پیشنهادغضنفری برای ادغام بازرگانی و صنعت
وی در اولین گفتوگوی خود پس از برعهده گرفتن سرپرستی وزارت صنایع و معادن، سبکتر شدن وزارتخانه جدید از نظر نیروی انسانی، مجزا نبودن ساختار معاونتها از یکدیگر، انجام بهتر مدیریت واردات، از بین رفتن نگاههای بخشی و به تعادل مناسب رسیدن حمایت از تولیدکننده و مصرفکننده با ادغام وزارتخانههای بازرگانی و صنایع را مطرح کرد.
مهدي غضنفري در مورد پيشنهاد خود درباره چگونگي ادغام معاونتهاي دو وزارتخانه بازرگاني و صنايع اظهار كرد: از آنجايي كه هدف از طرح ايده ادغام، افزايش رقابت، کاهش هزينهها، افزايش کيفيت، حضور بيشتر در بازارهاي جهاني، پذيرش بيشتر سرمايهگذاري خارجي و داخلي و خروج دولت از تصديگري است، بنابراين وزارتخانه ادغامي بايد با حفظ اصول و قواعد بازار رقابتي تشکيل شود تا براساس آن نيز دپارتمانها با هدف تشديد رقابت شکل گيرد.
به گزارش ایسنا، وی هدف مهم رقابتپذیری را اقتصادی بودن تولیدات کشور عنوان کرد و افزود: اگر میخواهیم تولیدات ما قدرت رقابتپذیری بیشتری داشته باشند، باید در حجمهای بزرگتر و با توجه به نیازهای بازارهای جهانی صورت پذیرند. مثلاً این مشکل در حوزه کشاورزی به وضوح دیده میشود که در حالی که کشاورزان ما زحمت زیادی برای تولید محصولات میکشند اما به دلیل آنکه اندازه بازارشان را محدود میگیرند به ناچار کشور نیازمند تامین محصولات کشاورزی از خارج میشود که به دلیل اقتصادی نبودن تولیدات داخلی، آن کالاها بعضا به قیمتهای پایینتر در بازار داخل عرضه میشوند.
وزیر بازرگانی ادامه داد: بنابراین اگر کلمه تجاری را در کنار تولید قرار دهیم، دنیای جدیدی پیش روی ما باز میشود. به باور من باید به تولیدات و ابتکارات و اختراعات خود دید تجاری داد و لازم است بیش از پیش این دیدگاه را توسعه دهیم.
به اعتقاد وی همه سرمایهگذاریهای انجام شده در حوزه تولید، زمانی به کام سرمایهگذار مینشیند و برای ملت شیرین و گواراست که در یک زنجیره پیاده شود.
غضنفری تصریح کرد: اما نکته مهم این است که بخش عمدهای از این زنجیره از جنس تولید نیست بلکه از جنس بازرگانی است. در چنین شرایطی است که ادغام وزارتخانههای بازرگانی و صنایع و تولید صادرات محور معنا پیدا میکند.
وی یادآور شد: در حال حاضر بسیاری از کشورها، وزارتخانه مربوط به حوزه تجارت و تولید را با هم ادغام کردهاند و از این حیثدیگر شاهد اختلاف یا تقابل مدیران بخش تولید و تجارت نیستند.
* سبکتر شدن وزارتخانه جدید از نظر نیروی انسانی
سرپرست وزارت صنایع در این مورد توضیح داد: در واقع اگر وظایف این دو وزارتخانه تجمیع شود، میتوانیم در بازارهای جهانی موفقتر ظاهر شویم. لازمه آن، این است که هر دو دستگاه وظایف تصدیگری خود را به بخشخصوصی واگذار کنند و از نظر نیروی انسانی سبکتر شوند. نکته دیگر اینکه، جهتگیری اصلی باید صادرات باشد. این نکته قابل ذکر است که ما با دو دستگاه موفق در انجام کارشان مواجه هستیم، بنابراین این ادغام از سر ضعف یکی از دستگاهها یا هر دو دستگاه نیست بلکه به خاطر کارکرد خوبی که هر دو مجموعه در سالهای گذشته داشتند، این ادغام میتواند منجر به یک آینده بهتر برای
تجارت و تولید کشور شود و کنار هم قرار گرفتن این دو دستگاه مهم اقتصادی میتواند تولید را به غایت و نهایت هدف خود که صادرات است برساند.
وی متذکر شد: بنابراین یک ادغام فرآیندی که فرآیندها را مدیریت کند، میتواند منجر به کاهش هزینههای تولید و رعایت بهتر استانداردها و اینکه کالا در مسیر تولید و تجارت خود به بازارهای خارجی برسد، شود. در این صورت تنظیم بازار هم کار سختی نخواهد بود.
