گپی با خوانندهای که لقب " مهندس صدا " دارد
از کودکی علاقه خودم را به آواز خواندن فهمیدم طوری که وقتی ۱۰ ساله بودم با خرید یک آمپلی فایر قدیمی ایرانی، میکروفون و باند، در میان دوستان و همسایگان آواز می خواندم.
به گزارش افکارنیوز، «مانی رهنما»، خواننده، آهنگساز و مدرس آواز و پیانو، تیر ماه سال ۱۳۵۰ در محله نارمک تهران متولد شد. در ۱۴ سالگی با خرید یک پیانو، موسیقی را آغاز نمود تا اینکه از سال ۱۳۷۱ و در طی ۶ سال رابطه تنگاتنگ با «استاد بابک بیات» رسماً فعالیت هنری جدی خود را پایه ریزی نمود. کسب لقب «مهندس صدا» از سوی استاد بیات و دریافت جایزه بهترین خواننده در اولین جشنواره موسیقی پاپ در سال ۱۳۷۷ از جمله موفقیت های مانی رهنما به شمار می رود…
از ورود به دنیای موسیقی بگویید. چطور شد که وارد حیطه خوانندگی و آهنگسازی شدید؟
از کودکی علاقه خودم را به آواز خواندن فهمیدم طوری که وقتی ۱۰ ساله بودم با خرید یک آمپلی فایر قدیمی ایرانی، میکروفون و باند، در میان دوستان و همسایگان آواز می خواندم. روزی یکی از همین دوستان به من گفت با این همه علاقه که داری مطمئن باش خواننده می شوی. من تا آن زمان واقعاً به این موضوع فکر نکرده بودم… البته هنوز هم که خواننده نشده ایم ولی در راهش هستیم! از آنجایی که دوست داشتم موزیسینی بشوم که هم خودم بنوازم و هم خودم بخوانم، در ۱۴ سالگی یک پیانوی بلاروس به قیمت ۲۰۰ هزار تومان خریداری کردم و نزد استادی که اهل تبریز بودند شروع به یادگیری پیانو کردم. با آشکار شدن علاقه
شدیدم به موسیقی و پیگیری انواع موسیقی در آن زمان، به پیشنهاد پدرم از بهترین جا شروع کردم و به بابک بیات که از دوستان شان بود معرفی شدم.
در اولین ملاقات با استاد بیات، اهنگی به نام «خسته نشو» از علی سهراب که از خوانندگان بسیار توانای موسیقی ایران بودند را خواندم. استاد بیات با شنیدن این ترانه شروع به خواندن ادامه ابیات آن کردند و به معرفی این اثر که اتفاقاً از کارهای خود ایشان هم بود پرداختند. بعد از خواندن این آهنگ استاد بیات گفتند: «صدای خیلی گنده ای داری ولی باید بیشتر کار کنی.» … از همان زمان همکاری بین من و ایشان آغاز شد و چندین سال ادامه پیدا کرد تا اینکه رسید به روزی که من در ماشین در حال خواندن آهنگی بودم که استاد بیات گفتند: «تو با تمرین بسیار، یک دشت لم یزرع را به یک گلستان تبدیل کردی… خیلی
عالی پیشرفت کردی.»
همان زمان بود که از طریق استاد بیات با داریوش تقی پور آشنا شدم و به صورت موازی کارهایی را با ایشان انجام دادیم. در اصلف اولین پروژه هایی که قصد در آوردن آنها را برای صدای خودم داشتم با داریوش تقی پور بود، نه آقای بیات. آقای بیات کارها را کاور می کردند ولی با داریوش تقی پور شروع کردیم به اینکه من با صدایم بتوانم آهنگ های ایشان را در بیاورم و بتوانم روحی تازه در خواندن و اجرا به آثار ایشان بدهم. بعد از یکی دو سالی که رابطه نه چندان خوبی با بابک بیات داشتیم چون در آن زمان ایشان بیشتر صداهایی مثل صدای قاسم افشار و خشایار اعتمادی را دنبال می کردند یک روز با داریوش تقی پور
به منزل استاد بیات رفتیم و ایشان از من درخواست کردند که بخوانم و من آهنگ «آخرین غزل» را خواندم… خیز و دار خوان مرا… خب آن آهنگ خیلی مشکل بود، واقعاض آهنگ سختی بود. بعد آقای بیات بلافاصله مرسدس را پیشنهاد کردند که قرار بود خشایار اعتمادی آن را بخواند / البته نه همان آهنگ را / و از همان جا اختلافی بین ما سه نفر پیش آمد که از نظر من از سوی استاد بیات شروع شد که هیچ وقت اینها را جایی بازگو نکرده بودم. چون اخلاق مرحوم بیات بر همگان روشن بوده…
آقای رهنما! هنوز در کارهای شما، کسب تجربه وجود دارد یا اینکه فقط به دنبال ارائه تجربیات به دست آمده خود هستید؟
اصلاً نمی شود که نباشد! هم در آهنگسازی و هم در آواز. برای مثال همین امروز شاید در اجرایی که داشتم چیزی تجربه کردم که قبلاً نمی دانستم و حتماً دنباله اش را هم می گیرم.
