گاردریل های تاریخ مصرف گذشته
ایران یکی از پنج کشور نخست دنیا در مرگ و میر ناشی از حوادثرانندگی است و این امر موجب شده تا در لیست کشورهای منطقه قرمز(خطرناک) قرار گیرد. این در حالی است که بسیاری از حوادثرانندگی به برخورد خودرو با گاردریلها برمیگردد که اهمیت موضوع را دوچندان میکند.
به گزارشافکارنیوز،بررسی آماری در ایران بیانگر آن است که میزان تصادفات جادهای ۵/۱ برابر میانگین جهانی است. به عبارتی ایران یکی از پنج کشور نخست دنیا در مرگ و میر ناشی از حوادثرانندگی است و این امر موجب شده تا در لیست کشورهای منطقه قرمز(خطرناک) قرار گیرد. این در حالی است که بسیاری از حوادثرانندگی به برخورد خودرو با گاردریلها برمیگردد که اهمیت موضوع را دوچندان میکند.
تهران به عنوان یکی از کلانشهرهای بزرگ ایران با بیش از ۳ میلیون خودرو، بخشی از سهم تلفات سالانه تصادفات بویژه برخورد خودرو با گاردریل را به خود اختصاص داده است.
بخشی از ایمنی بزرگراهها و معابر شهر تهران به چگونگی طراحی، نصب و مقاومت گاردریلها برمیگردد. این که چقدر با تعریف استانداردهای جهانی فاصله دارد و آیا از نظر مهندسی و طراحی و نصب قابل مقایسه با معیارهای جهانی هست یا خیر.
دکتر علی چناری، معاون اجرایی سازمان حمل و نقل و ترافیک و تهران در این باره میگوید: ایمنی فقط بالا بردن سطح آن در خودرو مثل کیسه هوا یا ترمز ای. بی. اس نیست. موضوع باید فراتر از داخل خودرو مطرح شود. به طور مثال، گاردریلها میتوانند در بالا بردن سطح ایمنی موثر باشند.
تفاوت گاردریلها در معابر مختلف
وی میافزاید: امروزه در تمام دنیا از گاردریل به شکل ثابت و مشخصی استفاده میشود. اما نوع استفاده از آن در معابر مختلف متفاوت است. مثلاً در یک معبر ۶ متری از یک نوع گاردریل استفاده میشود و در بزرگراه از نوعی دیگر.
به گفته وی، برای هر معبر و بزرگراه با توجه به ضربهپذیری و حداکثر سرعت مجاز در آن، استانداردی تعریف شده است که براساس آن گاردریل نصب میشود. در بحثتجهیزات نیز از استانداردهایی که در تمام دنیا مطرح است، استفاده میشود. به طور مثال، در بزرگراههای درون شهری از تجهیزاتی استفاده میشود که قابلیت ایجاد ایمنی در سرعتهای بالای ۹۰کیلومتر را داشته باشد.
چناری با اشاره به این که تجهیزات درونشهری با برونشهری متفاوت است، تصریح میکند: با توجه به حداکثر سرعت در بزرگراههای درونشهری از گاردریلهای دو موج استفاده میشود، اما در بزرگراههای برونشهری گاردریلهای سه موج نصب میشود.
وی در ادامه میگوید: در اتوبان تهران - کرج، جاده هراز و فرودگاه
امامخمینی از گاردریلهای طنابی(کابلی) که در همه دنیا مرسوم است، استفاده میشود. تفاوت این نوع گاردریل با سایر گاردریلها در نصب سریع و تعویض آسان آن است. از طرفی، به دلیل کششی که در این گاردریلها وجود دارد، کنترل خودرو آسانتر است.
چناری خاطرنشان میکند: بسیاری از مردم تصور میکنند گاردریل میتواند خودرو را متوقف کرده و از تصادف جلوگیری کند، در حالی که هدف از نصب گاردریل، جلوگیری از سقوط یا انحراف خودرو به جهت مقابل جاده و برگشت آن به حالت اول است. به طور کلی، مقاومت گاردریلها به چگونگی نصب، محل نصب، تجهیزات نصب و تخصص متخصصین به نحوه نصب آن برمیگردد.
عمر گاردریل ۱۵ سال است
معاون اجرایی سازمان حمل و نقل و ترافیک بر این باور است که نصب برخی از گاردریلهای شهر تهران به زمانهای گذشته برمیگردد. در حالی که عمر متوسط گاردریل ۱۵سال است و اگر بیش از آن باشد، از مقاومت آن کاسته میشود.
وی با اعلام این که دوباره رصد کردن و بازنگری گاردریلها در دستور کار آنهاست، میگوید: گاردریلهای شهر باید از نظر تغییر رنگ، استحکام و استاندارد بودن آنها بازنگری شوند. بویژه در بزرگراههایی که حجم بیشتری از تردد را به خود اختصاص دادهاند.