* ادغام مبتنی بر حل فرایندها باشد نه مخلوط شدن
غضنفری در پاسخ به این سوال که قالب و ساختار معاونتها در دو حوزه بازرگانی و صنایع چگونه باشد، بیان کرد: برای دستیابی به اهداف تعیین شده در ادغام، دو وزارتخانه صنایع و معادن و بازرگانی باید مبتنی بر فرایندها در یکدیگر حل شوند نه اینکه با توجه به وظایف موجود کنار هم قرار گرفته و اصطلاحا مخلوط شوند.
* ساختار معاونتها نمیتواند از یکدیگر مجزا باشد
وی خاطرنشان کرد: برای این کار ابتدا باید تمامی اموری که امکان انجام آنها توسط بخش خصوصی وجود دارد، واگذار شوند و وزارتخانه جدید تنها وظایف حاکمیتی را برعهده داشته باشد. از این رو قالب و ساختار معاونتها در شرایط جدید نمیتواند از یکدیگر مجزا باشد. چون باید فرآیند کارخانه تا خانه بهصورت متمرکز مدیریت شود.
وزیر بازرگانی ابراز کرد: تا زمانی که تفاوت میان معنای وظیفه و فرآیند روشن نشود، معنای چیدمان معاونتها براساس چیدمان وظیفهای و فرآیندی هم مشخص نمیشود.
وی در همین مورد اظهار کرد: در صورت ادغام باید با یک وزارتخانه چابک مواجه باشیم و اگر با این نگاه جلو برویم و یک تعریف، فلسفه و مأموریت داشته باشیم ادغام موفق خواهد بود اما اگر فقط دو وزارتخانه و وظایف آنها را در کنار هم قرار دهیم، کار سختتر و مدیریت این وزارتخانه بزرگ مشکلساز میشود و ممکن است تزاحم وظایف باعثپیچیدهشدن بروکراسی شود.
* حمایت از تولیدکننده و مصرفکننده به تعادل مناسبی میرسد
غضنفری در ادامه گفتوگوی خود با ایسنا، در واکنش به این شائبه که با این ادغام دیگر واردات بیش از تولید مدنظر قرار میگیرد؟ توضیح داد: دقت کنید که ساختار جدید نباید بر مبنای اینکه این در آن ادغام شده و یا آن در این ادغام شده طراحی شود، بلکه براساس مأموریتهای تولید صادراتی چیدمان شود. در ساختار جدید، هم حمایت از تولیدکننده و هم مصرفکننده بیش از پیش مورد توجه قرار میگیرد و به تعادل مناسبی میرسد. قطعا استراتژی تعریف شده منطبق بر تامین نیازهای صنعتگران و بازرگانانی که در خدمت تولید هستند خواهد بود و در این شرایط تمام برنامهریزیها همزمان با نگاه به تولید و
تجارت اتخاذ و منافع این دو با هم لحاظ میشود.
وی با بیان اینکه یک هدف آشکار ادغام دو وزارتخانه صنایع و بازرگانی، حمایت بخش بازرگانی از بخش صنعتی است، افزود: با ادغام این دو، میتوان در بخش تولید با نگاهی صادراتی، فعالیت و برنامهریزی کرد و در تجارت نیز به تولید محصول به عنوان کالایی ارزشمند نگاه کرد که برای کشور منافع و ارزآوری بیشتری را به ارمغان بیاورد.
* با این ادغام، واردات باید بیش از گذشته در خدمت تولید باشد
وزیر بازرگانی با اشاره به طرح مدیریت واردات، یادآور شد: مدتهاست که مدیریت واردات به عنوان یکی از برنامه اصلی وزارت بازرگانی در دولت دهم مورد توجه بوده و از سوی دیگر اهتمام جدی بر تنظیم بازار با اتکا به تولیدات داخلی صورت گرفته است. بنابراین مطمئنا با این ادغام، واردات باید بیش از گذشته در خدمت تولید باشد؛ یعنی با ادغام این دو وزارتخانه باید تدوین و تبیین سیاستهای منطقی و مدون در حوزه تولید و تجارت به گونهای هدایت شود که بتوان از تمام ظرفیتهای موجود برای شکوفایی اقتصاد کشور بهره گرفت و تولید داخلی بر محصولات خارجی و واردات چیره شود.
غضنفری معتقد است: طرح ادغام دو وزارتخانه صنایع و بازرگانی با یکدیگر نویدی ارزشمند در بهبود فرایند تولید و تجارت در کشور دارد. این دو وزارتخانه بازوان پیکره اقتصادی کشور به شمار میروند که پس از ادغام، موفق به اتخاذ تصمیمهای کلیدی و مناسب برای بهبود بیش از گذشته این دو بخش مهم و حیاتی اقتصاد کشور خواهیم بود که سرآغازی برای شکوفاتر شدن تولید و تجارت و در نهایت اقتصاد کشور است.