اولویت شما در ساخت یک اثر چیست؟ ترانه یا ملودی؟
ترانه. اول ترانه باید انتخاب شود. ترانه هایی هستند که روی کاغذ خیلی خوب هستند اما وقت کار کردن اصلاً جواب نمی دهند. یک سری از ترانه ها روی کاغذ مبهم هستند، یعنی سرنوشت شان در گرو ملودی است. برای مثال قطعه ای همچون «مثل یه مرداب، تو خودت داری منو غرق می کنی…» روی کاغذ زیباست اما تکان دهنده نیست. ولی وقتی با ملودی اجرا می شود تکان دهنده می شود. البته من را تکان می دهد! من دوستش دارم.
از کارهای اول تان بگویید. کار در اواخر دهه ۷۰ و اوایل دهه ۸۰. از سختی های مسیر. از انتشار آلبوم.
آن موقع سخت ترین بخش کار همین تکثیر و توزیع بود و مهمتر از همه جابجایی کیفیت ها. مشکلات زیاد و امکانات کم بود. البته آن موقع تعداد نوازنده های خبره بیشتر بود. هنوز تعدادی از دهه ۵۰ در ایران مانده بودند که آنها هم همه بازنشسته شدند.
آقای رهنما جوان های دیروز با شما و کارهایتان خاطرات بیشتری دارند ولی نسل امروز کمی با صدای شما غریبه اند. این موضوع را تایید می کنید؟
شاید. به خاطر اینکه ۷ سال نخواندم.
دلیل این وقفه چه بود؟
خیلی چیزها! خستگی و دوندگی ها، افزایش تولیدات الکترونیکی در موسیقی و مسائل دیگری که باعثسرخوردگی هایی شد. همچنین بعد از انتشار آلبوم «تمام شد ترانه» نیاز به مراقبه ای بود که تبدیل به یک سکوت بزرگ شد.
می رسیم به آلبوم بی نظیر «کجا به خنده می رسیم» که انگار دومین آلبوم پیانویی کشور هم هست. یکی آلبومی از فرهاد و دیگری همین آلبوم. دلیل رنگ و بوی خاص این آلبوم چه بود؟ پختگی اثر چقدر زمانبر بود؟
فرهاد که اصلاً عزیز من است و من خیلی ایشان را دوست دارم ولی فرهاد کبیر آلبوم پیانویی نداد. کارهایی که قبلاً تنظیم شده بودند را دوباره با پیانو اجرا کرد. اما من از آندره آرزومانیان خواستم تا ملودی ها را برای پیانو ترجمه کند. این نوع کار که اصل آن با پیانوست، پیانویی نامیده می شود.
چه مدت طول کشید تا این آلبوم باب میل مانی رهنما شود؟
ملودی ها، چکیده ملودی های ۴۳ سال قبل بود که هنوز هم ملودی هایی از آن زمان موجود است. با گلچین کردن تعدادی از آنها و با توجه به ایده اطرافیانم که تاکید بر اثرگذاری بیشتر اجرای آواز و پیانو داشتند / چون خیلی با ارکستر کار کرده بودم / تصمیم به انجام یک کار مینیمال و خاص شد که کار با آندره آرزومانیان تاثیر بسزایی در این اثر گذاشت.
آقای رهنما چرا ایرانی ها تمایل به شنیدن موسیقی غمگین دارند؟
اتفاقاً اینطور نیست. اکثراً به دنبال شادی هستند ولی اگر بخواهیم فلسفه شرق و غرب را با هم مقایسه کنیم سوال بجایی است چرا که فلسفه شرق چون غمی درونش هست اینگونه می طلبد مخصوصاً در ایران. در هندوستان به نوعی دیگر و در حوزه عرب نیز به شکلی دیگر.
… با اینکه خورشید از شرق طلوع می کند…
آفرین! آفرین!
سبک موسیقی مورد علاقه مانی رهنما که به آن گوش می دهد چیست؟
جاز. جاز و راک.
