کلاهبرداری تلفنی از مشترکان همراه اول
آنهایی که به شوق زیارت حساب بانکیشان خالی شد!
مرضیه، زن جوانیست که هم تحصیلات دانشگاهی دارد و هم در اجتماع گشته است، او حالا طعمه یکی از این کلاهبردارها شده و حدود سه ماه است پرونده زیر بغل دارد مسیر دادسرا به آگاهی را طی میکند.
صورتش را از پشت گوشی نمیدیدم، ولی صدایش خیلی موقر و متین بود، سلامش کش داربود و با کلی مقدمه و موخره، سینش را میکشید و صادش را هم از مخرج ادا میکرد، با هر چند کلمهای که به زبان میآورد چند «یا حسین» و «یا اباالفضل» هم چاشنی آن میکرد.
به گزارشافکارنیوز؛ظاهرا قاصد خبری خوش بود، خبری که بسیاری از ایرانیان برای شنیدنش دست و پا میزنند، برخی هم قاصدهای آنی این اخبار را سفیران بهشتی میپندارند و از نحوه تشرفشان به زیارت گاههای مختلف شیعیان برای اطرافیان با آب و تاب حرف میزنند.
صدایش حدودا ۳۰ تا ۴۰ ساله میخورد، ادبیات مذهبی را به خوبی میدانست و حتی از ارزش ریالی یک سفر زیارتی به عتبات عالیات هم با جزئیات خبر داشت.
میگفت به علت خوش حسابی در پرداخت قبوض خط همراه اولم، برنده یک سفر زیارتی از سوی شرکت همراه اول شدهام، اما شمارهای که با آن تماس گرفته بود شماره اعتباری ایرانسل بود.
وی با همان کشش در سین و صاد از من خواست تا نیم ساعت دیگر، یعنی حدود ۸ شب خود را به نزدیکترین دستگاه عابر بانک برسانم تا او دوباره با من تماس بگیرد و مبلغ کمک هزینه یک سفر زیارتی عتبات عالیات را برایم کارت به کارت کند.
با آنکه داستانهای زیادی از اغفال افراد توسط کلاهبردارهای اینچنینی شنیده بودم، اما باز هم وسوسه شدم تا شاید سفر زیارتی کربلا را از دست ندهم.
به اولین عابر بانک که رسیدم کمی فرصت داشتم، برای همین خیلی سریع حسابم را تخلیه کردم در یکی دیگر از کارت بانکهایم تا اگر تماسهای قاصد خوش خبر بوی شیادی داد، زیاد ضرر نکرده باشم، منتظر ماندم، بر خلاف بسیاری از وعدههای اداری، دقیقا سر ساعت تماس دوم برقرار شد و از من خواست تا کارتم را درون عابر قرار دهم.
وقتی تلفنی از من مبلغ موجودی راخواست، دیگر اطمینان یافتم که سفر زیارتی کربلا بیش از پیش بوی تقلب میدهد. او هم وقتی شنید مبلغ ناچیزی در حساب بانکی من است، به بهانه اینکه نمیشود به حساب بانکهای دولتی پول واریز شود، از من خواست تا با یک کارت بانک خصوصی به میدان عمل بیایم.
ظاهرا من خبرنگار هم که روزانه با بسیاری از این پروندهها سر و کار داشتم و آنها را اطلاع رسانی میکردم، به وسوسه یک سفر مفت و مجانی آن هم از نوع زیارتی، در کوزه افتاده بودم.
اما کوزهای که قسمت من شده بود، آنقدر سر تنگ نداشت که نتوانم خودم را از آن بالا بکشم.
کوزههایی در این شهر هست که زرنگترین افراد را آنچنان بلعیدهاند که فرد طعمه شده، دیگر یارای بیرون آمدن ازآن را ندارد، راهروهای دادسرا و اتاقهای آگاهی خود شاهد صحیحی بر این مدعاست.
مرضیه، زن جوانیست که هم تحصیلات دانشگاهی دارد و هم در اجتماع گشته است، او حالا طعمه یکی از این کلاهبردارها شده و حدود سه ماه است پرونده زیر بغل دارد مسیر دادسرا به آگاهی را طی میکند.
وی در گفتگو با خبرنگار ما گفت: چندی پیش یک پیامکی به من زده شد مبنی بر اینکه شما به علت خوش حسابی از سوی شرکت همراه اول برنده ده میلیون ریال پول نقد شدهاید.
مرضیه اظهار کرد: آن سوی خط از من درخواست شماره ملی کرد و من هم با خوشحالی شماره ملی خودم را پیامک کردم. وی افزود: دقایقی بعد دوباره پیامک آمد که برای پرداخت جایزه به شماره حساب شما شماره کارت، تاریخ انقضا و شماره سه رقمی موجود روی کارت را به این شماره پیامک نمایید.
این زن جوان تصریح کرد: من که هنوز در شور و شعف این خوش شانسی ناشی از خوش حسابی بودم، خیلی زود موارد درخواستی آن سوی خط را مو به مو اجرا کردم و یک پیامک به شماره من ارسال شد که مبلغ جایزه با کسر مالیات هم اکنون در حساب شما میباشد.
وی ادامه داد: وقتی به سراغ عابر بانک رفتم و موجودی درون کارتم را بررسی کردم، دیدم حسابم تخلیه شده و تنها ۱۵۰ هزار ریال در حسابم باقی مانده است.
