چگونه آدم ها را از روی دعا کردنشان بشناسیم!؟
قرآن آموزش می دهد که سطحى نگر نباشیم. گروهى در بهترین زمانها و مکانها، تنها دعاى آنها رسیدن به زندگى کوتاه مادى است. مثلاً در ساعات ماه رمضان و ایام و لیالی قدر و در سایر ساعات استجابت دعا تنها برای خانه و ماشین و از این قبیل دعا می کنند!
به گزارشافکارنیوز،امام باقر علیه السلام نقل است که گروهى از اهل مکه، بعد از پایان مراسم حج در محلى اجتماع کرده و با یاد کردن پدران و نیاکان خود به آنان افتخار و مباهات مى کردند. قرآن کریم در آیات ۲۰۰ و ۲۰۱ سوره بقره دستور مى دهد به جاى تفاخر به پدران و نیاکان، خدا را یاد کنید و از نعمتها و توفیقات او سخن بگویید و در این کار جدّىتر باشید.
در آیات ۲۰۰ و ۲۰۱ سوره مبارکه بقره می خوانیم:
«فَإِذَا قَضَیْتُم مَّنَاسِکَکُمْ فَاذْکُرُواْ اللّهَ کَذِکْرِکُمْ آبَاءکُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکْرًا فَمِنَ النَّاسِ مَن یَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا وَمَا لَهُ فِی الآخِرَةِ مِنْ خَلاَقٍ.»
«پس چون اعمال و آداب حجّتان را به جا آورید خدا را یاد کنید آن گونه که پدرانتان را یاد مى کنید یا بهتر و رساتر از آن(رسم عرب این بود که پس از انجام حج در منى به ذکر افتخارات پدران خود مى پرداختند). پس برخى از مردم گویند: پروردگارا، به ما در دنیا(نعمت) ده و آنان را در آخرت نصیبى نیست.»
«وِ مِنْهُم مَّن یَقُولُ رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیَا حَسَنَةً وَفِی الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.»
«و برخى از آنان گویند: پروردگارا، به ما در دنیا نیکى و در آخرت نیکى عطا کن و ما را از عذاب آتش(دوزخ) نگاه دار.»
سه نکته کوتاه:
* بعضی ها در زندگی و حتی در دینداری سطحی نگرند. قرآن آموزش می دهد که سطحى نگر نباشیم. گروهى در بهترین زمانها و مکانها، تنها دعاى آنها رسیدن به زندگى کوتاه مادى است. مثلاً در ساعات ماه رمضان و ایام و لیالی قدر و در سایر ساعات استجابت دعا تنها برای خانه و ماشین و از این قبیل دعا می کنند!
** می شود آدم ها را از روی دعا کردنشان شناخت! یکى از راههاى شناخت مردم، آشنایى با آرزوها و دعاهاى آنان است. در آیه نخست(آیه ۲۰۰)، درخواست گروه اول از خداوند مربوط به دنیا بود و کارى به خیر و شرّ آن نداشتند، ولى در این آیه درخواست گروه دوم از خداوند، «حسنه» در دنیا و آخرت است. در دیدگاه گروه اول؛ دنیا به خودى خود مطلوب است، ولى در دید گروه دوم؛ دنیایى ارزشمند است که حسنه باشد و به آخرت منتهى گردد.
*** پس چگونه دعا کنیم؟ بهترین راه اینست که در دعاها، هدفهاى کلى مطرح شود و تعیین مصداق به عهده خداوند گذاشته شود. ما از خداوند حسنه و سعادت بخواهیم، ولى در اینکه رشد و صلاح ما در چیست؟ آنرا به عهده خداوند بگذاریم. چون ما به خاطر محدودیتهاى علمى و عدم آگاهى از آینده و ابعاد روحى خودمان، نمى توانیم مصادیق جزئى را تعیین نماییم.
به همين جهت توصيه شده از خداوند وسيله كار را نخواهيد، خودِ كار را بخواهيد. زيرا ممكن است خداوند از وسيله ديگرى كه به فكر و ذهن ما نمى آيد، كارى را براى ما محقّق سازد. مثلاً از خداوند توفيق زيارت حج را بخواهيد، اما نگوييد: خدايا مالى به من بده تا به مكه بروم. چون خداوند گاهى سبب را به گونه اى قرار مىدهد كه ما فكر آن را نمى كرديم.