ایوب آقاخانی:
هنر یادم داده که مثل اسمم باشم، ایوب!
از نگاه من ایوب آقاخانی بیش از اینکه بازیگر، کارگردان و نویسنده خوبی باشد انسان بسیار خوبی است و من این را خیلی جدی و محکم می گویم.
به گزارش افکارنیوز، با کمال افتخار ایوب آقاخانی را «استاد ایوب آقاخانی» خطاب می کنم. صادقانه می گویم بیشتر از اینکه خوشحال باشم ذوق زده این هستم که با او گفتگو کنم و حالا این خوشحالی با ذوق زدگی من همراه شده و نوید یک گفتگوی خوب را می دهد. اغراق نمی کنم اما امروز استرسی دارم و یک حال خوب که در این چند ساله کاری ام کمتر شاهده آن بودم. از نگاه من ایوب آقاخانی بیش از اینکه بازیگر، کارگردان و نویسنده خوبی باشد انسان بسیار خوبی است و من این را خیلی جدی و محکم می گویم. بهانه های زیادی برای گفتگو با او وجود داشت؛ تئاتری که روی صحنه داشت، سریال «داوران»
و شاید کمی درد و دل، خواندن گفتگو با ایوب آقاخانی حالتون را خوب که نه عالی می کنه. امتحان کردنش هم مجانیه. پس معطل نکنید و زودتر شروع کنید.
ایوب آقاخانی به زبان ایوب آقاخانی.
ایوب آقاخانی مَرد پائیز در اولین روز از آبان ماه سال ۱۳۵۴ در تبریز به دنیا اومده، در خانواده ای که به قول خودش جمیع مشاغل در آن یافت می شود. پدر عکاس، برادر مهندس، برادر وکیل، برادر نقاش، خواهر روانکاو!
چرا هنر. چرا بازیگری و مهمتر از همه چرا نوشتن؟
از همان بچگی جادوی سینما در من وجود داشت و آن را از پدرم دارم چون پدرم عکاس بود و شیفته سینما و من ناخودآگاه به این سمت کشیده شدم. هر چند الان پدرم خیلی کمتر کار می کند اما این شیفتگی را من بیشتر از همه داشتم. از ده سالگی نوشتن را شروع کردم و علاقه وافری به این کار داشتم. این علاقه تا دوران راهنمایی ادامه داشت که نوشتن برای تئاتر را آغاز کردم. از همان بچگی عاشق نوشتن بودم و مادرم می گوید: خوب یادمه که ایوب همیشه می گفت نویسنده می شود و همین طور هم شد، البته رسیدن به این جایگاه با مصائب زیادی همراه بود.
این روند نوشتن، این ذوق و شیفتگی نوشتن تا کی و کجا همراهت بود که این قدر با حرارت از آن حرف می زنی؟
این روند نوشتن از ده سالگی تا زمان کنکور همراهم بود. تا آن زمان دوره های آزاد زیادی را هم گذرانده بودم و با این مقوله به خوبی آشنا بودم. بسیاری از کتاب هایی که امروز شاید از یک عاقله مرد نمی توانی توقع داشته باشی من پیش از دوران دبیرستان خوانده بودم. آثار همه نویسندگان را دنبال می کردم و دوره ای کارهای آنها را می خواندم و پیشنه خوبی در این کار دارم و یک جادوی خواندنی که جرقه همه این اتفاقات بود در زندگی من.
چه جادویی؟
رویای مکتوب کودکی ام. چیزی که احساس می کنم شاید رویای کودکی خیلی از ما هم باشد. «تَن تَن» جادوی واقعی مطالعه و خواندن را در من ساخت آن هم در سن شش سالگی و قبل از اینکه به مدرسه بروم و الفبای خواندن را بیاموزم. از خواهر بزرگم خواندن را خیلی آرام و خفیف یاد گرفتم آن هم در همان حدی که بتوانم «تَن تَن» را بخوانم.
بعد از گذشت این همه سال هنوز هم «تَن تَن» را رویای کودکی ات می دانی؟
بی شک! جادویی که مسیر دیگری را برای من رقم زد. هنوز هم «تَن تَن» آرام بخش وقت هایی است که از دنیا خسته می شوم. این روزها هم دارم «تَن تَن» را به زبان انگلیسی می خوانم و کشف اصل اثر در این سن و سال هم برایم بی نهایت لذت بخش است. این ماجراها ادامه داشت تا همان زمان کنکور! با وجود اینکه من جزو نسل اول تیزهوشان بودم در زمان کنکور رشته ریاضی را رها کردم. خیلی از هم نسلان من در گوشه و کنار این دنیای پهناور دکتر و مهندس شدند و من یه کوچولو به بیراهه رفتم و به سمت هنر کشیده شدم(می خندد)! هر چند رسیدن به این مقوله هنر هم برای من خیلی سخت بود. این علاقه را نمی شد کتمان کرد و با وجود
اشک و آه خانواده که بدرقه راهم شد پا در راهی گذاشتم که از نگاه دیگران آشوب بود، آشوبی که برایم پیش بینی کرده بودند. شروع کردم به درس خواندن و با رتبه بالایی قبول شدم و با همین رتبه بالا که نفر دوم ایران بود از سربازی معاف شدم و تا مقطع فوق لیسانس هم ادامه دادم و این راه برای من با سختی، گرسنگی و صبر همراه بود. شاید تنها جاذبه هنر این بود که به من یاد داد که مثل اسمم باشم «ایوب»!
