زن، ریحانه هستی و مظهر جمال الهی
زلال وحی
زن مؤمن نمونه
«خدا به کسانی که ایمان آوردهاند، همسر فرعون را مثال میزند؛ زمانی که گفت: پروردگارا! برای من در بهشت و در نزد خودت جایگاهی بنا کن و مرا از فرعون و اعمال او و از قوم ظالم نجات ده.»
توصیه خداوند درباره مادران
«ما به انسان سفارش کردیم که به پدر و مادرش نیکی کن؛ مادرش او را با ناراحتی حمل میکند و با مشقت به دنیا میآورد و دوران حمل و از شیر بازگرفتنش، سی ماه است.»
یک جرعه آفتاب
پیامبر(ص) به اصحاب خود فرمود: «آیا تاکنون شنیدهاید که زنی در پرسش از امور دین خود به این خوبی سخن بگوید؟» و سپس فرمود: «برگرد و به دیگر زنان نیز بگو که نیکو شوهرداری کردن و جلب رضایت همسر، با همه این اعمال برابری میکند.» زن خوشحال باز میگردد در حالی که زبانش از تهلیل و تکبیر خداوند خاموش نمیشود.
اما رضا(ع) فرمود: «خداوند بر زنان و دختران مهربانتر است از مردان و پسران.»[وسائل الشیعه، ج ۱۵، ص ۱۰۴]
امام علی(ع) فرمود: «به زن کاری را که از حدّ و توان فراتر است، مسپار، زیرا زن گُل است نه کارگزار.»[میزان الحکمه، ج ۲، ح ۵۷۵۳]
امام صادق(ع) فرمود: «از اخلاق پیامبران، دوست داشتن زن است.»[همان، ح ۵۷۵۶]
زن در گفتار پیامبر اعظم(ع)
۱. هر که پیشانی مادر خویش را ببوسد از آتش جهنّم مصون شود.
۲. …هر که به مادر خویش ناسزا گوید ملعون است.
۳. مادر خود، مادر خود، مادر خود را رعایت کن، سپس پدر خود را و پس از آن کسانی را که به تو نزدیکترند.
۴. بهشت زیر قدم مادران است.
۵. دنیا متاعی است و بهترین متاع آن زنِ پارساست.
۶. وقتی مرد به زن خود نگرد و زنش بدو نگرد خداوند به دیده رحمت بر آنها مینگرد.
۷. میخواهی تو را از بهترین گنجینه مرد خبر دهم؟ زن پارسا که وقتی بدو نگرد مسرور شود و همین که بدو فرمان دهد اطاعت کند و هنگام غیبت امانت او را محفوظ دارد.
۸. هر زنی بمیرد و شوهرش از او خشنود باشد به بهشت میرود.
زن در نگاه اسلام
تا پیش از ظهور اسلام، در بیشتر ملل دنیا، زن، موجودی ضعیف و ناچیز به شمار میرفت که فاقد هرگونه ارزش و شخصیت انسانی پنداشته میشد. وجود زن تنها برای خدمت به مردان بود و این وضع تأسفبار، تا آنجا پیشرفته بود که خود زنان نیز پنداری جز این برای خود نداشتند.
اما طلوع خورشید اسلام از پس ابرهای تاریک عربستان، شخصیت و ارزش واقعی زن را به او باز گرداند. آیات الهی قرآن، به روشنی زن و مرد را از یک گوهر و جوهر خواند و پیامبر(ص)، بعنوان شخص اول جامعه اسلامی، نگاه محترمانهای به زنان و دختران داشت. آن حضرت، طبق دستور قرآن کریم، با زنان، جدا جدا بیعت کرد و احترام ویژه ایشان به دخترشان فاطمه زهرا(س) زبانزد بود. بدین گونه، نگاه ارزشمند اسلام به زن، زن را از منجلاب حقارت بیرون کشید و بانوان نمونه و ارجمندی را به دنیا عرضه داشت. از آن جمله، خدیجه کبراست که کمتر مردی به پایه او میرسد و حضرت زهرا(س) که با هیچ مردی جز پیامبر(ص) و علی(ع) هم
رتبه نیست. و نیز زینب کبرا که عقیله بنیهاشم و منادی پیام کربلا بود. سمیه که نخستین شهید زن در اسلام است. «سبعه مبشره» که در راه عشق به اسلام و عقیده تا پای جان ایستاد و «امحارث» که در جنگ حنین، خود را سپر بلای پیامبر کرد و بسیاری زنان نمونه که در تاریخ اسلام سیمای درخشان یافتند.
زن درادبیات
زن، ریحانه هستی و مظهر جمال الهی است اوست که به دنیا میآورد، میپروراند و شخصیت میدهد. «زن بخش زیبا، لطیف و مستور آفرینش است.» باران محبتش، شکوفههای عشق و همدلی در خانه میرویاند و لطافت بیمانند روحش، طراوت و نشاط را در قلب زندگی میپراکند.
