اگر عزتنفس پایین دارید، این ۵ اصل را بدانید
عزت نفس پایین، با اضطراب رابطه مستقیم دارد. پس هر چه تلاش کنید که آرامش بیشتری داشته باشید، بیشتر به عزت نفس خودتان کمک کرده اید.
به گزارش افکارنیوز، در کودکی، با خیلی از ما طوری رفتار کرده اند که امروز، خودمان را به اندازه کافی دوست نداریم یا قبول نداریم؛ اما حالا نوبت خود ماست. باید آستین بالا بزنیم و ارزشمندی خودمان را به خودمان بقبولانیم.
اصل شماره ۱
آرامش بخشی(به قول فرنگی ها: ریلکسیشن)
عزت نفس پایین، با اضطراب رابطه مستقیم دارد. پس هر چه تلاش کنید که آرامش بیشتری داشته باشید، بیشتر به عزت نفس خودتان کمک کرده اید.
اما چطور می شود این آرامش را ایجاد کرد؟ معلوم است که در طول روز، دلایل زیادی برای به هم خوردن آرامشی که از آن صحبت کردیم، پیدا می شود؛ اما ما چه می توانیم بکنیم برای کم کردن همه این استرس ها؟ خوابیدن به میزان لازم همچنین انواع تکنیک های مدیتیشن و مانند آن و خلاصه هر کاری در راستای استرس زدایی، به عزت نفس ما هم کمک می کنند. پس این را به خاطر داشته باشید که آرامش با عزت نفس بالا ارتباط قوی دارد.
اصل شماره ۲
کار را تمام کن!
کسی که عزت نفس بالایی دارد، باور دارد که از پس انجام کارهایش بر می آید و در عمل هم همین اتفاق می افتد. نه اینکه چنین کسی هیچ وقت در کارش نمی ماند؛ اتفاقاً خیلی وقت ها ممکن است شکست بخورد یا مجبور شود کاری را ناقص رها کند اما همه این اتفاق ها یا ناگزیرند، یا به صورت ارادی و با محاسبه منطقی اتفاق می افتند؛ مثلاً چنین کسی وقتی می خواهد سفر برود، فکر می کند و مقصدش را انتخاب می کند و با اطمینان سفرش را آغاز می کند. حالا ممکن است وسط راه ماشینش خراب شود، یا کیف پولش را بزنند، یا هر اتفاق غیر منتظره دیگری بیفتد که باعثشود برنامه به هم بخورد و حتی برگردد اما این اتفاق های
بیرونی هستند که برنامه او را تغییر می دهند، نه اینکه خودش در این برنامه ریزی بی اطمینان باشد. در مقابل، کسی که عزت نفس بالایی ندارد، باور ندارد تصمیمی که می گیرد درست است، پس همه کارها را با شک و تردید جلو می برد. در سفر هم ممکن است وسط راه با کوچکترین اتفاقی، یا حتی بدون اینکه اتفاقی بیفتد، نظرش عوض شود و به این نتیجه برسد که باید برگردد یا مسیرش را عوض کند. همه ما این طوری هستیم که وقتی چندین بار شکست می خوریم یا برنامه ریزی هایمان غلط از آب در می آید، اعتماد به نفس مان هم خدشه دار می شود. این یک قاعده است. تیم فوتبالی که چند بار پشت سر هم ببازد، بردن برایش سخت تر و
سخت تر می شود. از آن طرف، بردهای متوالی تیم را از نظر روحی و روانی در شرایط خوبی قرار می دهد.(البته اگر این اعتماد به نفس بیش از حد نشود و به غرور نکشد.)
این برد و باخت، فقط در میدان بازی نیست. همه جا هست. هر کاری که ما به خوبی تمامش کنیم، همان حس برد را به ما می دهد و برعکس. پس بهترین کار برای بازگرداندن حس توانایی و ارزشمندی، این است که کارهایمان را تمام کنیم و نیمه کاره رها نکنیم. آیا دوستی دارید که مدت هاست می خواهید با او تماس بگیرید و هر روز یادتان می رود یا تنبلی تان می آید؟ چند وقت است می خواهید اتاق تان را تمیز کنید؟ کی به خودتان گفتید باید آن کتاب را تمام کنید و هنوز چهار صفحه هم جلو نرفته اید؟
همه این «نیمه کاره» های کوچک، وقتی جمع می شوند و جمع می شوند، کم کم احساس ناتوانی را در شما تقویت می کنند. پس، نباید بگذارید کارها، هر قدر هم کم اهمیت، ناقص باقی بمانند یا در لیست کارهایتان واردشان نکنید، یا اگر وارد می کنید، تمام شان کنید.
اصل شماره ۳
تغییر مرکز توجه
این اثبات شده که عزت نفس، در افرادی که بیش از حد به خود توجه می کنند پایین تر است. اگر روزی چند ساعت جلوی آینه هستید، دیگران فکر می کنند چقدر خوب است که این همه به خودتان می رسید، یا اظهار نظرهایی شبیه این اما خودتان باید بدانید که این یعنی عزت نفس تان دچار مشکل است. کسی که خودش را زیبا می داند، لازم نمی بیند هر ساعت جلوی آینه بایستد و خودش را چک کند. از طریق انجام کاری که توجه مان را به شخص یا حتی چیز دیگری جلب می کند، عزت نفس مان بالا می رود. عجیب است اما امتحان کنید. تماشای یک فیلم، یا مسابقه فوتبال یا خواندن یک کتاب یا ملاقات با دوستان یا هر کاری که تمرکز توجه شما را
از خودتان منحرف کند و باعثشود دست از فکر و خیال درباره گذشته و حال و آینده خودتان بردارید، به شما کمک می کند احساس بهتری داشته باشید. این را تجربه کنید.