به گفته وی، در برخی از مناطق نصب پایههای گاردریل در فضاهای باغچهای(فضای سبز) برابر استاندارد نصب نشده است در حالی که باید پایههای گاردریل در مناطق باغچهای در عمق ۵/۱ متری نصب شوند تا به سطح سخت زمین برسند، اما در عمق ۷۵ سانتی نصب شدهاند که اینگونه نصبها استاندارد نیستند و موجب کاهش مقاومتپذیری میشود. نصب پایههای گاردریلها در فضای معمولی و سخت با فضای باغچهای متفاوت است. وی معتقد است که باید به نصب تجهیزات ایمنی در تهران به عنوان یک عامل موثر و بازدارنده در کاهش تلفات رانندگی توجه کرد. وی در پاسخ به این که ترمیم گاردریلها و شناسایی
آنها به چه صورت انجام میشود، میگوید: مناطق شهرداری تهران موظف هستند هر روز تصادفات مربوط به گاردریلها را اعلام کنند. در برخی از مناطق بخشی از گاردریل ها به علت عدم مجوز از سوی راهور ترمیم نشدهاند که نیاز به زمان دارد. وی میافزاید: طراحی گاردریلها به صورت قطعه قطعه است. چون نمیتوان گاردریل را صافکاری یا ترمیم کرد، باید زمانی که بخشی از آن آسیب میبیند، قطعه آسیب دیده تعویض شود در غیر این صورت، استاندارد آن کاهش مییابد و در واقع تبدیل به ضایعات آهن میشود.
چناری در ادامه میگوید: گاردریلها با توجه به حداکثر سرعت و قدرت پرتاب و آسیبپذیری آن در برابر خودروهای سنگین طراحی و ساخته میشوند. در طراحی، باید هر گاردریل ۶۰ سانتیمتر انعطاف دینامیکی(ضربهپذیری)، یکمتر رده عرضی داشته و فاصله نصب پایهها ۹۰/۱ سانتیمتر باشد.
به گفته وی، همه گاردریلها قبل از نصب به وسیله کارشناسان پایش میشوند. در برخی از مناطق به علت سست بودن زمین، پایهها نشست میکند و حالت موجی شکل به خود میگیرد. این گاردریلها باید مورد بازنگری قرار گیرند.
به اعتقاد وی، در گذشته گاردریلها بازنگری نمیشدند اما در حال حاضر این کار انجام شده و در مناطقی که مشکل وجود داشته باشد، بازسازی گاردریل انجام میشود. اگر هر قسمت از گاردریل مثل سرسپری آن مناسب و استاندارد نباشد، میتواند خود عامل خطر بوده و سانحه به وجود آورد.
بهرهگیری از آخرین استانداردهای جهانی
این در حالی است که یحیی صادقی جهانی، مدیر اداره ساماندهی و نگهداری تجهیزات سازمان حمل و نقل و ترافیک میگوید: تاکنون تحقیقات قابل توجهی در کشورهای گوناگون روی نحوه نصب گاردریلها صورت گرفته و مهندسین مشاور و متخصص برای تامین امنیت راه روی این موضوع تمرکز کردهاند تا از شدت تصادفات وسایل نقلیه منحرف شده از مسیر اصلی بکاهند. شهرداری تهران نیز به عنوان متولی این امر در تلاش بوده تا با بهرهگیری از آخرین استانداردهای موجود در کشور و جهان نسبت به تامین امنیت تردد شهروندان در بزرگراههای موجود در شهر تهران اقدام کند.
به همین دلیل با بهکارگیری دستورالعملهای موجود و مدون برای این امر و همچنین با توجه به یافتههای موجود، همه ساله پس از کنترل به وسیله کارشناسان مربوطه به عنوان الگو در کلانشهرهای دیگر مورد استفاده قرار گرفته است. وی میافزاید: در حال حاضر بیش از ۴۰۰ هزار متر بزرگراه و راههای اصلی در شهر تهران وجود دارد که میزان گاردریلهای نصب شده در آنها حدود یک میلیون و ۵۰۰ هزار متراست. از طرفی با توجه به این که بزرگراههای امامرضا(ع) و آزادگان تقریباً عملکرد برونشهری دارند و خودروهای سنگین و فوق سنگین در آنها تردد میکنند، بنابراین بیشترین تصادف و تعویض گاردریل در
این مسیرها اتفاق میافتد.
نوسازی ۱۵ درصد از گاردریلها
به گفته وی، در حال حاضر ۱۵درصد از گاردریلهای شهر تهران نیاز به نوسازی (جمعآوری و نصب مجدد) دارند که با توجه به بودجه تخصیصی سالیانه حدود ۱۰ درصد از کل آنها بازسازی میشوند. وی معتقد است: اگر سرعت رانندگان بیش از سرعت مجاز باشد، گاردریل نمیتواند به تنهایی عامل بازدارنده و تامین کننده امنیت راننده باشد. در نتیجه میزان سرعت و شدت برخورد خودرو از اهمیت ویژهای برخوردار است.