نیک که بنگری، هر مورد کامیابی را مدیون مادری خواهی یافت که دامان نجیب و پاک و صفا و صداقت و صبرش، او را شایسته واژه مقدس مادری ساخته است. در جاده زندگی، هر دانشمند صاحب نام یا مصلح جهانی، ردپای روشن زنی را خواهی دید که یا مادری فداکار است یا همسری شایسته و یا خواهری غمخوار؛
آری، زن همان است که امام خمینی(ره) میفرماید، مربی جامعه و پرورش دهنده زنان و مردان ارجمند، هشت سال دفاع مقدس، یکی از جلوههای پرفروغ زن مسلمان ایرانی است. آن روزهای پرحماسه، شاهد زنانی است که در موشک باران شهرها ماندند؛ ولی همسران و فرزندان خود را با وجود دشواریها و دلبستگیها، به سوی جبههها ترغیب و تشویق کردند؛ شاهد پرستاران سپیدپوشی است که بیمارستانها و پستهای امدادی را از حضور عاشقانهشان سرشار کردند؛ شاهد مادران شهیدی است که شور و روحیه ایستادگی را در قلب مجاهدان خدا روشن نگه داشتند؛ چنانکه امام خمینی(ره) به حق فرمود: «اگر زنان شجاع و انسانساز از
ملّتها گرفته شود، ملتها به شکست و انحطاط کشیده میشوند.»
زن در دیدگاه امام و رهبری
وجود الهی زن، چه در قبل از اسلام و چه در عصر جاهلیت متجدد پیوسته به سوی بندگی سوق داده شده و بیشترین سرمایه گذاری صاحبان زر و تزویر برای انحطاط و استثمار جوامع، بر روی قشر زن بوده است که این امر، نشانه نقش اساسی زنان در حیات جامعه و هویت آنهاست. ازاینرو، زن در نهضت اسلامی ایران و دیدگاه آزادیخواهانه امام خمینی(ره)، جایگاهی ویژه دارد. امام(ره)، زن را به سوی رستگاری و نجات میخواند و شأن والای او را این گونه ترسیم میکند: «زن، مظهر تحقق آمال بشر است». در نگاه امام، همان گونه که ابتدا و غایت قرآن کریم، انسان سازی است، شأن حقیقی زن نیز، شأن قرآنی و انسان سازی است. در
شناخت عرفانی امام، معراج مردان الهی از مهد و بستری است که توسط زن گسترده میشود و مادری، مقامی است که هم مسئولیت و هم ظرفیت سازندگی و تزکیه را دارد.
نگاه ویژه به زن در جمهوری اسلامی باعثشده است که «در هیچ دورهای مانند امروز، زنان محقق، دانشمند، متفکر، ادیب، هنرمند و فعال در عرصههای مختلف سیاسی و اجتماعی در کشور وجود نداشته است.»
رهبر فرزانه انقلاب، با انتقاد از نگاه غلط غرب که سعی دارد زن را از ویژگی فطری خود دور سازد و به کپی دوم مرد تبدیل کند میفرمایند: «این نگاه، کسر شأن زنان است؛ چرا که «زن کامل» بودن در مواردی از «مرد کامل» بودن هم بالاتر و پر ارزشتر است». قرن حاضر، گرچه یک سری بدبختیها را از زن گرفت؛ ولی یک سری بدبختیهای دیگر برایش به ارمغان آورد که از جمله از بین رفتن فطرت و هویت زن به اسم حقوق زن بوده است.
چراغ راه
امام خمینی(ره): «زنان مردان را تشجیع کردند، مردم ما مرهون شجاعت زنان شیردل هستند».
رهبر معظم انقلاب: «تاکید اسلام بر اهمیت بینظیر نقش زن در خانواده، به هیچ وجه به معنای مخالفت با حضور زنان در عرصههای مختلف نیست، بلکه به معنای اصالت و اولویت «نقش مادری و همسری» در مقابل دیگر فعالیتها و نقشهاست.
اسکندر: در سرایی که زن نیست، فرشته سعادت قدم نمیگذارد.»
«علامه اقبال لاهوری[زن، کانون پرفروغ خانواده، مرکز مهر، مظهر عشق، نمایشگر پاکی، نمونه عطوفت و چشمه عنایت است.]
گوته[زن، تاج سر آفرینش است؛ او شریک زندگی و یار ساعات درماندگی است.]
لامارتین[منشأ هر کار بزرگی زن است. زن، کتابی است که جز به مهر و محبت خوانده نمیشود]
ناپلئون[اگر زن نبود، نوابغ جهان را چه کسی پرورش میداد؟]»
زلال قلم
عروس فیروز فام آسمان، بر گرد زمین چرخ میزند تا دیگر بار، شهد شیرین «بیستم جمادی الثانی» را در کام تو لبریز سازد. بیستم جمادی الثانی، همان روزی است که زمین از خیر کثیر کوثر پیامبر سرشار شد، تا تو به میمنت این میلاد گرامی، دوباره زاده شوی؛ پیکرت را بیرون بکشی از ستم تاریخ جهل و از طمع سیری ناپذیر جاهلیت مدرن. اعتبار بگیری از نجابت آسمانی فاطمه(س) و درخشش نگین بیهمتای مادریاش.