اصل شماره ۴
از کار لذت ببر!
یکی دیگر از چیزهایی که عزت نفس ما را خدشه دار می کند، انجام کارهایی است که دوستشان نداریم اما خودمان را مجبور به انجام شان می بینیم. در مقابل، انجام کارهایی که از آن لذت می بریم، ما را از احساس ارزشمندی، سرشار می کند. اغلب آدم هایی که عزت نفس بالایی دارند، در مجموع از شغل شان راضی اند و لذت می برند. این البته فقط در مورد شغل نیست. سرگرمی یا ورزشی هست که از انجام آن لذت ببرید؟ شنا، نقاشی یا نوشتن هم، می توانند توجه شما را جلب و ذهن شما را مشغول کنند. زمانی که ذهن شما مشغول است چیزهای دیگر را فراموش می کنید و بعد احساس می کنید که ماهر و توانا شده اید. نیازی نیست که حتماً
کار بزرگی باشد. مهم این است که شما از انجام آن لذت ببرید. حتی اگر حداقل هفته ای یک بار کاری انجام دهید که ذهن شما را مشغول کند، در کل هفته شادتر خواهید بود.
اصل شماره ۵
نوشتن خاطرات روزانه
این آخری، شاید نه به عنوان یک اصل که یک جور فعالیت تمرینی به نظر برسد؛ اما از آنجا که فعالیت فوق العاده ای است و از جهات مختلف مفید، بهتر این است که نه به عنوان یک تمرین موقت برای افراد با عزت نفس پایین که به عنوان بخشی از سبک زندگی برای همه ما تعریف شود.
وقتی کارهای روزانه را یادداشت می کنیم، اولاً داریم فهرستی از کارهای انجام شده تهیه می کنیم. این یعنی داریم مطابق اصل دوم، عزت نفس مان را تقویت می کنیم. در این یادداشت ها می بینیم که داریم به هدف های کوچکی که برای خودمان تعریف کرده ایم(مثل قبول شدن در امتحان رانندگی و گرفتن گواهینامه، گل زدن در هنگام بازی مثلاً فوتبال، پس انداز کردن پول کافی برای سفر و…) می رسیم و این عزت نفس مان را بالا می برد.
همچنین وقتی خاطرات روزانه مان را می نویسیم، به احتمال خیلی زیاد از این کار لذت می بریم و این هم مطابق اصل چهارم به ما کمک می کند. در عین حال، فکرمان را از خودمان معطوف به حوادثو افرادی می کند که در طول روز دیده ایم. این هم مطابق اصل سوم به ما کمک می کند و بالاخره اینکه به نوعی به ما آرامش می دهد(شک دارید؟ امتحان کنید!) و این هم مطابق اصل اول، عزت نفس ما را بالا می برد.
بسیاری از آدم های موفق و مشهور، خاطرات روزانه شان را نوشته اند. اغلب اینها، همان آدم های سرشار از عزت نفس بوده اند. تازه با احتیاط گفتم «اغلب» و نه «تمام» آنها، چون در دنیای گذشته، ممکن بود آدم های نابغه مردم گریزی باشند که با عزت نفس پایین، به کشف های بزرگ علمی یا خلق آثار برجسته هنری دست بزنند؛ اما در دنیای امروز، بیش از همیشه، لازمه کسب موفقیت، عزت نفس بالاست فکر می کنید چرا؟
جدول مقایسه ای تاثیر عزت نفس پایین و بالا در رفتار و افکار فرد
عزت نفس بالا عزت نفس پایین
نه با خود می جنگد نه با دیگران با دیگران کنار نمی اید و مدام درگیر است
از زندگی لذت می برد و خود را لایق آن می داند از زندگی لذت نمی برد
همانی است که خودش می خواهد باشد مدام به دنبال انجام وظایف و کارهایی است که دیگران می گویند
خود را دوست داشتنی می داند و به دیگران از بالا به پایین نگاه نمی کند خود را دوست ندارد / مغرور است و از بالا به پایین به همه نگاه می کند
در ارتباط با دیگران اضطراب ندارد مضطرب است
کاری را که می داند درست است بدون ترس انجام می دهد همیشه پر از ترس و نگرانی است
مسئولیت زندگی خودش را بدون توقع از دیگران و نالیدن به عهده گرفته و تحمل شکست را دارد متوقع از دیگران است و مدام در حال آه و ناله
توانایی پذیرش انتقاد بدون خشم را دارد انتقادپذیر نیست
به خود متکی است و در عین حال سپاسگزار از کمک دیگران همیشه می خواهد به کسی وابسته باشد / خودخواه است و به فکر خود
همواره به دنبال فعالیتی نو و چالش جدید رو به جلوست محافظه کار است
به موفقیت های خود می بالد نه به شکست دیگران حسود است و از شکست دیگران لذت می برد
در احقاق حق خود از هیچ تلاشی گریزان نیست ولی در عین قدرت، بخشنده نیز هست راضی به قضاست و هیچ تلاشی نمی کند / بخشنده نیست
تندرستي/ شماره ۱۱۱/ ۳۰ خرداد ماه ۹۲/ دكتر محمدرضا رجبي شكيب/ صفحه ۴۸