عملیات نجاتبخشی برای کلاه فرنگی
عمارت کلاه فرنگی ناصرالدین شاه در میدان سپاه تهران بالاخره پس از گذشت ۳۷ سال از آخرین باری که مرمت شد قرار است پیش از اینکه فرسایش گذر زمان، تاریخ را در آن از بین ببرد با تفاهم سپاه، میراثفرهنگی و شهرداری عملیات نجاتبخشی آن آغاز شود.
به گزارشافکارنیوز،ناصرالدین شاه قاجار در سال ۱۲۹۱ هجری قمری بعد از بازگشت از نخستین سفر خود به فرنگ دستور داد تا کاخی بین قصر قاجار(زندان قصر) و باغ نگارستان(وزارت ارشاد) بنا کنند و عمارتی چهارطبقه را در آن بسازند، کاخ ساخته شد و زنان شاه به این کاخ منتقل شدند و از آن پس این کاخ نام عشرت آباد گرفت و برج چهارطبقه آن موسوم به کلاه فرنگی شد.
عمارت کلاه فرنگی عشرت آباد به عنوان بنایی قاجاری ۲۳ فروردین ۱۳۴۶ با شمارهٔ ثبت ۶۴۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید که هم اکنون در داخل پادگان ولیعصر(عج) نیروی هوایی سپاه قرار دارد.
اما در این سالها شرایط قرارگیری آن سبب شده است تا فرسایش تدریجی با این بنای تاریخی عجین شود و از عمارت وسیع و کوشکها و استخر بزرگ عشرتآباد تنها عمارتی چهارطبقه باقی بماند.
در دورههای مختلف تلاشهایی برای حفظ این بنای تاریخی انجام شد اما بینتیجه. در سال ۱۳۸۴ مهدی معمارزاده، رئیس وقت اداره حفاظت و مرمت میراثفرهنگی استان تهران، «تخصیص ۳۰۰ میلیون تومان اعتبار برای مرمت عشرتآباد را اقدامی مهم برای نجات این عمارت قدیمی عنوان کرده بود»، بودجهای که اگر به مرمت این عمارت ختم میشد امروز پس از گذشت ۸ سال احوال عشرتآباد تا این حد غبارگرفته نبود.
وی ۸ سال پیش گفته بود که «پوسیدگیهای ایجاد شده در بنا تا حدی است که عمارت عشرتآباد در برابر لرزهای ۲ ریشتری هم توان مقاومت نداشته و فرو میریزد.»
اما پس از گذشت سالها این روزها با بازدید رئیس شورای شهر و مدیر کل میراثفرهنگی تهران، «عشرت آباد» دوباره خبرساز شده است و ظاهراً قرار است سپاه، میراثفرهنگی و شهرداری به تفاهمی برای مرمت و حفظ این عمارت تاریخی برسند و برای آن کاربری در قالب «موزه» تعریف کنند.
رجبعلی خسروآبادی، مدیر کل میراثفرهنگی و گردشگری استان تهران در این باره به خبرنگار فارس میگوید: طرحهای اولیهای برای حفاظت از عمارت کلاه فرنگی تهیه شده بود اما طرح ما گسترده تر از این است که فقط عمارت کلاه فرنگی مرمت شود، عمارت نیاز به عملیات نجات بخشی دارد و باید نحوه چگونگی استفاده از آن و کاربری جدید آن تعریف و تنظیم شود.
وی درباره منبع تأمین بودجه عملیات نجات بخشی و مرمت بنا پاسخ میدهد: سپاه قول داده است که از نظر اعتباری کمک کند و دسترسی را باز کند تا مردم پس از تبدیل آن به موزه بتوانند در محل عمارت، حضور داشته باشند.
مدیر کل میراثفرهنگی و گردشگری استان تهران تأکید کرد که این عمارت حتماً تبدیل به موزه میشود.
وی میگوید: موزه «انقلاب» یا موزه «جنگ» کاربری جدید عمارت کلاه فرنگی خواهد بود.
خسروآبادی تصریح میکند: میراثفرهنگی، شهرداری و سپاه یک ماه فرصت دارند تا متن تفاهمنامه برای نجات و مرمت عشرتآباد را تنظیم و تهیه کنند.
با این اوصاف پیشبینی میشود که آنقدرها هم سر عمارت کلاه فرنگی بی کلاه نمیماند و پیش از آنکه به کلی تخریب شود با هماهنگی دستگاههای مرتبط عملیات نجات بخشی و مرمت آن صورت پذیرد و مردم بتوانند به این عمارت راه یابند.