قلبهایمان ستاره سپاس به دامانت میپاشند، به ارجمندی حریم بلند عفتی که تو را در خلقت آن بیهمتا، بینظیر ساخته است. لبخند شادمانه کودکیمان را با شکوفه بوسه بر دستانت میآمیزیم، به شکر آن همه محبت و عشقی که ان رحیم ودود، در وجود لطیف مادرانهات به ودیعه نهاده است. وجود تو، نیمی از خلقت بشری است که خداوند به آفرینش آن مباهات میکند.
زن و مادر در شعر شاعران
پروین اعتصامی
در آن سرای که زن نیست، انس و شفقت نیست
در آن وجود که دل مُرد، مرده است روان
زن از نخست بود رکن خانه هستی
که ساخت خانه بیپای بست و بیبنیان
چو مهر گر که نمیتافت زن به کوه وجود
نداشت گوهری عشق گوهر اندر کان
…
زنده یاد قیصر امینپور
این زن که بود
که بانگ «خوانگریو» محلی را از یاد برده بود
با گردنی بلندتر از حادثه
بالاتر از تمام زنان ایستاده بود
این مادر که بود که میخندید
وقتی که لحظه
لحظه رفتن بود»
…
زن در امثال و حکم فارسی
زینت زن به عفت است و جمال و آرایش مرد به غیرت است و کمال.
زن مستور شمع خانه بود زن شوخ آفت زمانه بود
چادر، قلعه زن است.
کوتاه و گویا
زن مسلمان، همچون مروارید در صدف است و زن غربی، وسلیهای برای خودنمایی.
زن، جواهری است که ارزان نیست؛ عفتی است که گران است.
روز زن، نیمه لطیف انسانیت برای کمال، دامن عروج فضایل، لایق واژه مقدس مادر و ریحانه هستی، بر زنان و مادران ایرانی مبارک باد.
شیلر، شاعر انگلیسی میگوید: هر کجا مردی یافت شد که به مقامات عالیه رسیده، یقیناً زن پاکدامنی او را همراهی کرده است.
دامنش پر از شکوفه یاس است و دستهایش گرمترین خانه عشق؛ سکوتش سرشار از ترانه لالایی است و شانههایش امنترین جا برای آرمیدن؛ او مادر است؛ همان که در غبار سفر عمر صبورانه میشکند تا زیستن باقی بماند.
شکرستان
اندر حکایت «زن بلاست، الهی هیچ خانهای بیبلا نشود».
روز اول به سفر رفتن خانم و ماندن آقا در خانه:
«آخ جون! خلاص شدم از دست نقونوق زنم! حالا یک بسته بزرگ آجیل میخرم و با خیال راحت جلوی تلویزیون لَم میدم و فوتبال میبینیم. کسی هم نیست که بِهِم گیر بده پوست تخمه نریز! اینقدر فوتبال نگاه نکن!»
روز دوم: «بعد از مدتها میتونم با خیال راحت روزنامه بخوانم بدون اینکه زنم گله این همسایه و شکایت آن بقال سر کوچه را بکنه، تازه آخرش هم بگه:
گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من
آنچه البته به جایی نرسد فریاد است».
روز سوم: «امروز با برویچههایی قدیم قرار گردش مجردی دارم. جانم! عجب حالی میده با دوستا بری کوه، بعدش کباب دسته جمعی!»
روز چهارم: «اصلاً به رویم نمیآورم که با نبودن سلب آسایش خانه(خانم) سر دماغ نیستم. عوضش تا شب با رایانه عزیزم سرگرم میشم بدون اینکه زنم عین یه هوو بهش حسودی کنه!»
روز پنجم: «کوه ظرفهای نشسته، شده خانه بخت سوسکها! دیگه از خوردن غذاهای حاضری هم دلم بِهِم میخوره، حداقل با وجود زنم خانه سروصورتی داشت!»
روز ششم: کاش زنم هر چه زودتر برگرده! حوصلهام سر رفت بس که از سرکار خسته آمدم خانه و هیچ کس نبود باهاش دو کلمه حرف بزنم. قدیمیها راست گفتن زن چراغ خونه است ها!
روز هفتم: روز بازگشت خانم خانه از سفر: «چقدر دلم برایش تنگ شده بود، اما نباید به روی خودم بیاورم، این طوری فکر میکنه چقدر زن ذلیل و بیدستوپام!»
یک ساعت مانده به آمدن خانم: «یک کمی دوروبرم را تمیز کنم بد نیست بیچاره اگر این بازار شام را ببینه سنگکوب میکنه طفلکی!»
بازگشت خانم به خانه: «وای عزیزم، نمیدانی چقدر بیتو به من سخت گذشت» و… باقی ماجرا!
منبع:حوزه