.
به گزارش ایسنا، هنوز مشخص نیست که آیا اعتبار این یادداشت تایید شده یا اطلاعات درون این برگه دقیقا به چه چیزی اشاره میکند، اما منجر به بحثهای زیادی میان محققان شده است.
این شایعه زمانی آغاز شد که یک فرد ناشناس در وبسایت یک ریاضیدان دانشگاه کلمبیا خلاصهای از این یادداشت را ارسال کرد.
برخی از فیزیکدانان آن را شوخی خوانده و برخی دیگر این کشف را یک ناهنجاری آماری شمردهاند که با بررسیهای بیشتر از بین خواهد رفت. اما اگر این مساله صحت داشته باشد، با یک کشف عظیم در فیزیک ذرات روبرو خواهیم بود.
بوزون هیگز یک ذره بنیادی اولیه فرضی دارای جرم است که وجود آن توسط مدل استاندارد فیزیک ذرات پیشبینی شده است.
این تنها ذره مدل استاندارد است که هنوز به صورت تجربی مشاهده نشده است.
مشاهده تجربی این ذره ممکن است بتواند درباره چگونگی جرمدار شدن ماده توسط ذرات بنیادی بدون جرم دیگر توضیح دهد.
خردکنندههای عظیم اتم مانند برخورددهنده هادرونی بزرگ و تواترون در آزمایشگاه فرمی در ایلینویز آمریکا در حال جستوجو برای هیگز و سایر بیتهای زیراتمی ماده هستند. این شتاب دهندهها، ذرات را با سرعت بسیار زیاد به هم کوبیده و بارانی از ذرات دیگر تولید میکنند به این امید که در میان آنها هیگز یا سایر قطعات عنصری پیشبینی شده توسط نظریه فیزیک وجود داشته باشد. اما این دانشمندان هنوز موفق به کشف آنها نشدهاند.
در این یادداشت درز کرده آمده که برخورددهنده هادرونی بزرگ احتمالا توانسته اثری از هیگز دستنیافتنی بدست بیاورد. بر اساس آنچه در این یادداشت آمده، نشانه بدست آمده از لحاظ جرم و سایر مشخصات با آنچه از هیگز انتظار میرود همخوانی دارد. اما این نشانه از برخی جنبههای دیگر با پیشبینیها مطابقت ندارد.
شلدون استون، فیزیکدان دانشگاه سیراکیوز در گفتگو با سایت اسپیس اظهار کرد: اگر این شایعه حقیقت داشته باشد بسیار هیجانانگیز خواهد بود. اما برخی از این نشانهها با پیشبینیهای نظریه فیزیک مطابقت ندارد. طبق این یادداشت، سرعت تولید این ذره بسیار بالاتر از آن چیزی است که از بوزون هیگز در مدل استاندارد انتظار میرود، از این رو احتمالا نوع دیگری از ذرات باشد که در این صورت بسیار جالبتر خواهد بود. این مساله حتی میتواند نتیجه فیزیک جدید ماورای مدل استاندارد باشد.
به گزارش ایسنا، با این حال وی این یادداشت را غیر رسمی خوانده و هرگونه سرمایهگذاری در مورد اعتبار یا کاربرد آنرا ابتدایی خوانده است.
محققان دیگر نیز با استون همرای شده و مردم را پیش از هر چیز به صبر و احتیاط تشویق کردهاند.
از سوی دیگر برخی از محققان در همین ابتدای کار این کشف احتمالی را دروغین خواندهاند.
از جمله توماس دوریگو فیزیکدان ذرات در سرن(مرکز تحقیقات هستهیی اروپا) که برخورددهنده هادرونی بزرگ در آن اجرا میشود، بر این عقیده است که این نشانه نادرست بوده و با بررسیهای بیشتر محو خواهد شد.
دوریگو چندین دلیل برای اثبات حرف خود دارد از جمله اینکه دانشمندان آزمایشگاه فرمی این نشانه معروف هیگز را در اطلاعات تواترون خود که همان زمینه آزمایش مشابه اطلس را دارد، مشاهده نکردهاند.
شتابگر بزرگ هادرونی(LHC) سرن قدرتمندترین شتابگر ذرات جهان است که با همکاری دانشمندان کشورهای مختلف جهان توسط مرکز تحقیقات هستهیی اروپا(سرن) احداثشده است.
تاسیسات شتابگر سرن شامل یک مجموعه شتاب دهنده عظیم است که در حاشیه شهر ژنو در مرز مشترک سوئیس و فرانسه به صورت تونلی به قطر ۹ کیلومتر و محیط ۲۷ کیلومتر در عمق بیش از ۱۰۰ متری زیر زمین احداثشده است. در این تجهیزات پروتونهای گسیل شده از دو منبع پرتو پر انرژی پروتونی توسط مگنتهایی که در مسیر نصب شده در تونل هدایت و انرژی آنها طی چند مرحله شتابدهی به ۷ Tev و سرعت آنها به سرعتی بسیار بسیار نزدیک به سرعت نور میرسد.
از برخورد پروتونها در اين تاسيسات ذرات جديدي به وجود آمده و اتفاقات زيادي ميافتد كه با بررسي آنها ميتوان به خواص ماده در ابعاد بسيار كوچك ( ۱۰ به توان ۱۸- سانتيمتر) كه به تعبيري به مثابه ابعاد نانوي نانويي است كه امروز مورد توجه قرار گرفته، پي برده و ذرات بنيادي تشكيل دهنده مواد و چگونگي اندركنشي آنها را بررسي كرد.