در ۴ مرحله عادت بد خود را ترک کنید
لذت کاذب حاصل از انجام آن کارر، باعثمی شود که فرد در ظاهر احساس آرامش کند و در اثر تکرار، این رفتار به مرور تبدیل به عادت می شود.
به گزارش افکارنیوز، عادت به بازی های الکترونیکی، اینترنت، پرخوری، پرخوابی، سیگار کشیدن، قلیان کشیدن و غیره، از جمله عادات و اختلالات روانی هستند که فرد برای کاهش استرس و رسیدن به آرامش، به آنها پناه می برد.
لذت کاذب حاصل از انجام آن کارر، باعثمی شود که فرد در ظاهر احساس آرامش کند و در اثر تکرار، این رفتار به مرور تبدیل به عادت می شود. جالب اینکه تا وقتی رفتار تبدیل به عادت نشده، فرد فقط به لذت های آن رفتار می اندیشد، اما همین که به صورت عادت در آمد، لذت آن کاهش می یابد و رفته رفته بدی ها و ضررهای آن آشکار می شود. به قول بزرگی: «ساحل نشینان، پس از مدتی، دیگر صدای امواج را نمی شنوند و چه تلخ است قصه عادت!»
برای ترک عادات بد، الگوهای متعددی پیشنهاد می شود، اما در اینجا به یک الگوی بسیار ساده و در عین حال موثر و کاربردی اشاره می شود.
الگوی تغییر رفتار بد
مرحله اول: خودآگاهی و توجه به ضررها و خسارت های ناشی از انجام عادت بد تا وقتی ذهن انسان معطوف به لذت های ظاهری یک رفتار است، درصدد حذف آن رفتار بر نمی آید، اما اگر انسان از ضررهای آن رفتار آگاهی یابد، مصمم می شود که فکری به حال این عادت بد بکند.
همین الان قلم و کاغذ بردارید و ضررها و خساراتی را که عادت بدتان به شما وارد کرده، بنویسید.
مرحله دوم: سعی کنید حال تان از خودتان به هم بخورد!
به قول استاد عزیزم: «تهوعی باید؛ تحولی شاید!»
تا وقتی حالمان از این عادت بد به هم نخورد موفق به ترک آن نخواهیم شد و این کار میسر نمی شود، مگر با معطوف کردن ذهن به مرحله اول.
مرحله سوم: تصور نتایج مطلوب به دست آمده، پس از ترک عادت بد
چیزی که باعثموفقیت افراد موفق در تغییر یک رفتار شده است، تصور ذهنی از زندگی ایده آلی که پس از ترک عادت، نصیب شان می شود. سعی کنید در ذهن خود آینده ای را ترسیم کنید که در آن عادات بدِ خود را ترک کرده اید و نتایج مطلوب به دست آمده را در ذهن خود برجسته کنید و ببینید در آن شرایط چه حالی دارید. این کار باعثمی شود اشتیاق شما برای ترک عادت بد بسیار زیاد شود. حتماً تصورات ذهنی خود را بنویسید تا جلوی چشم تان باشد.
مرحله چهارم: تصمیم خود را عملی کنید! دیگر وقت آن رسیده که تصمیم خود را عملی کنید. به یاد داشته باشید که مهمترین و سخت ترین قدم، قدم اول است و قدم اول را هنگامی بر می دارید که برای اولین بار به عادت بدتان «نه» بگویید. شما در مرحله حساسی قرار دارید و توجه به چند نکته بسیار ضروری است:
۱. از کم شروع کنید: منظور این نیست که برای مثال اگر تا به حال در طول روز یک بار قلیان می کشیده اید، حالا نصف قلیان بکشید؛ منظور این است که زمان را به بخش های کوچکتری تقسیم کنید. برای مثال با خود شرط کنید که امروز تا ظهر این کار را نمی کنم و ظهر دوباره این تصمیم را تا شب تمدید کنید.
۲. از ملزومات عادت بد دوری کنید: اگر در منزل قلیان دارید، آن را از خود دور کنید و رابطه تان را با دوستانی که قلیان می کشند، کم کنید.
۳. سختی های ترک عادت بد را به جان بخرید: اگر ترک عادت بد خیلی آسان بود، این قدر مردم گرفتار عادت های بد نبودند.
۴. در صورت امکان یک عادت خوب را با عادت بدتان جایگزین کنید: برای مثال می توانید استخر را جایگزین قلیان کشیدن کنید. دقت کنید که این جایگزین باید برایتان شیرین و جذاب باشد.
۵. در برنامه تان هیچ استثنایی قرار ندهید: برای مثال در مورد قلیان کشیدن، برخی می گویند: «من عادتم را ترک می کنم، ولی فقط در مسافرت ها قلیان می کشم.» همان طور که گفتیم، سخت ترین قدم همان قدم اول است که با این کار، متاسفانه شما به قدم اول برخواهید گشت. تصمیم خود را قطعی کنید. اگر به راستی این عادت بد است، آن را از زندگی خود به کلی حذف کنید.
۶. تصمیم خود را با کسی در میان نگذارید: هنگامی که تصمیم تان را به کسی می گویید، دیگر آن انگیزه قبلی را ندارید و انرژی شما تحلیل می رود و از طرف دیگر باعثمی شود که اگر در تصمیم خود موفق نشوید، جلوی دیگران شرمسار شوید و یا مجبور شوید دروغ بگویید.
۷. هر بار فقط یک عادت را ترک کنید: اگر عادت های بد زیادی دارید، بدترین کار این است که بخواهید همه آنها را با هم ترک کنید؛ یکی از آنها را برگزینید و پس از موفقیت در ترک آن، به عادت بعدی بپردازید.
۸. ناامید نشوید: اگر به هر دلیل دوباره مرتکب آن عادت بد شدید، همه چیز را خراب نکنید و از تصمیم خود منصرف نشوید؛ دوباره شروع کنید. به آینده فکر کنید و صبور باشید.
راز/ شماره ۳۷/ آذر ماه ۹۲/ عباس يزداني، كارشناس علوم تربيتي/ صفحه ۷۹