وی اضافه کرد: وزارتخانه ادغامی میتواند وزارتخانهای باشد که کل فرایند تولید از کارخانه تا خانه؛ یعنی از زمان ایجاد کالا تا رسیدن آن به دست مشتری یا مصرفکننده داخلی و خارجی را مدیریت کند و با نظارت یک وزارتخانه بر کل این فرایند، بهتر میتوان به امور تولید، توزیع، صادرات، واردات، مصرف و تنظیم بازار پرداخت.
* هزینههای زائد بدنه اقتصاد را برداریم
به گفته این مقام مسئول یکی از دلایل اصلی توسعه تکنولوژیکی و رقابتپذیربودن بخش صنعت ناشی از نگاه به بازار است و اگر نگاه به بازار، فقط در حد مرزها و داخل کشور آن هم بازاری حمایت شده با موانع تعرفهای و غیرتعرفهای باشد و اگر تولیدکنندها فقط برای مصرف داخلی تولید کنند هر از چندی ممکن است بازار دچار تلاطم شود.
وی ادامه داد: اما اگر با نگاه فراتر از مرزها وارد بازارهای جهانی شده و قدرتمندانه بر رقبا غلبه کنیم، به خصوص به لحاظ قیمتگذاری و کیفیت دیگر مشکلی در بازار داخلی هم نخواهیم داشت.
غضنفری با بیان اینکه رقبای ایران در زمینه کاهش هزینههای تجارت کالا خیلی خوب کار کردهاند، افزود: بنابراین ما نیز باید به سمت چابک شدن و نابشدن تولید و صادرات برویم و هزینههای زائد و اتلافهای اضافی بدنه اقتصاد را برداریم. حذف این اتلافها باعثمیشود اقتصاد با سرعت بیشتری حرکت کند.
وی تصریح کرد: در واقع باید اضافه بارها را زمین بگذاریم و عقاب گونه به بازارهای جهانی نگاه کنیم. همچنین این ادغام فرایند الحاق به سازمان جهانی تجارت(WTO) را به نفع تولیدات کشور رقم میزند.
* نگاههای بخشی از بین خواهد رفت
وزیر بازرگانی در ادامه این گفتوگو با ایسنا در پاسخ به این سوال که آیا موضوع مدیریت واردات در قالب ادغام جدید عملیاتی میشود؟ گفت: در حال حاضر مدیریت واردات به عنوان یکی از موضوعهای اساسی مورد بحثو توجه است؛ به طوری که رهبر معظم انقلاب اسلامی در فرمایشهای خود تاکید موکدی بر این مهم داشته و بر اعمال مدیریت بر روی مقوله واردات دستور صادر فرمودند. طبیعی است که واردات باید در خدمت تولیدات داخلی باشد.
وی ادامه داد: به طور قطع با اجرای طرح ادغام، مدیریت واردات بهتر از گذشته قابل انجام خواهد بود؛ چرا که مدیریت واردات بعد از ادغام با نگاه مشترک و توامان به مصرفکننده و تولیدکننده صورت خواهد گرفت. چون هم تولیدکننده حضور دارد و هم مصرفکننده. بنابراین با نهایی شدن مراحل ادغام، نگاههای بخشی و حمایتهای تک بعدی از بین خواهد رفت.
غضنفری با بیان اینکه تولید بدون تجارت و تجارت بدون تولید معنا نخواهد داشت، متذکر شد: با توجه به تجربه سالهای گذشته توجه صرف به یکی از موارد و غفلت از دیگری، موجب تضعیف رشد اقتصادی کشور میشود.
وی تصریح کرد: قطعا وزارتخانه جدید باید با نگاه گسترده به کشورهای همسایه یا بازارهای خارجی برای بخش تولید و بنگاههای اقتصادی استراتژی تعیین کند. در غیر این صورت، تولید، رقابتی نخواهد بود و ماندگاری در بازارهای جهانی نخواهد داشت.
* هدف ادغام تولید صادراتی باشد
به زعم این مقام مسئول، آنچه باید مورد نظر طراحان ادغام قرار گیرد این است که چگونه مسیر تولید و هدایت آن به سمت بازارهای هدف تسهیل شود که نه تنها تولیدات ما در داخل کشور پیروزمند صحنه رقابت باشند بلکه در بیرون از مرزها هم با ماندگاری و پایداری بیشتری حضور یابند.
وی یادآور شد: به این دلیل است که میگوییم هدف ادغام نه تولید صرف و نه تجارت صرف است، بلکه هدف ادغام باید سهولت حرکت تولید به سمت صادرات باشد یا همان تولید صادراتی.
سرپرست وزارت صنايعو معادن در پايان با بيان اينكه بايد بهبود تراز تجاري کشور و اشتغالزايي پايدار مدنظر باشد، خاطرنشان كرد: سرمايهگذاريها بايد با نگاه توسعه اقتصادي و اجتماعي بهگونهاي انجام شوند که همه سرمايههاي توليدي با توجه به توجيهپذيري در بازارهاي داخلي، پيراموني و دوردست شکل بگيرند.