خب تازه چه خبر، این روزها مشغول چه کارهایی هستی؟
مشغول زندگی و کار! تئاتری را روی صحنه داشتم که اجرای آن به پایان رسیده. تئاتری به نام «نام همه مصلوبان عیسی است» که نویسندگی، کارگردانی و بازیگری این کار به عهده من بود. به عنوان مشاور نیز همراه هادی قضاوت هستم که مشغول آماده سازی دومین اُپرایش است. و در کنار همه این کارها مشغول آماده سازی متن نهایی نمایشی هستم به نام «شمعدانی ها» که بهمن و اسفند و در روزهای پایانی سال قرار است در تالار حافظ روی صحنه برود و مشغول صحبت برای حضور در یک سریال که آن هم هنوز قطعی نیست.
برسیم به سریال «داوران» و نقش علیرضا، چطور شد که بعد از مدت ها دوری از تلویزیون به این کار رسیدی؟
من در تمام این سال ها برای تلویزیون نوشتم، بازی کردم و گاهی هم اجرا. اما هیچ وقت تلویزیون برایم جدی نبوده حتی همین حالا که داریم درباره این قاب رنگی حرف می زنیم و من کاری را در حال پخش دارم. نمی خواهم سخت بگیرم اما متاسفم از اینکه به بهانه سریال «داوران» با تو گفتگو می کنم. چرا پیش از این به بهانه ۱۸ نمایش و تئاتر با تو گفتگو نداشتم؟ این خاصیت کاذب تلویزیون من را رنج می دهد. من اگر هنری دارم، اگر کارم را بلدم و آگاهیش را دارم آن را در جایگاه خاصی به نام تئاتر به دست آوردم و حالا دارم آن را در تلویزیون خرج می کنم. اما چرا مخاطبان خارج از تلویزیون را نگاه نمی کنند، اگر این
قاب تلویزیون از نگاه خیلی ها جادویی است از نگاه و دید من تئاتر جادویی تر است چون من آن را با پوست و گوشتم لمس کردم. این نادیده گرفتن تئاتر و نگاه نکردن به خارج از تلویزیون برای من رنج بزرگی است! اما هیچ اشکالی ندارد چون من یک تنه نمی توانم کاری کنم و این موضوع را حل کنم. تمام این سال ها به خاطر آدم ها و به خاطر چیزهای دیگری وارد این قاب شدم. مثل وقت هایی که به عنوان بازیگر مهمان در سریالی حضور داشتم یا وقتی که تله فیلم یا تله تئاتری را بازی کردم حتی وقتی که برای تلویزیون نوشتم. تا امروز پنج یا شش بار این کار را کردم و این تعداد کار در تلویزیون هم گهگداری بوده. اینکه چرا
به تلویزیون هر از چند گاهی جواب مثبت می دهم به خاطر آدم ها بوده و بس. بعد به کیفیت احتمای این کار فکر می کنم، درباره سریال «داوران» همین نکته مهم بود.
علیرضا «داوران» چه جذابیتی داشت که بازی در این سریال را قبول کردی؟
به جز آقای امینی و سعید شاهسواری بقیه آدم های این گروه هم موجه بودند و فقط خطی از داستان برای من تعریف شد که علیرضا «داوران» وکیل پایه یک دادگستری است و در کنار برادر و خواهرش کار می کند! من توضیح دیگری نخواستم و از نتیجه آن بسیار بسیار راضی هستم و افتخار می کنم که در این کار بازی کردم. نمی دونم این گفتگو چه زمانی توسط مردم خوانده می شود اما هر چه می گذرد مردم مانوس تر می شوند با آدم های این کار و حضور من در دل کار پُررنگ تر می شود. شاید در نگاه اول سریال «داوران» برای مخاطب جذابیت زیادی نداشته باشد و مورد تعقیب قرار نگیرد اما «داوران» یک سریال سالم، ساده و از نگاه من
فاخر است که بعد از مدت ها در تلویزیون ایران با هزینه کم و با دلسوزی زیاد و تفکری ممتاز تولید شده. «داوران» سریالی است که میشه بهش گفت واجد نگاه زیبا! چون در آن زیبایی شناسی را پیدا می کنی، استایل و وقار را در این سریال به راحتی می فهمی و این چیزی نیست که از دید مخاطب پنهان بمونه. وقتی تو کارت را سَرسَری نگیری یعنی کارت مهمه و من این مهم بودن را به عینه در این کار دیدم چون جنس کار را خوب می شناسم. «داوران» هیچ چیزی را به شوخی نگرفته و به معنای واقعی کلمه میشه از این سریال یاد گرفت. در همین شهر بزرگ تهران نگاه کن. من، تو و خیلی های دیگر شاید با خیلی از حقوق اجتماعی خودمون
آشنا نباشیم اما میشه از همین سریال ساده چیزهایی اساسی را یاد گرفت. هنوز هم احساس می کنم جای کارهای شبیه «داوران» که بار آموزشی دارند در تلویزیون ما کم و شاید نایاب باشه. اگر بخواهم خیلی ساده تر بگویم «داوران» سلیقه از یاد رفته ای در سریال سازی را یادآوری می کنه. اگر مخاطب این کار را دوست داشت و پسندید که این تبدیل می شود به یک جریان و اگر هم نه که می شود یک جزیره و در انحصار خودش باقی می مونه و چیزی را هم از دست نمی ده.