البته گویا خودتان هم قصد تجربه راک را در کنسرت اخیر داشتید؟
بله. اصلاً آلبوم بعدی، کانتری و راک هم در خود دارد که البته پاپ راک هست چون راک و شعر فارسی آنطور که باید از آب در نمی آید.
از نظر خودتان بهترین آهنگ و آلبومی که کار کردید کدام است؟
باور کنید این سوالی بود که چند روز پیش یکی از نزدیکانم از من پرسید. گفتم من همه را دوست دارم اما می توانم بگویم چه کارهایی را اشتباه کردم و دوست نداشتم. اینطوری راحت ترم.
نظرتان درباره ترانه های امروزی چیست؟
خب یک سری چیزهای عجیب و غریبی خوانده می شود. اما در قسمت ترانه، پیشرفت مان در موسیقی بیشتر از هر قسمت دیگری همچون خوانندگی و آهنگسازی و… بوده است. مثل یغما گلرویی، افشین مقدم، زهرا عاملی و خیلی ترانه سراهای دیگر، حتی خانم مریم اسدی، بابک صحرایی، ترانه سراهای قوی هستند.
در آلبوم «من و تو» بیشتر سعی کردید روند کارهای قبلی تان را ادامه دهید یا نه؟ آیا سلیقه مخاطب جدید را هم مدنظر قرار دادید؟
آلبوم «من و تو» تقریباً یک دست گرمی بود و به قولی یک شروع دوباره در موسیقی بود برای مانی رهنما. اما هدف ما آلبوم «با خودم می رقصم» است و آلبوم بعد از آن «چرا به دادم نمی رسی» که همه اشعار آن از یغما گلرویی است و در آلبوم با خودم می رقصم هم تعدادی از کارها از جمله ترانه ای با همین نام از خود یغماست. ولی خیلی فضای جدیدی مثل فضای پاپ راک ماژور دارد و در کل می توانم بگویم این آلبوم بسیار متفاوت است.
شما تک آهنگ هایی با دوستانی چون مجید صفدری و ترانه هایی با یغما گلرویی ارائه کردید. فلسفه ساخت این تک آهنگ ها چه بود؟
معرفی دوست خوبم، مجید صفدری به مردم. همانطور که گفتم در حال کار کردن روی آلبومی هستیم که بیشتر ترانه های آن از یغماست.
در مصاحبه ای شما از رفتار جمعیت حاضر در سالن های کنسرت گله کرده بودید و گفته بودید از اشتباه گرفته شدن سالن ها با کلوب ها گلایه دارید.
من در رابطه با کل جوّ موسیقی کشور گله دارم. حس می کنم چون جایی برای تخلیه انرژی نداریم این انرژی ها جمع می شود و متاسفانه در سالن هایی که از نظر من مقدس هستند و موسیقی هم باید در آنها اجرا شود تخلیه می شود.
رابطه تان با هنرهای دیگر چطور است؟
به فیلم و سینما علاقه مند هستم و فیلم های جدید را دنبال می کنم / اگر فیلم خوبی سراغ دارید به ما هم معرفی کنید / به نویسندگی و کتاب هم علاقه دارم و کتاب هایی که برنده جایزه ادبی می شوند را می گیرم و سر فرصت می خوانم.
شما در جایی گفته بودید که به دنبال ساخت کلیپ هم هستید.
در همین آلبوم «با خودم می رقصم» قرار است که ۳ یا ۴ کلیپ هم در آلبوم قرار دهیم.
بی صبرانه منتظر این آلبوم خواهیم بود.
مرسی. من که خودم و تمام گروهی که با هم کار کردیم، از جمله برادرم بهنام رهنما، یغما گلرویی، سجاد ایران منش و همه رفقای دیگر از جمله علی اوجی و اشکان یوسف پور سرمایه گذار و تهیه کننده برنامه ها، چون آلبوم خیلی خاصی است و تک تک ترک های تاثیرگذار هستند چشم امید به موفقیت آن داریم.
آرزوی ما برای شما افزایش روز به روز همخوان ها با گوش شنوا. حرف دل شما برای طرفداران تان؟
مرسی. امیدوارم که موسیقی بیشتر جدی گرفته شود چون متاسفانه بیشتر چیزها جنبه سرگرمی پیدا کرده است. البته ما همه نوع موسیقی باید داشته باشیم اما حرف ما این است که هم اینک همه نوع موسیقی هست جز موسیقی جدی!
زندگي ايراني/ شماره ۴۷/ مرداد ماه ۹۲/ صفحه ۲۸