حالا قصه مرضیه، قصه پر غصه بسیاری از کاربران بانکهای الکترونیکی است که با هیجان زیاد در خانهها، ادارات، محافل عمومی و حتی خصوصی بیان میشود. موضوعی که بر اساس آمار، بیان قصه گونه آن نه تنها دردی از جامعه دوا نکرده، که تعداد آن را نیز افزایش داده است.
*مردم غم همسایه را به خوبی باور ندارند
مهرداد خجندی، جامعهشناس و استاد جرمشناسی دانشگاه با بیان اینکه مردم ایران از تیپوگرافی خاصی برخوردار هستند و تا زمانی که موضوعی برای خودشان اتفاق نیفتد، آن را باور نمیکنند، گفت: مطمئنا افرادی که طعمه کلاهبرداری و زیاده خواهی میشوند، بارها و بارها اتفاقات مشابه و روشهای کلاهبرداری را یا زبانی شنیدهاند و یا در روزنامهها خواندهاند.
وی اظهار کرد: این موضوع بیشتر به دلیل آن است که نسلهای قدیم به این اندازه با تکنولوژی عجین نبوده و حالا که تکنولوژی بیحساب و کتاب وارد جامعه شده، این مشکلات نیز بیحساب و کتاب بروز کرده است.
خجندی بیان کرد: با تحول عظیمی که در بانکداری موسوم به بانکداری الکترونیک اتفاق افتاد، مردم تصور کردند از امنیت بالایی برخوردارند، در حالی که اینچنین نیست و مردم باید بدانند همانطور که در قدیم دفترچههای بانکی را در کمدهایشان مخفی میکردند، اکنون نیز باید رمزها و پسووردها را محکم بایگانی و نگهداری نمایند.
موضوعی که پلیس فتا از طریق رسانهها بارها به آن اشاره کرده، اما همچنان بررسیها نشان میدهد توجه شایانی به این نکات ایمنی توسط افراد جامعه نشده و تنها بخش خاصی از مردم که بر اساس شغل خود با این مسایل در ارتباط بودهاند، این پیامها را جدی میگیرند.
*فرستندگان این پیامکها کلاهبردار هستند
اما اینکه قانون با طراحان این شیوه از جرایم چه برخوردی میکند نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. برخوردی که نه تنها در بازگشت افراد به سوی جرم تاثیر فراوان دارد، بلکه در پیشگیری از آن نیز موثر است.
نوشین فتحی، کارشناس حقوقی و وکیل دادگستری در این زمینه به خبرنگار ما گفت: کلاهبرداری کاری بر پایه فریب است که فرد یا افرادی برای کسب نفع خود یا موسسهای انجام میدهند.
وی اظهار کرد: نفس کلاهبرداری در بسیاری از کشورها جرم است، اما مصادیق آن با هم متفاوت است و قانونگذار در ایران بر اساس فصل یازدهم قانون مجازات اسلامی، مربوط به ارتشا، ربا و کلاهبرداری از مواد ۵۸۸ تا ۵۹۷ مشتمل بر ۹ ماده و چهار تبصره جرایم کلاهبرداری را مشخص و مجازات مربوط به آن را نیز تعیین کرده است.
فتحی بیان داشت: بر اساس قانون افرادی که مبادرت به کلاهبرداری از طریق پیامک میکنند، بر اساس قانون مجازات اسلامی و در دادگاههای عمومی جزایی محاکمه میشوند و قانونگذار برای این افراد حبس، جریمه و بازگرداندن اموال به دست آمده از این راه به مالباختگان را در نظر گرفته است.
*تنها راه، هوشیاری مردم است
حالا انبوه پروندههای کلاهبرداری اینترنتی پلیس را هم کلافه کرده و او را به اعلام بیانیه وا داشته است.
پلیس فتا در این زمینه از هموطنان خواسته تا در صورت دریافت چنین پیامکهایی، پاسخ اینگونه پیامها را ندهند و سریع ماموران را در جریان قرار دهند. شیوهای قدیمی در برابر جرایمی جدید که هرچند دور از ذهن نیست، اما با توجه به جدید شدن شیوههای کلاهبرداری کلاهبرداران، امری بعید به نظر میرسد.
حال اگر هم چنین اتفاقی بیفتد، مگر پلیس میتواند با چند نفر از این کلاهبرداران برخورد جدی نماید؟
سرهنگ ستار خسروی، کارآگاه پلیس فتا در این زمینه به خبرنگار ما گفت: پلیس علاوه بر رد زنی و شناسایی این افراد، در صورت برخورد با موارد اینچنین شمارهای را که از آن پیامک ارسال شده مسدود میکند.
وی ضمن انتقاد از نحوه واگذاری خطوط اعتباری در ایران بیان کرد: البته مسدود کردن خط تنها راه چاره نیست و فرد کلاهبردار خیلی زود با تهیه یک خط دیگر به اقدامات مجرمانه خود ادامه میدهد.
خسروی اظهار کرد: بهترین شیوه در این زمینه آگاه سازی مردم در نحوه برخورد با چنین پدیدهها و حفظ و حراست از رموز اینترنتی است.
با توجه به اینکه این کلاهبرداران احتمالاً از طریق کارت بانکهای دزدی هموطنان اقدام به خرید از فروشگاه های دارای دستگاه پایانه فروش(POS) میکنند به نظر میرسد با عکس دار کردن کارتهای عابربانک میتوان تا حدی جلو سوء استفاده افراد سودجو از عابربانکهای مردم را گرفت.
اما با این اظهارات و با رشد فزاینده الکترونیکی شدن زندگیهای امروزی بدون ارایه آموزشهای لازم، آیا میتوان به چنین پدیدهای امیدوار بود؟