برای ایوب آقاخانی شدن، برای رسیدن به امروزت چه هزینه ای پرداخت کردی؟
چه سوال سختی پرسیدی! خیلی جنگیدم و سختی کشیدم برای رسیدن به مستقل شدن، مستقل بودن و مستقل موندن. این استقلال از استقلال از خانواده شروع میشه تا استقلال از جریان های متشکل فرهنگی و هنری که گاهی هم چندان باب دلم نیست و سر و شکل زیبایی نداره و صد البته زمان خیلی زیادی که صرف علاقه و رسیدن به حالا کردم. شاید خیلی چیزها را خوب تجربه نکردم، مثلاً من خیلی جوانی نکردم، زود بزرگ شدم، موهایم خیلی زود سفید شد، غصه زیادی خوردم، هزینه های خانوادگی دادم. عنصر خوبی برای خانواده ام نبودم چون همیشه گرفتار کار بودم. چیزی که شاید در شکل سنتی و رایج خانواده ها مرسوم نیست. اجازه ندادم
برچسب های سنتی به کارم و شخصیتم وصل بشه چون نمی تونستم آدم قابلی برای برخوردهای سنتی باشم. خیلی وقت ها مورد حسادت اطرافیان قرار گرفتم و رنجیدم و هنوز هم گاهی درگیر این جریانات حاسدانه می شوم. حسادت هایی که گاهی برایم عجیب و غریب می شود. حاسدانی که تلاش می کنند تا جلوی رشدم را بگیرند، بال هی پروازم را بشکنند و ارتفاع پروازم را کم کنند و بد نامم کنند. اما در هر حالتی با هر شکلی و جایگاهی دست های خدا را روی شونه هام احساس کردم و تا وقتی که خدایی هست و من هستم، تا وقتی که نفسی می یاد و میره از هیچ کس و هیچ چیزی واهمه ندارم. این هیچ چیز و هیچ کس را درباره همه می گویم. از
اطراف، مردم، جریده، نشریه، مسئول، مدیر، آشنا و دوست. هیچ خدشه ای بهم وارد نمی شه، شاید کمی روند من را کُند کنن اما موفق به این نمی شن که آزارم بدن و این مسیر صادقانه، پرعشق و با اصالت را ازم بگیرن. همه اینها را اگر در ابعاد مختلف نگاه کنی هزینه است. من پرداختش کردم و بابت آن پشیمان نیستم.
نویسنده بسیار خوبی هستی و این رو می شود از آثارت فهمید. اگه قرار بود کتاب زندگی ات را بنویسی چه عنوانی را برایش انتخاب می کردی. درباره چی می نوشتی و فکر می کنی کدام یکی از قسمت های کتاب زندگی ات جذاب و خواندنی تره؟
دو عنوان که واقعاً به آن فکر هم کردم؛ یکی «گهواره های خستگی» و دیگری «آبی عمیق». اگه روزی این کار را کردم و کتاب زندگی ام را نوشتم جذاب ترین بخش آن را مربوط به خلوت خودم می دانم، جایی که من بی هیچ نقابی با واقعیت خودم حاضر می شوم آن هم در جامعه ای که عرفش طلب می کنه که نقاب داشته باشی.
و حرف آخرت چیزی که دوست داشتی بگی و من نپرسیدم.
سپاس برای این گفتگو. امیدوارم مردم همه کارهای فرهنگی یک هنرمند را دنبال کنند و اگر تلویزیون را هم دوست دارند که یقیناً دوست دارند آرزو می کنم که خدمتگزار شایسته ای براشون باشم و عمل کننده بایسته ای به اعتقادات خودم.
راه زندگي/ شماره ۳۸۵/ نيمه اول مهر ماه ۹۲/ پرستو فولادي نژاد/ صفحه ۴۶